Nguồn cung toàn cầu biến động, Việt Nam mở rộng hợp tác dầu khí sang Algeria

Trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu biến động vì địa chính trị, Việt Nam bắt đầu mở rộng “bản đồ dầu khí” ra ngoài các khu vực truyền thống. Tại cuộc điện đàm với Thủ tướng Sifi Ghrieb, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Algeria hỗ trợ cung cấp dầu thô và khí đốt, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa PVEP và Sonatrach.

Lựa chọn này không phải ngẫu nhiên. Algeria là một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn tại châu Phi, thành viên OPEC, với khoảng 12,2 tỷ thùng dầu đã được chứng minh. Đặc biệt, dầu “light sweet crude” của nước này có chất lượng cao, dễ chế biến và luôn có nhu cầu ổn định trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, phía sau lợi thế về trữ lượng lại là một thực tế kém thuận lợi hơn. Sản lượng khai thác của Algeria hiện chỉ quanh 960.000 – 1 triệu thùng/ngày, giảm đáng kể so với mức đỉnh hơn 1,4 triệu thùng/ngày trong quá khứ. Xu hướng suy giảm kéo dài nhiều năm, chủ yếu do các mỏ dầu cũ cạn dần và đầu tư mới chưa đủ bù đắp.

Hệ quả là xuất khẩu cũng co lại. Nếu năm 2007 Algeria từng xuất khẩu hơn 1,2 triệu thùng/ngày, thì hiện chỉ còn khoảng 400.000 – 460.000 thùng/ngày. Cùng lúc, nhu cầu trong nước lại tăng khoảng 5–6% mỗi năm, khiến phần dầu dành cho thị trường quốc tế ngày càng bị thu hẹp.

Điều này đặt Algeria vào một vị thế đặc biệt: vẫn có trữ lượng, nhưng không còn dư địa cung ứng như trước. Vì vậy, với Việt Nam, Algeria là một mảnh ghép mới trong bài toán năng lượng, nhưng không phải “lối thoát” đơn giản. Việc tiếp cận nguồn dầu từ quốc gia Bắc Phi này sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào hợp tác dài hạn, thay vì giao dịch ngắn hạn.

Ở góc độ rộng hơn, động thái này phản ánh sự thay đổi trong cách các quốc gia tiếp cận năng lượng: từ tìm nguồn rẻ sang tìm nguồn ổn định. Và trong cuộc chơi đó, quốc gia nào đa dạng hóa nguồn cung nhanh hơn, quốc gia đó nắm lợi thế.