Hormuz chưa thông, giá dầu đứng trước nguy cơ bật mạnh lên 120-140 USD/thùng

Sau khi giảm mạnh trong tuần trước bởi kỳ vọng Mỹ và Iran có thể đạt thỏa thuận, giá dầu đã đảo chiều nhanh chóng. Kết phiên 11/8, dầu Brent tăng 1,4% lên 88,91 USD/thùng, trong khi WTI tăng 1,3% lên 83,20 USD/thùng, đánh dấu phiên tăng thứ 5 liên tiếp của Brent.

Động lực lần này đến từ chính yếu tố từng kéo giá dầu đi xuống: triển vọng khai thông Hormuz đang trở nên kém chắc chắn hơn. Iran tuyên bố eo biển sẽ chưa mở lại nếu Mỹ không thay đổi lập trường và đáp ứng các điều kiện của Tehran, trong khi đàm phán giữa hai bên vẫn chưa tạo được một thỏa thuận rõ ràng.

Điều đáng chú ý là giá dầu hiện vẫn chưa phản ánh đầy đủ mức độ bất định của nguồn cung. Thị trường dường như đang đặt cược vào khả năng dòng chảy qua Hormuz sớm được bình thường hóa, trong khi thực tế hoạt động vận tải vẫn bị hạn chế. Chính khoảng cách này khiến giá dầu trở nên đặc biệt nhạy với từng thông tin mới về đàm phán Mỹ - Iran.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung không hoàn toàn bị tê liệt. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết lượng dầu đi qua Hormuz đạt bình quân gần 9 triệu thùng/ngày trong 7 ngày gần nhất, trong khi tổng dòng dầu từ khu vực Vùng Vịnh, bao gồm cả các tuyến đường ống, vào khoảng 15 triệu thùng/ngày.

Tuy nhiên, con số này không đồng nghĩa hoạt động vận tải qua eo biển đã trở lại bình thường. Các thông tin cập nhật cho thấy lưu lượng tàu qua Hormuz vẫn ở mức rất thấp so với trước khi xung đột xảy ra. Trong khi đó, các cuộc tấn công nhằm vào tuyến vận tải và hạ tầng năng lượng tại khu vực tiếp tục làm gia tăng rủi ro đối với nguồn cung.

Đây cũng là lý do giới phân tích bắt đầu cảnh báo về một “điểm tới hạn” của thị trường dầu. Nếu Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, các nước có thể phải sử dụng thêm tồn kho để bù đắp thiếu hụt. Khi lượng dự trữ khả dụng giảm xuống mức quá thấp, khả năng hấp thụ cú sốc nguồn cung sẽ thu hẹp và thị trường phải dùng giá cao hơn để buộc nhu cầu điều chỉnh.

Theo kịch bản được đề cập trong các phân tích thị trường, nếu Hormuz tiếp tục bị gián đoạn và tồn kho dầu tại các nước OECD suy giảm nhanh, giá Brent có thể tiến lên vùng 120-140 USD/thùng vào khoảng đầu quý IV. Đây là kịch bản phụ thuộc vào thời gian gián đoạn và tốc độ suy giảm tồn kho, không phải mức giá mục tiêu chắc chắn.

Ở thời điểm hiện tại, thị trường vẫn còn những yếu tố giúp hạn chế đà tăng của dầu. Các tuyến xuất khẩu thay thế, nguồn cung ngoài khu vực Trung Đông, khả năng giải phóng thêm dầu dự trữ và sự điều chỉnh của nhu cầu có thể tiếp tục tạo bộ đệm cho thị trường. Chính những yếu tố này đã giúp giá dầu không tăng tương ứng với mức độ căng thẳng tại Hormuz.

Nhưng dư địa của những bộ đệm này không phải vô hạn. Nếu kỳ vọng về một thỏa thuận Mỹ - Iran tiếp tục thất vọng, trong khi dòng dầu qua Hormuz không được khôi phục ở quy mô đủ lớn, thị trường sẽ phải chuyển từ câu chuyện “chờ Hormuz mở lại” sang câu chuyện nguồn cung thực tế còn đủ bao lâu.

Khi đó, rủi ro lớn nhất không nằm ở việc Brent tăng vài USD trong một phiên, mà ở khả năng thị trường đồng loạt điều chỉnh lại mức giá phản ánh rủi ro nguồn cung. Với Brent đang tiến sát 89 USD/thùng, khoảng cách tới vùng 100 USD không còn quá xa; còn kịch bản 120-140 USD chỉ thực sự được đặt lên bàn nếu tình trạng gián đoạn kéo dài và các lớp đệm nguồn cung dần cạn kiệt.

Nói cách khác, biến số quyết định giá dầu lúc này không chỉ là Hormuz có mở hay không, mà là mở khi nào và với tốc độ dòng chảy bao nhiêu. Càng kéo dài trạng thái chờ đợi, rủi ro thị trường phải định giá lại nguồn cung càng lớn.