Nới LDR, mở room tín dụng, tăng trần cho vay dài hạn: NHNN đang phát tín hiệu gì?

Động thái đầu tiên là việc NHNN cho phép tính trở lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR. Đây là thay đổi có ý nghĩa lớn với các ngân hàng quốc doanh như Vietcombank (VCB), BIDV (BID) và VietinBank (CTG) - nhóm đang nắm giữ phần lớn nguồn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước.

Theo phân tích của Chứng khoán Vietcap, cứ mỗi 10% thay đổi trong tỷ lệ này có thể làm giảm từ 0,6-0,8 điểm phần trăm tỷ lệ LDR của VCB, BID và CTG. Điều đó đồng nghĩa các ngân hàng có thêm dư địa cho vay mà không phải tăng mạnh huy động đầu vào hoặc đối mặt với áp lực vượt ngưỡng LDR tối đa 85%.

Tiếp đó, NHNN ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, nâng tỷ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%, có hiệu lực từ ngày 1/7. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm nhà điều hành đảo chiều lộ trình siết tỷ lệ này.

Theo đánh giá của Chứng khoán Vietcombank (VCBS), việc nâng trần lên 40% không phải là sự nới lỏng thiếu kiểm soát mà là giải pháp có tính toán nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. VCBS cho rằng chính sách này giúp các ngân hàng có thêm thời gian tích lũy nguồn lực trước khi tiến tới các chuẩn mực quản trị thanh khoản khắt khe hơn theo Basel III từ năm 2028.

Ý nghĩa lớn nhất của Thông tư 25 nằm ở khả năng hỗ trợ các khoản vay dài hạn. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào chu kỳ đầu tư hạ tầng quy mô lớn giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn cho các dự án cao tốc, sân bay, đường sắt và khu công nghiệp đang gia tăng nhanh hơn khả năng huy động vốn dài hạn của hệ thống ngân hàng.

Chứng khoán Vietcap nhận định việc nâng trần lên 40% sẽ giúp giảm áp lực huy động vốn trung và dài hạn - vốn là nguồn vốn có chi phí cao và tương đối khan hiếm trên thị trường Việt Nam. Điều này cho phép các ngân hàng linh hoạt hơn trong việc tài trợ các dự án hạ tầng có thời gian hoàn vốn kéo dài.

Nếu hai chính sách trên mở rộng dư địa tín dụng ở cấp độ hệ thống, các quyết định gần đây về hạn mức tín dụng lại cho thấy định hướng phân bổ vốn có trọng tâm hơn.

Cuối tháng 5, NHNN cho phép loại trừ phần dư nợ tăng thêm của các khoản vay phục vụ nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất khỏi hạn mức kiểm soát tín dụng bất động sản năm 2026 đối với 25 ngân hàng thương mại. Quy định này giúp dòng vốn có thể chảy mạnh hơn vào các lĩnh vực được ưu tiên mà không làm tăng áp lực lên room tín dụng hiện hữu.

Mới đây, NHNN tiếp tục cho phép phần dư nợ phát sinh từ 18 dự án của Vingroup, Sun Group và Masterise được loại trừ khi tính tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng tài trợ. Cơ chế này giúp các tổ chức tín dụng có thêm dư địa giải ngân cho các dự án quy mô lớn mà không bị giới hạn bởi hạn mức tăng trưởng tín dụng được giao.

Khi đặt các chính sách cạnh nhau, có thể thấy NHNN không lựa chọn cách nới lỏng tín dụng đại trà. Thay vào đó, dòng vốn đang được định hướng vào ba khu vực ưu tiên gồm hạ tầng, nhà ở xã hội và các dự án có khả năng tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

Thông điệp này cũng phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4, NHNN được giao rà soát các quy định để bảo đảm thanh khoản hệ thống ngân hàng và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Trong thông cáo về Thông tư 25, NHNN nhấn mạnh các thay đổi được thực hiện nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội và kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.

Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng không đồng nghĩa rủi ro đã biến mất. Chính Vietcap cũng lưu ý rằng việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn sẽ làm gia tăng mức độ lệch pha kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng. Đây là đánh đổi mà nhà điều hành chấp nhận để tối ưu hóa nguồn vốn hiện có cho các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Vì vậy, điều NHNN đang phát tín hiệu có lẽ không phải là một chu kỳ nới lỏng tiền tệ mới. Thay vào đó, đây là sự dịch chuyển có chọn lọc: mở rộng khả năng cấp vốn cho ngân hàng, nhưng hướng dòng tiền vào các lĩnh vực được xem là động lực tăng trưởng của nền kinh tế trong giai đoạn tới.