Nợ xấu giảm về 2,1% nhưng dòng vốn vẫn ‘kẹt’
Tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống giảm về khoảng 2,1% trong năm 2025 thấp hơn mức 2,3% của năm trước, nhưng áp lực chưa hạ khi quy mô tuyệt đối vẫn lớn. Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh và chi phí doanh nghiệp gia tăng, rủi ro nợ xấu mới tiếp tục tích tụ.
Theo ông Đặng Đình Thích, Quyền Tổng giám đốc Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam, với mục tiêu tăng trưởng cao, tín dụng càng mở rộng thì rủi ro tích tụ càng lớn. Do đó, trọng tâm không phải là loại bỏ hoàn toàn nợ xấu mà là kiểm soát để không làm tăng chi phí vốn và cản trở dòng tín dụng.
Áp lực nằm ở quy mô tuyệt đối. Với dư nợ tín dụng toàn hệ thống ở mức rất lớn, chỉ cần tỷ lệ nợ xấu quanh 2% cũng tương đương khối lượng nợ xấu hàng trăm nghìn tỷ đồng, làm giảm khả năng luân chuyển vốn trong nền kinh tế.
Quá trình xử lý hiện vẫn bị kéo dài bởi vướng mắc pháp lý. Nhiều khoản nợ có tài sản bảo đảm là bất động sản phải mất 5–6 năm để hoàn tất thu giữ và phát mại do liên quan đến đất đai, quy hoạch hoặc tranh chấp, khiến chi phí xử lý gia tăng và giá trị thu hồi suy giảm.
Theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, việc xử lý kéo dài khiến nguồn lực bị “đóng băng”, ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng, qua đó làm giảm khả năng hạ lãi suất và mở rộng tín dụng.
Ở chiều rủi ro mới, áp lực nợ xấu có thể gia tăng khi chi phí doanh nghiệp tăng mạnh. Khảo sát của Ban IV cho thấy 87,7% doanh nghiệp ghi nhận chi phí đầu vào tăng, trong đó 18,4% cho biết tăng trên 20% – yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng trả nợ.
Bên cạnh đó, thị trường mua bán nợ chưa phát triển tương xứng với quy mô nợ xấu. Số lượng nhà đầu tư còn hạn chế, cơ chế định giá và tiếp cận tài sản bảo đảm chưa minh bạch, khiến việc xử lý nợ theo cơ chế thị trường chưa hiệu quả.
Các chuyên gia cho rằng, ưu tiên hiện nay là tháo gỡ vướng mắc pháp lý trong xử lý tài sản bảo đảm – khâu quyết định tốc độ xử lý nợ. Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa ngân hàng, tòa án và cơ quan thi hành án để rút ngắn thời gian xử lý.
Không chỉ là vấn đề của riêng ngành ngân hàng, nợ xấu đang trở thành điểm nghẽn của dòng vốn trong nền kinh tế. Khi tài sản không được xử lý kịp thời và tín dụng mới vẫn tiếp tục mở rộng, áp lực có thể dồn tích theo thời gian, khiến chi phí vốn khó giảm và hiệu quả phân bổ nguồn lực bị ảnh hưởng.
Mạnh Huyền
