Nắm gần 388.000 tỷ đồng tiền gửi, vì sao Petrovietnam vẫn vay thêm?

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 với kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh.

Theo đó, doanh thu thuần của tập đoàn đạt hơn 633.000 tỷ đồng, tăng 13,2% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 52.000 tỷ đồng, tăng 38,9%.

Nhờ kết quả này, tổng tài sản của Petrovietnam lần đầu tiên vượt mốc 1,17 triệu tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt gần 594.000 tỷ đồng, thuộc nhóm doanh nghiệp nhà nước có quy mô vốn lớn nhất hiện nay.

Riêng công ty mẹ Petrovietnam ghi nhận doanh thu gần 216.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 28.000 tỷ đồng. Tổng tài sản của công ty mẹ đạt hơn 567.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tốc độ tăng lợi nhuận vượt xa tốc độ tăng doanh thu. Trong khi doanh thu chỉ tăng hơn 13%, lợi nhuận sau thuế tăng gần 39%, còn lợi nhuận gộp tăng thêm khoảng 16.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy hiệu quả hoạt động trong chuỗi dầu khí - năng lượng đã được cải thiện đáng kể.

Nguồn lợi nhuận lớn không chỉ đến từ hoạt động dầu khí

Báo cáo tài chính của công ty mẹ cho thấy doanh thu hoạt động tài chính tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu lợi nhuận của Petrovietnam.

Năm 2025, doanh thu tài chính đạt hơn 31.400 tỷ đồng, cao gấp hơn 4 lần lợi nhuận gộp từ hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty mẹ.

Nguồn thu lớn nhất đến từ cổ tức và lợi nhuận được chia từ các đơn vị thành viên với gần 16.700 tỷ đồng. Ngoài ra, tập đoàn còn ghi nhận hơn 3.600 tỷ đồng lợi nhuận từ Vietsovpetro, hơn 4.100 tỷ đồng từ hoạt động cho vay và ủy thác cho vay, cùng gần 2.800 tỷ đồng từ lãi tiền gửi, bảo lãnh và các khoản thanh toán chậm.

Các đơn vị chủ lực trong hệ sinh thái như PV GAS, Vietsovpetro, Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ), Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau) cùng các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật dầu khí tiếp tục đóng góp tích cực vào kết quả chung.

Một trong những điểm nổi bật nhất trên báo cáo tài chính là quy mô nguồn lực tài chính mà tập đoàn đang nắm giữ.

Tại thời điểm cuối năm 2025, Petrovietnam sở hữu khoảng 88.000 tỷ đồng tiền và tương đương tiền. Bên cạnh đó, tập đoàn còn có gần 300.000 tỷ đồng đầu tư tài chính ngắn hạn.

Như vậy, tổng lượng tiền mặt, tiền gửi và các khoản đầu tư ngắn hạn có tính thanh khoản cao đạt gần 388.000 tỷ đồng, tương đương gần 15 tỷ USD.

Ở cấp công ty mẹ, lượng tiền gửi cùng các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn và dài hạn cũng xấp xỉ 200.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, song song với lượng tiền lớn, nợ vay của tập đoàn vẫn tiếp tục gia tăng trong năm qua.

Đến cuối năm 2025, tổng nợ phải trả hợp nhất của Petrovietnam đạt hơn 580.000 tỷ đồng, gần tương đương quy mô vốn chủ sở hữu. Trong đó, vay và nợ thuê tài chính lên tới hơn 333.000 tỷ đồng, tăng hơn 43.000 tỷ đồng so với đầu năm.

Diễn biến này đặt ra bài toán về hiệu quả sử dụng vốn cũng như khả năng điều phối nguồn lực tài chính trong toàn hệ sinh thái của tập đoàn.

Những khoản nợ xấu và dự án tồn đọng vẫn là gánh nặng

Bên cạnh bức tranh tăng trưởng tích cực, Petrovietnam vẫn đang phải xử lý nhiều tồn tại kéo dài từ các năm trước.

Tại thời điểm cuối năm 2025, riêng công ty mẹ Petrovietnam ghi nhận hơn 20.800 tỷ đồng nợ xấu, tăng gần 1.700 tỷ đồng so với đầu năm.

Nhiều đơn vị thành viên cũng đang ghi nhận quy mô nợ xấu đáng kể. Trong đó, Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) có hơn 3.400 tỷ đồng nợ xấu, Tổng Công ty CP Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PetroCons) hơn 1.260 tỷ đồng, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) gần 900 tỷ đồng, Công ty TNHH MTV Đóng tàu và Công nghiệp Cơ khí Dầu khí khoảng 860 tỷ đồng và Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) gần 750 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Công ty CP Hóa dầu và Xơ sợi Việt Nam (VNPoly) tiếp tục là một trong những điểm nghẽn lớn nhất trong hệ sinh thái Petrovietnam.

Đến cuối năm 2025, doanh nghiệp này ghi nhận lỗ lũy kế gần 7.840 tỷ đồng. Nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn khoảng 3.670 tỷ đồng, trong khi các khoản nợ quá hạn đã vượt 2.000 tỷ đồng.

Theo đánh giá của kiểm toán, VNPoly hiện chưa có đủ nguồn tiền để bảo đảm thanh toán các khoản nợ đến hạn và quá hạn.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại PetroCons khi doanh nghiệp ghi nhận lỗ lũy kế hơn 4.000 tỷ đồng, nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn gần 1.500 tỷ đồng và các khoản vay quá hạn hơn 1.600 tỷ đồng.

Ngoài ra, dự án Nhiệt điện Long Phú 1 tiếp tục được kiểm toán lưu ý trong báo cáo tài chính. Khoản đầu tư khoảng 3.900 tỷ đồng của Petrovietnam tại PVcomBank cũng vẫn nằm trong diện theo dõi khi ngân hàng này đang thực hiện lộ trình tái cơ cấu gắn với xử lý nợ xấu đến năm 2030.

Dù sở hữu nguồn lực tài chính thuộc nhóm lớn nhất nền kinh tế và duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao, Petrovietnam vẫn còn không ít thách thức trong việc xử lý các dự án tồn đọng, kiểm soát nợ xấu và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trên toàn hệ thống.