Sau 1/7: Khi nào người nộp thuế được khoanh tiền thuế nợ?

Luật Quản lý thuế 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7, cho phép khoanh tiền thuế nợ, trong những tình huống người nộp thuế không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính trên thực tế. Sáu trường hợp được luật hóa, áp dụng đối với các chủ thể đã chấm dứt, tạm dừng, hoặc bị hạn chế khả năng thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.

Thứ nhất, nghĩa vụ thuế không còn chủ thể thực hiện. Khoanh nợ được áp dụng khi người nộp thuế là cá nhân đã chết, bị tuyên bố mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự. Khi chủ thể pháp lý không còn, nghĩa vụ thuế không thể tiếp tục xử lý theo cách thông thường.

Thứ hai, dòng tiền đã dừng do hoạt động kinh doanh chấm dứt. Doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể, đã bị tòa án thụ lý phá sản, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc bị thu hồi giấy phép kinh doanh đều thuộc nhóm này. Điểm chung là khả năng tạo doanh thu không còn, trong khi nghĩa vụ thuế phát sinh trước đó vẫn tồn tại.

Thứ ba, quyền tạo dòng tiền bị chặn từ phía quản lý nhà nước. Luật cho phép khoanh tiền thuế nợ với các khoản phát sinh từ đất đai, khoáng sản, khi người nộp thuế bị hạn chế quyền khai thác, sử dụng do quyết định của cơ quan có thẩm quyền, dẫn tới không thể thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng hạn.

Trong thời gian khoanh nợ, người nộp thuế chưa bị tính tiền chậm nộp, nhưng khoản nợ không bị xóa. Cơ quan thuế tiếp tục theo dõi và sẽ khôi phục nghĩa vụ tài chính khi điều kiện thay đổi, theo đúng thẩm quyền được luật giao.

Xét về bản chất, cơ chế khoanh tiền thuế nợ không nhằm “giảm thu”, mà giúp hệ thống thuế phân loại rõ các khoản nợ đã ngừng vận động dòng tiền, qua đó phản ánh sát thực trạng kinh tế và nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.