Linh hoạt các sản phẩm cho vay dành cho DNNVV

Trong tháng 5, HDBank đồng loạt đưa ra các sản phẩm tín dụng ưu đãi cho DNNVV ở các ngành nghề sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu. Cụ thể, trong lĩnh vực logistics, ngân hàng này tung ra gói tín dụng 2.000 tỷ đồng, cho vay tín chấp tối đa 30 tỷ đồng đối với doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, lãi suất từ khoảng 8,7%/năm.

Đối với nhóm nhà thầu tham gia các dự án vốn ngân sách, ODA hoặc các dự án PPP, ngân hàng này nhận khoản phải thu từ hợp đồng làm cơ sở cấp tín dụng, cho vay tới 85% giá trị khoản phải thu và tài trợ tối đa 100% giá trị tài sản bảo đảm. Ngoài ra, trong lĩnh vực phân phối và hàng tiêu dùng nhanh, HDBank cũng mở ra mô hình tài trợ theo chuỗi, cấp tín chấp tới 5 tỷ đồng cho nhà phân phối và đại lý dựa trên dòng hàng hóa, doanh số bán ra và lịch sử giao dịch của cả chuỗi thay vì yêu cầu bất động sản thế chấp như trước.

Các ngân hàng khác cũng đang chú trọng phát triển các sản phẩm cho vay dựa trên dữ liệu dòng tiền. ACB hiện đang tung ra thị trường gói vay lãi suất từ khoảng 5,2%/năm đối với các khoản vay phục vụ sản xuất trong các ngành nghề như dệt may, da giày, điện tử, thực phẩm, đồ uống. Bên cạnh đó, ngân hàng này cũng đẩy mạnh các sản phẩm thấu chi cho những chi tiêu nhỏ lẻ của doanh nghiệp với thời hạn tối đa 12 tháng, cho phép doanh nghiệp được chi vượt số dư tài khoản thanh toán và chỉ trả lãi trên phần vốn thực sử dụng.

Ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh mới chuyển đổi mô hình, VPBank đi theo hướng tín dụng số và tín dụng dòng tiền. Trên nền tảng VPBank SMEConnect ngân hàng này mở ra các khoản vay tín chấp online cho doanh nghiệp hoạt động từ 2 năm trở lên, dựa trên báo cáo tài chính nộp cơ quan thuế và dữ liệu giao dịch của doanh nghiệp. Một số gói vốn tín chấp dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ của VPBank hiện có hạn mức vay tới 1,5 tỷ đồng mà không cần tài sản bảo đảm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng có thể vay thấu chi hóa đơn online hạn mức tới 200 triệu đồng dựa trên dữ liệu hóa đơn điện tử.

Các NHTM tập trung cung cấp giải pháp thanh toán, thu hộ, qua đó có thể nắm bắt được dòng tiền của hộ kinh doanh cá thể để cấp tín dụng phù hợp

Một số ngân hàng khác cũng đang mở rộng mô hình này. Chẳng hạn như MB có các gói thấu chi theo dòng tiền cho doanh nghiệp doanh thu dưới 100 tỷ đồng; Agribank triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nữ và nông nghiệp xanh với mức lãi suất thấp hơn thông thường khoảng 0,5-0,7%/năm. BIDV cũng đang mở rộng các khoản vay đối với doanh nghiệp phát triển bền vững, nông nghiệp tuần hoàn hay doanh nghiệp do phụ nữ sở hữu thông qua các nguồn vốn tài trợ quốc tế.

Theo các chuyên gia tài chính - ngân hàng, các NHTM đồng loạt mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền thời gian gần đây phản ánh sự dịch chuyển khá lớn trong tư duy quản trị rủi ro và cấu trúc tài sản bảo đảm của hệ thống ngân hàng.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh cho rằng, sự phát triển của công nghệ, việc kiểm soát dòng tiền và đánh giá hoạt động của doanh nghiệp hiện nay đã thuận lợi hơn trước rất nhiều. Đây là cơ sở để từng bước mở rộng các hình thức cho vay không phụ thuộc hoàn toàn vào tài sản thế chấp. Bộ Tài chính đang đề xuất thí điểm cơ chế cho vay dựa trên dữ liệu dòng tiền đối với DNNVV có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình cho vay mới.

“Nếu có cơ chế thử nghiệm phù hợp, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội tiếp cận vốn, còn cơ quan quản lý cũng có điều kiện đánh giá rủi ro thực tế trước khi hoàn thiện chính sách”, ông Huân nhận định.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Bích Huệ, Giám đốc một doanh nghiệp logistics tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, đặc thù của ngành này là có đơn hàng, có hợp đồng, dòng tiền quay vòng nhanh nhưng tài sản thế chấp thường không đủ để đáp ứng điều kiện vay vốn cho các hợp đồng kinh tế lớn. Trường hợp cơ chế cho vay theo dòng tiền mở ra, khoản phải thu được kỳ vọng sẽ gia tăng cơ hội tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp có sẵn đơn hàng, vòng quay vốn nhanh và doanh thu ổn định. Để những chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng cho DNNVV đi vào thị trường hiệu quả, khung pháp lý cho các “tài sản mềm” vẫn cần tiếp tục được các bộ, ngành và Chính phủ nghiên cứu hoàn thiện.

Đáng chú ý, từ ngày 15/5/2026, Quyết định số 12/2026/QĐ-TTg sửa đổi Quy chế bảo lãnh cho DNNVV vay vốn tại NHTM đã chính thức có hiệu lực. Theo các chuyên gia, các bộ, ngành và địa phương cần sớm ban hành hướng dẫn triển khai quyết định này, qua đó phát huy vai trò của cơ chế bảo lãnh tín dụng trong việc chia sẻ rủi ro, hỗ trợ nhóm DNNVV thiếu tài sản bảo đảm nhưng có phương án kinh doanh khả thi và dòng tiền ổn định.