Nông sản Việt rộng đường vào thị trường Australia

Theo Cục Hải quan, 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 4,6 tỷ USD hàng hóa sang Australia, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Nông sản, thực phẩm cùng các nhóm hàng điện tử, máy móc, thiết bị tiếp tục đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu.

Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang Australia đã tăng từ 3,6 tỷ USD năm 2020 lên 6,8 tỷ USD năm 2025, cho thấy dư địa mở rộng thương mại giữa hai thị trường còn lớn.

Nông sản chế biến có nhiều dư địa

Theo bà Trần Thanh Mỹ, Phó Tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Australia, nông sản chế biến sâu và thực phẩm chất lượng cao là những nhóm hàng có triển vọng tại thị trường này.

Australia có thu nhập bình quân đầu người cao, sức mua lớn và dân số đa sắc tộc. Đây là điều kiện thuận lợi để hàng Việt mở rộng ở nhiều phân khúc, từ trái cây tươi, thực phẩm chế biến đến sản phẩm hữu cơ và Halal.

Ông Nguyễn Đình Tùng, CEO công ty Vina T&T-doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu vào thị trường này, cho hay Việt Nam đã xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản, thủy sản và thực phẩm sang Australia. Riêng năm 2025, kim ngạch nhóm hàng này đạt khoảng 786,8 triệu USD, trong đó thủy sản gần 350 triệu USD.

Cà phê, hạt tiêu, hạt điều, tôm đông lạnh cùng nhiều sản phẩm khác cũng ngày càng hiện diện tại thị trường Australia. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu lượng lớn nguyên liệu và thực phẩm từ Australia. Lúa mì là một trong những mặt hàng đáng chú ý, với kim ngạch khoảng 380,4 triệu USD, tương ứng 1,39 triệu tấn. Australia cũng là nguồn cung rau quả lớn thứ ba của Việt Nam, sau Trung Quốc và Mỹ.

Nhìn nhận từ góc độ doanh nghiệp thương mại - xuất khẩu, ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu Vietgo, nhận định ngày càng nhiều nhà mua hàng Australia quan tâm đến nguồn cung từ Việt Nam. Khoảng cách địa lý và lợi thế logistics so với một số thị trường châu Âu, châu Phi cũng giúp hàng Việt có thêm lợi thế về chi phí vận chuyển.

Vượt chuẩn Australia để đi xa hơn

Lợi thế lớn nhưng thị trường Australia cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm, kiểm dịch sinh học, tiêu chuẩn kỹ thuật và phát triển bền vững.

Theo đại diện Vina T&T, để đưa bưởi da xanh vào Australia, vùng trồng phải được cấp mã số, lô hàng phải thực hiện các biện pháp xử lý theo yêu cầu kiểm dịch. Điều này buộc doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ chuỗi từ vùng nguyên liệu, sản xuất, đóng gói đến vận chuyển.

Bà Trần Thanh Mỹ cho rằng doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy xuất khẩu từng chuyến hàng sang xây dựng thị trường và chuỗi cung ứng ổn định, lâu dài.

Các yêu cầu về kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, bao bì và nhãn mác cần được kiểm soát ngay từ khâu sản xuất. Một lô hàng vi phạm không chỉ gây thiệt hại trực tiếp mà còn có thể ảnh hưởng đến uy tín của hàng Việt tại thị trường này.

Bên cạnh tiêu chuẩn kỹ thuật, xây dựng thương hiệu cũng ngày càng quan trọng. Người tiêu dùng Australia quan tâm nhiều hơn đến sản xuất bền vững, môi trường và trách nhiệm xã hội. Đây là động lực để doanh nghiệp Việt đầu tư bài bản vào bao bì, nhận diện và truyền thông sản phẩm.

Thương mại song phương hướng tới mốc mới

Quan hệ thương mại Việt Nam - Australia đang có nhiều điều kiện thuận lợi để mở rộng, nhất là sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 3/2024. Hoạt động thương mại tiếp tục được thúc đẩy thông qua Chiến lược Tăng cường Hợp tác Kinh tế (EEES) cùng các hiệp định như CPTPP, RCEP và AANZFTA.

Trong bối cảnh thương mại song phương tăng trưởng nhanh, thị trường Australia đang mở ra cơ hội đáng kể cho nông sản Việt. Tuy nhiên, lợi thế về sản phẩm và khoảng cách địa lý chỉ là điều kiện ban đầu. Muốn mở rộng thị phần và duy trì chỗ đứng, doanh nghiệp Việt sẽ phải nâng chuẩn sản xuất, kiểm soát chất lượng và xây dựng thương hiệu theo hướng chuyên nghiệp, bền vững hơn.

Cơ cấu hàng hóa giữa hai nước có tính bổ trợ cao. Việt Nam có lợi thế về trái cây nhiệt đới, thủy sản, cà phê, hạt điều và thực phẩm chế biến; trong khi Australia mạnh về lúa mì, bông, thịt gia súc, sữa và các nguyên liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp, thực phẩm.

Australia hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Đại Dương, chiếm hơn 90% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với khu vực này. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 8,2 tỷ USD, tăng 21,9% so với cùng kỳ năm trước.