Sếp SHS: Nền kinh tế không thiếu tiền, vấn đề là tiền không biết đi đâu

Phát biểu tại một diễn đàn về kinh tế và thị trường tài chính, ông Nguyễn Duy Linh, Tổng giám đốc Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (mã chứng khoán: SHS), cho rằng nền kinh tế đang đối mặt với một nghịch lý khi nguồn tiền không hề khan hiếm nhưng khả năng hấp thụ vốn còn hạn chế.

Theo ông Linh, đến cuối tháng 5, tăng trưởng tín dụng mới đạt khoảng 6%, thấp hơn cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy điểm nghẽn hiện nay không nằm ở nguồn cung vốn mà ở việc dòng tiền chưa tìm được các dự án, lĩnh vực đủ điều kiện để giải ngân.

Lãnh đạo SHS dẫn số liệu cho thấy thu ngân sách 5 tháng đầu năm đã hoàn thành khoảng 53% dự toán, tương đương gần 1,3 triệu tỷ đồng, trong khi chi ngân sách mới đạt khoảng 22% kế hoạch. Điều đó phản ánh nguồn lực tài chính trong nền kinh tế vẫn khá dồi dào.

Theo ông, một phần dòng tiền đang bị "giam" trong các tài sản có tính thanh khoản thấp liên quan đến chu kỳ trái phiếu doanh nghiệp trước đây. Bên cạnh đó, nhiều dự án vẫn chưa thể triển khai do vướng mắc pháp lý, khiến nguồn vốn tiếp tục bị ách tắc.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn không phải là lượng tiền trong nền kinh tế mà là niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Những bất định từ thương mại quốc tế, diễn biến địa chính trị và chính sách toàn cầu khiến nhiều doanh nghiệp ưu tiên phòng thủ thay vì mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Tổng giám đốc SHS, mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng đang dần bộc lộ giới hạn khi tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã lên khoảng 140-150%, thuộc nhóm cao trên thế giới.

Ông cho rằng trong nhiều thập kỷ qua, hệ thống ngân hàng đã hoàn thành tốt vai trò cung ứng vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, thị trường vốn cần trở thành trụ cột mới, chia sẻ vai trò dẫn dắt với hệ thống tín dụng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo SHS cho rằng cần đồng thời tháo gỡ ba điểm nghẽn. Thứ nhất là đẩy mạnh đầu tư công nhằm kích hoạt tổng cầu và tạo hiệu ứng lan tỏa. Thứ hai là tháo gỡ các vướng mắc pháp lý để khơi thông hàng loạt dự án đang đình trệ. Thứ ba là phát triển đồng bộ thị trường vốn nhằm giảm dần sự phụ thuộc của nền kinh tế vào tín dụng ngân hàng.

Theo ông Linh, nếu ba vấn đề trên không được xử lý đồng bộ, khoảng cách giữa mục tiêu tăng trưởng và năng lực thực thi sẽ ngày càng lớn.

Đánh giá về triển vọng thu hút vốn đầu tư nước ngoài, Tổng giám đốc SHS cho biết Việt Nam vẫn duy trì sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Trong 5 tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký đạt gần 10 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Khoảng 83% dòng vốn này tập trung vào lĩnh vực chế biến, chế tạo, cho thấy Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dù vậy, theo lãnh đạo SHS, bài toán lớn hiện nay không còn là thu hút FDI mà là nâng cao khả năng hấp thụ nguồn vốn. Doanh nghiệp trong nước vẫn tham gia khá hạn chế vào chuỗi giá trị toàn cầu do năng suất lao động, trình độ công nghệ, năng lực quản trị và công nghiệp hỗ trợ còn nhiều hạn chế.

Ông kỳ vọng các chủ trương thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển khu vực kinh tế tư nhân sẽ góp phần cải thiện năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước, từ đó nâng cao hiệu quả hấp thụ dòng vốn đầu tư trong những năm tới.