EU yêu cầu Mỹ giữ trần thuế 15% sau phán quyết của Tòa án Tối cao

Ủy ban châu Âu (EC) yêu cầu Washington làm rõ các bước tiếp theo sau phán quyết cuối tuần trước của Tòa án Tối cao Mỹ, đồng thời nhấn mạnh hàng hóa EU không được chịu thuế vượt mức trần 15% đã thống nhất trong thỏa thuận năm ngoái.

“Thỏa thuận là thỏa thuận”, EC tuyên bố, cảnh báo môi trường chính sách hiện tại không tạo điều kiện cho thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương “công bằng và cân bằng”.

Trần 15% và quy mô thương mại hơn 1.000 tỷ USD

Theo số liệu của EU, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa hai bờ Đại Tây Dương đạt trên 1.000 tỷ USD mỗi năm, khiến đây trở thành quan hệ thương mại song phương lớn nhất thế giới.

Thỏa thuận ký năm ngoái ấn định mức thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa EU vào Mỹ, ngoại trừ một số ngành như thép và nhôm chịu cơ chế riêng. Một số nhóm sản phẩm, trong đó có máy bay và linh kiện, được áp thuế 0%.

Đổi lại, EU dỡ bỏ nhiều hàng rào thuế với hàng hóa Mỹ và rút lại kế hoạch trả đũa.

Vì vậy, việc Mỹ áp thuế tạm thời 15% trên diện rộng – dù không cao hơn trần cam kết – vẫn khiến Bruxelles lo ngại về tính ổn định của khung pháp lý.

Thuế tạm thời 150 ngày và bài toán pháp lý

Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ nhiều loại thuế nhập khẩu từng được áp dưới thời Tổng thống Donald Trump, Nhà Trắng ban hành sắc lệnh áp thuế tạm thời 10% trong 150 ngày, trước khi nâng lên 15% chỉ sau một ngày.

Theo giới quan sát, thời hạn 150 ngày là điểm mấu chốt: nếu muốn gia hạn, chính quyền cần sự chấp thuận của Quốc hội. Điều này làm giảm đáng kể khả năng duy trì thuế đơn phương trong dài hạn.

Bà Wendy Cutler, cựu quan chức thương mại Mỹ, nhận định phán quyết của Tòa án Tối cao đã thu hẹp quyền sử dụng thuế nhập khẩu như công cụ chính trị ngoài phạm vi thương mại.

Ông Michael Froman, Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), cho rằng tác động lớn nhất của phán quyết là giới hạn khả năng dùng thuế như biện pháp trừng phạt linh hoạt.

Ngành nào chịu rủi ro?

Nếu mức thuế thực tế vượt trần 15%, các ngành xuất khẩu lớn của EU như ô tô, thiết bị công nghiệp và hóa chất sẽ chịu tác động trực tiếp. Ngành thép và nhôm – vốn đã có cơ chế riêng – có thể đối mặt với nguy cơ siết chặt bổ sung.

Ngoài ra, sự thiếu nhất quán chính sách có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng xuyên Đại Tây Dương, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không và công nghệ cao.

Thị trường theo dõi gì?

Ba biến số chính đang được giới đầu tư quan sát:

-Liệu Mỹ có tìm được cơ sở pháp lý thay thế để duy trì mức thuế sau 150 ngày

-Phản ứng chính thức từ EU nếu trần 15% bị phá vỡ

-Tác động lan tỏa tới lạm phát và chi phí nhập khẩu tại Mỹ

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, quan hệ thương mại Mỹ – EU bước vào giai đoạn nhạy cảm: thuế vẫn là công cụ đàm phán, nhưng dư địa pháp lý đã thu hẹp. Với quy mô thương mại hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm, bất kỳ điều chỉnh nào cũng có thể tạo hiệu ứng dây chuyền lên doanh nghiệp và thị trường tài chính hai bờ Đại Tây Dương.