PVcomBank đồng loạt đón ba diễn biến lớn trước thềm lên UPCoM

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) đang bước vào giai đoạn chuyển mình khi liên tiếp xuất hiện ba diễn biến quan trọng: Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chấp thuận tăng vốn điều lệ, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) chấp thuận đưa cổ phiếu lên UPCoM và Petrovietnam thúc đẩy lộ trình thoái vốn. Những động thái này diễn ra gần như đồng thời, mở ra bước ngoặt mới trong quá trình tái cấu trúc ngân hàng sau nhiều năm xử lý tồn đọng.

PVcomBank được thành lập năm 2013 trên cơ sở hợp nhất Tổng Công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank). Sau hợp nhất, ngân hàng phải xử lý nhiều tồn tại về chất lượng tài sản, trong đó có các khoản nợ lớn liên quan đến Vinashin và Vinalines, trước khi bước vào lộ trình tái cơ cấu toàn diện.

Đến năm 2016, Chính phủ và NHNN phê duyệt Đề án tái cơ cấu PVcomBank giai đoạn 2016-2020, tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm gồm cơ cấu lại danh mục tín dụng, danh mục đầu tư và củng cố nền tảng tài chính nhằm bảo đảm hoạt động an toàn, ổn định. Theo đề án, sau khi hoàn thành tái cơ cấu, phần vốn nhà nước tại PVcomBank dự kiến được chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu theo lộ trình, song đến nay Petrovietnam vẫn là cổ đông lớn nhất của ngân hàng.

Hiện Petrovietnam nắm giữ 52% vốn điều lệ PVcomBank, Morgan Stanley International Holdings sở hữu khoảng 6,66% vốn, phần còn lại thuộc các tổ chức và cá nhân khác. Cơ cấu này khiến kế hoạch giảm tỷ lệ sở hữu của cổ đông Nhà nước trở thành một trong những nội dung được thị trường quan tâm trong nhiều năm qua.

Thực tế, việc Petrovietnam rút vốn khỏi PVcomBank không phải chủ trương mới. Ngay từ giai đoạn tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước 2010-2015, Tập đoàn đã xác định lộ trình thoái vốn khỏi lĩnh vực ngân hàng nhằm tập trung nguồn lực cho hoạt động kinh doanh cốt lõi. Đến tháng 10/2023, Chính phủ tiếp tục phê duyệt Đề án cơ cấu lại Petrovietnam đến hết năm 2025, yêu cầu xây dựng phương án giảm tỷ lệ sở hữu tại PVcomBank xuống còn 15% vốn điều lệ.

Định hướng này tiếp tục được củng cố khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 79-NQ/TW đầu năm 2026 về đẩy mạnh sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Trong bối cảnh Petrovietnam được xác định tiếp tục là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, việc giảm sở hữu tại PVcomBank được xem là bước đi phù hợp với chiến lược tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực cốt lõi như năng lượng, khoa học công nghệ và chuyển dịch xanh.

Theo Petrovietnam, quá trình thoái vốn sẽ được triển khai theo lộ trình và dưới sự giám sát của NHNN, gắn với phương án cơ cấu lại PVcomBank đến năm 2030, thay vì bán cổ phần ồ ạt trên thị trường. Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tác động đến hoạt động của ngân hàng, đồng thời duy trì ổn định hệ thống và các quan hệ hợp tác thương mại giữa hai bên.

Nền tảng hoạt động của PVcomBank cũng đã có nhiều cải thiện trong những năm gần đây. Cuối năm 2025, tổng tài sản của ngân hàng vượt 260.000 tỷ đồng, cao hơn nhiều ngân hàng cổ phần đã niêm yết như ABBank, Bac A Bank, Vietbank, NCB, VietABank, BVBank, Kienlongbank, PGBank hay Saigonbank. Trong năm 2025, lợi nhuận sau thuế đạt gần 1.400 tỷ đồng, tăng 1.075% so với năm trước, trong khi thu nhập lãi thuần tăng nhẹ 0,7%, lên 3.529 tỷ đồng.

Song song với quá trình tái cơ cấu cổ đông, PVcomBank vừa được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ thêm tối đa 3.000 tỷ đồng thông qua phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. NHNN yêu cầu ngân hàng chỉ được triển khai sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, đồng thời tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024.

Một diễn biến đáng chú ý khác là HNX đã chấp thuận đăng ký giao dịch toàn bộ 900 triệu cổ phiếu PCB của PVcomBank trên hệ thống UPCoM, tương ứng vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng. Theo quy định, ngân hàng phải đưa cổ phiếu vào giao dịch trong vòng 30 ngày kể từ ngày được chấp thuận. Nếu hoàn tất đúng kế hoạch, PCB sẽ trở thành cổ phiếu ngân hàng thứ 28 giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung.

Việc kế hoạch thoái vốn của Petrovietnam được thúc đẩy trong bối cảnh PVcomBank đồng thời tăng vốn và chuẩn bị niêm yết trên UPCoM cho thấy ngân hàng đang bước sang một giai đoạn phát triển mới. Dù quá trình thay đổi cơ cấu cổ đông vẫn cần thực hiện theo lộ trình và dưới sự giám sát của cơ quan quản lý, các động thái này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của PVcomBank.