Thuế xăng về 0%, giá điện giảm: CPI tháng 11 dự kiến giảm 0,5 điểm %

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tại phiên họp đánh giá công tác quản lý, điều hành giá tháng 10 và 10 tháng năm 2026 diễn ra sáng 9/11, các bộ, ngành cần theo dõi sát tác động của chính sách giảm thuế xăng và giảm giá điện, bảo đảm chi phí đầu vào thấp hơn được phản ánh phù hợp vào giá bán hàng hóa, dịch vụ.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chức năng đánh giá biến động chi phí đầu vào và giá bán trước, sau khi thực hiện hai chính sách từ ngày 1/11/2026. Mục tiêu là giảm áp lực chi phí cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời hạn chế tình trạng giá hàng hóa, dịch vụ không điều chỉnh tương ứng dù chi phí đầu vào đã giảm.

Trong đó, Bộ Công Thương được giao theo dõi việc thực hiện chính sách giảm thuế đối với xăng, bảo đảm tác động giảm thuế được phản ánh phù hợp vào giá bán. Cơ quan này đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan giám sát việc thực hiện giảm giá điện, bảo đảm cung ứng điện ổn định cho sản xuất và sinh hoạt.

Đối với Bộ Xây dựng, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá cước vận tải, đồng thời yêu cầu điều chỉnh giảm giá cước phù hợp khi chi phí nhiên liệu giảm.

Các bộ, ngành và địa phương phải tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và chấp hành pháp luật về giá, đặc biệt đối với hàng hóa thiết yếu và những lĩnh vực có nguy cơ biến động mạnh vào dịp cuối năm, Tết Nguyên đán.

Cơ quan chức năng cần kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng biến động thị trường, thiên tai để tăng giá bất hợp lý.

Theo Phó Thủ tướng, Chính phủ xác định kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Tinh thần điều hành là giữ ổn định giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý đến hết năm 2026, hạn chế tập trung điều chỉnh vào thời điểm cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.

Hai chính sách giảm chi phí đầu vào

Trước đó, ngày 30/10/2026, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ban hành Quyết định số 1305/QĐ-EVN về điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân.

Theo quyết định, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT). Mức điều chỉnh tương đương giảm khoảng 44,08 đồng/kWh so với trước đó.

Cùng ngày 1/11, chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại được điều chỉnh về mức 0% theo Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP của Chính phủ. Chính sách có hiệu lực đến hết ngày 31/3/2027, dự kiến khiến ngân sách nhà nước giảm thu gần 7.000 tỷ đồng.

Hai chính sách được triển khai nhằm giảm chi phí năng lượng và nhiên liệu, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Việc giảm giá điện giúp doanh nghiệp tiết giảm một phần chi phí sử dụng năng lượng, trong khi giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng có thể góp phần hạ chi phí nhiên liệu và vận tải.

Theo cơ cấu tính CPI được nêu tại phiên họp, điện sinh hoạt chiếm tỷ trọng 4,81%, trong khi xăng dầu thuộc nhóm giao thông chiếm 4,53%. Vì vậy, biến động giá của hai nhóm hàng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí điện, nhiên liệu mà còn có tác động đến giá thành của nhiều hàng hóa, dịch vụ khác.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, việc giảm 2% giá điện và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% dự kiến góp phần làm CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10. Đối với CPI bình quân cả năm 2026, hai chính sách dự kiến đóng góp mức giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế đến mặt bằng giá còn phụ thuộc vào việc điều chỉnh chi phí và giá bán của từng ngành hàng, doanh nghiệp.

Chính phủ yêu cầu giữ ổn định giá dịp cuối năm

Tại phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận định tình hình kinh tế, chính trị thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Xung đột tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn vận chuyển năng lượng qua các tuyến hàng hải chiến lược có thể gây sức ép lên giá dầu, nhiên liệu, nguyên vật liệu và chi phí vận tải quốc tế.

Trong nước, biến động giá cả chủ yếu xuất phát từ yếu tố mùa vụ, giá nhiên liệu thế giới và chi phí đầu vào. Trong 10 tháng năm 2026, ngân sách đã chi khoảng 250.000 tỷ đồng cho các chương trình an sinh xã hội. Phó Thủ tướng cũng biểu dương 20 địa phương đã nỗ lực kiểm soát mức tăng CPI dưới 4,5%, ngưỡng mục tiêu được Quốc hội phê chuẩn.

Để kiểm soát mặt bằng giá trong những tháng cuối năm, các bộ, ngành được yêu cầu theo dõi sát cung cầu và giá cả những mặt hàng có quyền số lớn trong rổ CPI, gồm xăng dầu, lương thực, thực phẩm, phân bón, thức ăn chăn nuôi và vật liệu xây dựng.

Bộ Tài chính tiếp tục theo dõi diễn biến CPI, cập nhật các kịch bản điều hành và triển khai chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Cơ quan này cũng được giao nghiên cứu, đánh giá các chính sách hiện hành để tham mưu phương án hỗ trợ trong năm 2027, tránh khoảng trống chính sách khi các chương trình hết hiệu lực.

Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa; theo dõi sát tỷ giá, lãi suất, cung tiền và dòng vốn quốc tế, đồng thời ưu tiên tín dụng cho sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Trong khi đó, các địa phương phải chủ động cân đối cung cầu hàng hóa thiết yếu, tổ chức dự trữ và triển khai chương trình bình ổn thị trường phục vụ nhu cầu tiêu dùng cuối năm và Tết Nguyên đán 2027.