Lâm Đồng lập 'lá phổi xanh' 8.408ha giữa lòng tỉnh rộng nhất Việt Nam

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa quyết định thành lập Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu, diện tích 8.408 ha, nằm trên địa bàn xã Hàm Thuận Nam và xã Tân Thành - khu vực trước đây thuộc tỉnh Bình Thuận cũ, nay sáp nhập vào Lâm Đồng.

Ba phân khu, gần 90% diện tích là rừng tự nhiên

Trong tổng diện tích, đất có rừng tự nhiên chiếm 7.342,31 ha, đất có rừng trồng 281,87 ha và đất lâm nghiệp chưa có rừng 783,82 ha. Khu dự trữ được tổ chức thành 3 phân khu chức năng: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt rộng 2.994,34 ha, phân khu phục hồi sinh thái rộng 3.953,91 ha và phân khu dịch vụ - hành chính rộng 1.459,75 ha.

Việc thành lập nhằm xác lập thống nhất ranh giới, diện tích và cơ chế quản lý khu rừng đặc dụng, đồng thời bảo vệ, phát huy bền vững các hệ sinh thái rừng đặc trưng, nguồn gen sinh vật và cảnh quan thiên nhiên. Đây cũng là cơ sở để giải quyết các tồn tại trong quản lý, sử dụng đất, gắn bảo tồn thiên nhiên với định hướng phát triển xanh của tỉnh.

Tà Kóu (còn gọi Tà Cú) là tên gọi gắn với khu vực núi cùng tên, cao khoảng 697m, cách Phan Thiết khoảng 20-28km. Khu vực này được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia từ năm 1996, theo Quyết định số 791-TTg ngày 26/10/1996 của Thủ tướng Chính phủ, với tên gọi khi đó là Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Kóu, diện tích 17.823 ha, rộng hơn đáng kể so với diện tích 8.408 ha của khu dự trữ thiên nhiên vừa thành lập.

Theo Trang thông tin quốc gia về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, điểm nổi bật của Tà Kóu là sự hiện diện của nhiều kiểu hệ sinh thái rừng phân bố theo độ cao, cùng nguồn tài nguyên thực vật và cây thuốc phong phú. Núi Tà Cú cũng là điểm du lịch nổi tiếng của Bình Thuận cũ, được quy hoạch phát triển thành khu du lịch sinh thái kết hợp cáp treo.

Bảo tồn gắn với sinh kế vùng đệm gần 9.300ha

Trong công tác bảo tồn, tỉnh tập trung duy trì diện tích, chất lượng rừng tự nhiên; bảo vệ các loài nguy cấp, quý hiếm và sinh cảnh đặc trưng; phục hồi các khu vực rừng suy thoái. Công tác tuần tra, phòng cháy chữa cháy rừng được tăng cường, kết hợp điều tra, giám sát sinh vật, xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học và ứng dụng công nghệ theo dõi tài nguyên rừng.

Vùng đệm của khu dự trữ có diện tích 9.289,7 ha, thuộc 12 thôn trên địa bàn hai xã Hàm Thuận Nam và Tân Thành. Tại đây, tỉnh sẽ triển khai chương trình huy động cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng, hỗ trợ sản xuất và cải thiện sinh kế, nhằm giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí cũng được định hướng triển khai theo quy định, hài hòa giữa khai thác cảnh quan và yêu cầu bảo tồn.

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu thành lập Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu, trên cơ sở điều chỉnh tên gọi từ Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Kóu hiện có.

Sau khi hợp nhất với Bình Thuận và Đắk Nông từ 1/7/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15, Lâm Đồng trở thành tỉnh có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước, khoảng 24.233 km², vượt qua Gia Lai (21.576,53 km²) ở vị trí thứ hai. Dân số toàn tỉnh theo số liệu chính thức tại nghị quyết là 3.324.400 người, trung tâm hành chính - chính trị đặt tại TP Đà Lạt cũ.