Lần đầu tiên Chính phủ chấm điểm giải ngân đầu tư công của bộ, ngành, địa phương

Chính phủ lần đầu tiên đưa việc giải ngân vốn đầu tư công vào cơ chế chấm điểm đối với các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương. Thay vì chỉ theo dõi tiến độ giải ngân như trước, kết quả thực hiện từ nay sẽ được lượng hóa bằng điểm số và gắn trực tiếp với đánh giá hiệu quả đầu tư công, công tác thi đua, khen thưởng cũng như trách nhiệm của tập thể, cá nhân.

Theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ngày 24/6, việc xây dựng cơ chế chấm điểm nhằm phản ánh khách quan năng lực tổ chức thực hiện của từng đơn vị, đồng thời tạo thêm động lực thúc đẩy giải ngân và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Đây cũng là bước đi nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.

Điểm mới đáng chú ý là kết quả chấm điểm cả năm sẽ không chỉ phản ánh tỷ lệ giải ngân mà còn trở thành một tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư công của từng bộ, ngành và địa phương. Kết quả này đồng thời được sử dụng làm căn cứ xây dựng tiêu chí xếp loại tập thể, cá nhân, trong khi kết quả chấm điểm hằng tháng và hằng quý sẽ phục vụ công tác biểu dương những đơn vị thực hiện tốt cũng như cảnh báo các đơn vị chậm tiến độ.

Để bảo đảm tính khách quan, việc chấm điểm sẽ được thực hiện tự động trên hệ thống công nghệ thông tin của Bộ Tài chính và kết nối với Hệ thống thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ. Toàn bộ quá trình đánh giá được thực hiện định kỳ hằng tháng, hằng quý và cả năm theo nguyên tắc công khai, minh bạch và thống nhất, qua đó hạn chế tối đa yếu tố chủ quan trong quá trình theo dõi và xếp loại.

Phương án chấm điểm được xây dựng trên ba nhóm tiêu chí chính gồm kết quả giải ngân so với mức bình quân của cả nước, mức độ hoàn thành kế hoạch giải ngân mà từng đơn vị đã đăng ký và việc chấp hành chế độ báo cáo. Ngoài tiến độ giải ngân, Chính phủ cũng bổ sung cơ chế cộng, trừ điểm đối với hoạt động điều chuyển kế hoạch vốn. Các đơn vị điều chuyển giảm vốn không thuộc trường hợp khách quan sẽ bị trừ điểm, trong khi những đơn vị tiếp nhận vốn điều chuyển và giải ngân hiệu quả sẽ được cộng điểm.

Bên cạnh đó, một số khoản vốn sẽ không được tính vào nhiệm vụ giải ngân và cơ sở chấm điểm như phần tiết kiệm sau đấu thầu, chi phí dự phòng không sử dụng hết, phần vốn giảm sau quyết toán hoặc các dự án được quyết định dừng thực hiện, chuyển giao cho đơn vị khác. Riêng trong năm 2026, phần 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương dành để đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng được loại trừ cho đến khi có quyết định chính thức về phương án sử dụng nguồn vốn.

Theo Quyết định 1129/QĐ-TTg, cơ chế chấm điểm sẽ được vận hành thử nghiệm trong ba tháng, từ tháng 7 đến hết tháng 9/2026, trước khi chính thức áp dụng từ kỳ báo cáo tháng 10. Sau khi tổng hợp kết quả, các bộ, ngành và địa phương sẽ được xếp vào bốn nhóm gồm giải ngân rất tốt, giải ngân tốt, giải ngân trung bình và giải ngân chưa tốt, đánh dấu lần đầu tiên tiến độ giải ngân đầu tư công được gắn với một hệ thống đánh giá định lượng trên phạm vi toàn quốc.