Thế giới thận trọng trước thuế 15% của Mỹ

Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác cơ chế thuế diện rộng theo IEEPA chưa làm dịu căng thẳng thương mại toàn cầu. Ngày 20/2, Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế tạm thời 10% theo Điều 122 (Trade Act 1974), rồi nâng lên 15% – mức trần cho phép – có hiệu lực tối đa 150 ngày.

Các đối tác lớn của Mỹ chọn phản ứng thận trọng, chờ rõ cách thực thi.

Trung Quốc “đánh giá toàn diện”

Ngày 23/2, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết đang “đánh giá toàn diện” phán quyết, đồng thời kêu gọi Washington dỡ bỏ các biện pháp thuế quan đơn phương. Bắc Kinh nhấn mạnh, các mức thuế trả đũa và liên quan đến fentanyl vi phạm quy tắc thương mại quốc tế và không có lợi cho bất kỳ bên nào.

Trung Quốc cũng lưu ý Mỹ có thể duy trì áp lực thông qua điều tra thương mại thay thế. Thông điệp đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump dự kiến thăm Trung Quốc cuối tháng 3, khi quan hệ kinh tế song phương vẫn nhiều biến số.

Ấn Độ hoãn đàm phán

Ấn Độ đã hoãn kế hoạch cử đoàn sang Washington để hoàn tất thỏa thuận thương mại tạm thời. Trước đó, hai bên từng thảo luận khung thỏa thuận gồm việc Mỹ dỡ thuế 25% với một số hàng hóa Ấn Độ và giảm thuế đối ứng xuống 18%.

New Delhi cho biết, đang nghiên cứu tác động pháp lý và các bước đi tiếp theo của Mỹ trước khi quyết định lịch đàm phán mới.

EU giữ trần thuế, Anh chờ làm rõ

Ủy ban châu Âu yêu cầu Mỹ tôn trọng mức thuế trần đã thống nhất trong thỏa thuận năm ngoái và không chấp nhận tăng vượt mức này. Bruxelles cảnh báo, việc thay đổi thuế khó lường đang làm suy giảm niềm tin thị trường.

Trong khi đó, Anh cho biết kỳ vọng duy trì vị thế thương mại ưu đãi với Mỹ và đang làm việc với Washington để làm rõ tác động của mức 15%.

Châu Mỹ và châu Á: theo dõi sát

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum tuyên bố, sẽ đánh giá thận trọng tác động đối với Mexico. Canada cho rằng, phán quyết củng cố quan điểm các mức thuế theo IEEPA là không chính đáng. Brazil hoan nghênh quyết định, xem đây là cơ hội khôi phục năng lực cạnh tranh tại thị trường Mỹ.

Tại châu Á, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Đài Loan đều tuyên bố theo dõi sát sao cách thực thi Điều 122. Singapore nhận định, nhiều khả năng mức 15% sẽ áp dụng rộng rãi và cần chuẩn bị cho tác động, nhất là khi chưa rõ cơ chế hoàn thuế và kịch bản sau 150 ngày.

150 ngày quyết định

Điểm chung trong phản ứng của các nền kinh tế là chờ đợi. Mức thuế 15% có thể chỉ là bước chuyển tiếp, nhưng cách Mỹ sử dụng công cụ điều tra thương mại sau đó mới là biến số lớn.

Trong ngắn hạn, thế giới chưa chứng kiến làn sóng trả đũa ngay lập tức. Nhưng trong 150 ngày tới, cấu trúc thương mại toàn cầu có thể bước vào pha điều chỉnh mới – tùy cách Washington triển khai chính sách sau phán quyết pháp lý lịch sử này.