Làn sóng giảm lãi suất lan rộng, loạt ngân hàng hạ 0,5-2,5%/năm lãi suất cho vay

Ngày 13/8, tại cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và hệ thống tổ chức tín dụng, Thủ tướng yêu cầu ngành ngân hàng chia sẻ trách nhiệm với người dân, doanh nghiệp bằng những giải pháp cụ thể để ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay và đưa tín dụng vào đúng lĩnh vực. Đây là thông điệp tạo thêm sức ép để mặt bằng lãi suất cho vay hạ thực chất.

Không chỉ dừng ở yêu cầu điều hành, NHNN cho biết sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra lãi suất huy động và cho vay, đồng thời xử lý các hành vi cạnh tranh huy động vốn không lành mạnh. Đáng chú ý, mức độ tuân thủ chỉ đạo giảm lãi suất cũng được xem xét khi giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2027, trong đó ngân hàng không thực hiện đúng định hướng có thể bị giảm chỉ tiêu.

Ngay sau đó, làn sóng giảm lãi suất bắt đầu lan rộng ở nhiều ngân hàng. Mức ưu đãi phổ biến từ 0,5-1%/năm, nhưng một số chương trình đã giảm tới 2-2,5%/năm, tập trung vào doanh nghiệp SME, sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu và những lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng.

KienlongBank đang triển khai chương trình dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa với mức giảm lãi suất lên tới 2,5%/năm, tùy nhóm khách hàng và kỳ hạn khoản vay. Việc giảm chi phí vốn được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, cải thiện dòng tiền và có thêm nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh.

Sacombank cũng lựa chọn cách thu hẹp biên lợi nhuận để hỗ trợ khách hàng, với biên lợi nhuận được đưa xuống còn 0,79%. Ngân hàng triển khai gói tín dụng ưu đãi cho khách hàng xuất nhập khẩu, áp dụng mức giảm 2% cho cả khách hàng mới và hiện hữu đến hết năm 2026.

Không dừng ở đó, Sacombank dành thêm 10.000-15.000 tỷ đồng cho các chương trình tín dụng ưu đãi đối với lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp FDI. Lãi suất dự kiến ở mức 8,5-9%/năm, được thiết kế theo từng nhóm khách hàng, kỳ hạn và điều kiện thị trường.

Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank đều đã công bố các gói tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực ưu tiên và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điểm chung là lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức cho vay bình quân cùng kỳ hạn.

Quy mô các chương trình cũng cho thấy mức độ nhập cuộc khá lớn: Agribank triển khai gói 70.000 tỷ đồng, trong khi BIDV, VietinBank và Vietcombank cùng đưa ra các gói 50.000 tỷ đồng. Khi các ngân hàng có quy mô tín dụng lớn cùng hạ giá vốn, áp lực giảm lãi suất có thêm khả năng lan sang toàn thị trường.

Khối ngân hàng thương mại cổ phần cũng nhanh chóng đưa ra các chương trình riêng. BVBank triển khai gói 2.500 tỷ đồng từ ngày 12/8, với lãi suất sau ưu đãi từ 9,7%/năm, tập trung vào SME và hộ kinh doanh cùng các lĩnh vực như nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, kinh tế số, AI và bán dẫn.

Nam A Bank giảm 0,5-0,7%/năm đối với khoản vay sản xuất kinh doanh và nông nghiệp, đồng thời giảm 0,1-0,3%/năm với vay mua nhà và tiêu dùng. Riêng các chương trình tín dụng dành cho những lĩnh vực trọng tâm có tổng hạn mức tới 25.000 tỷ đồng, với mức giảm lãi suất từ 1-1,8%/năm so với biểu niêm yết.

Tại NCB, từ ngày 11/8, lãi suất cho vay được giảm 0,5%/năm đối với toàn bộ các gói dành cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Nhóm SME được giảm đồng loạt 0,5%/năm ở tất cả kỳ hạn, trong khi doanh nghiệp lớn tham gia các dự án hạ tầng trọng điểm cũng được hưởng mức giảm tương tự.

Điểm chung trong loạt chương trình lần này là dòng vốn giá thấp không được triển khai theo hướng dàn trải. Các ngân hàng đang tập trung vào SME, hộ kinh doanh, sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, hạ tầng và những lĩnh vực được Chính phủ xác định là động lực tăng trưởng, qua đó vừa giảm chi phí vốn vừa định hướng dòng tín dụng.

Điều này cũng giải thích vì sao mức giảm lãi suất giữa các chương trình có sự khác biệt khá lớn. Những khách hàng và lĩnh vực được ưu tiên có thể nhận mức giảm 1-2,5%/năm, trong khi mức giảm phổ biến trên toàn bộ danh mục ở khoảng 0,5%/năm.

Tuy nhiên, phía sau cuộc đua giảm lãi suất là bài toán chi phí vốn của chính các ngân hàng. Khi thanh khoản hệ thống vẫn chịu áp lực và mặt bằng lãi suất huy động tại một số nhà băng ở mức cao, khả năng giảm mạnh lãi suất cho vay sẽ phụ thuộc vào việc ngân hàng có thể tiết giảm thêm chi phí hay chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận.

Sacombank là ví dụ rõ nhất khi chủ động đưa biên lợi nhuận xuống 0,79% để hỗ trợ khách hàng. Cách làm này tạo dư địa giảm giá vốn trong ngắn hạn, nhưng đồng thời đòi hỏi ngân hàng phải kiểm soát tốt hơn chi phí hoạt động, chất lượng tài sản và hiệu quả sử dụng vốn.

Với doanh nghiệp, tác động của đợt giảm lãi suất này nằm ở khả năng giảm chi phí tài chính và cải thiện dòng tiền. Đặc biệt, nhóm SME vốn nhạy cảm hơn với chi phí vốn có thể hưởng lợi nếu các gói tín dụng thực sự được giải ngân nhanh và đúng đối tượng.

Nhưng giảm lãi suất chỉ là bước đầu. Trong bối cảnh NHNN muốn thúc đẩy tăng trưởng tín dụng gắn với chất lượng tăng trưởng, điều quan trọng hơn là nguồn vốn ưu đãi phải đi vào sản xuất kinh doanh, đầu tư, xuất khẩu, hạ tầng và những khu vực có khả năng tạo thêm giá trị cho nền kinh tế.

Vì vậy, việc NHNN dự kiến gắn chỉ tiêu tín dụng năm 2027 với mức độ tuân thủ giảm lãi suất đang tạo ra một cơ chế thúc đẩy mới. Các ngân hàng sẽ phải cân đối giữa mục tiêu mở rộng tín dụng, duy trì hiệu quả kinh doanh và đáp ứng yêu cầu giảm chi phí vốn cho nền kinh tế.

Làn sóng giảm lãi suất lần này vì thế không chỉ là cuộc đua về con số phần trăm. Phía sau đó là bài toán ngân hàng phải chấp nhận chia sẻ một phần biên lợi nhuận để kéo vốn đến đúng nơi nền kinh tế cần, trong khi vẫn phải giữ chất lượng tín dụng và an toàn hệ thống.