Đỉnh giá dầu – đáy chứng khoán: Tín hiệu từ thị trường năng lượng

Thị trường tài chính toàn cầu đang theo dõi sát một biến số quan trọng: giá dầu. Trong nhiều giai đoạn của chu kỳ kinh tế, đỉnh của giá năng lượng thường trùng với thời điểm thị trường chứng khoán tiến gần vùng đáy khi áp lực lạm phát và chi phí đầu vào bắt đầu hạ nhiệt.

Diễn biến mới nhất trên thị trường năng lượng đang gợi lại mối liên hệ này. Sau phát biểu của Donald Trump về các cuộc trao đổi “tích cực” giữa Mỹ và Iran, giá WTI crude oil có thời điểm giảm hơn 10% xuống dưới 90 USD/thùng trong phiên 23/3, trong khi Brent crude oil lùi về quanh 97 USD/thùng.

Đà giảm mạnh của dầu xuất hiện đúng lúc nhiều thị trường chứng khoán vừa trải qua một nhịp điều chỉnh sâu, đưa không ít chỉ số về vùng thấp nhất trong khoảng bốn tháng. Trong bối cảnh đó, việc giá năng lượng hạ nhiệt được xem là yếu tố có thể giúp giảm bớt áp lực vĩ mô và ổn định kỳ vọng của thị trường.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích tại Yuanta Securities Vietnam, diễn biến của giá dầu hiện đóng vai trò như một tín hiệu quan trọng đối với thị trường cổ phiếu. “Đỉnh giá dầu có thể là đáy của thị trường chứng khoán”, ông Minh nhận định.

Theo phân tích của ông, đà tăng của giá dầu thời gian qua chủ yếu đến từ yếu tố địa chính trị. Tuy nhiên, thị trường năng lượng đang tiến gần vùng kháng cự quan trọng 100–120 USD/thùng – khu vực từng nhiều lần tạo đỉnh trong quá khứ. Đồng thời, các tín hiệu phân kỳ kỹ thuật đã bắt đầu xuất hiện trong khoảng một tuần gần đây, cho thấy động lực tăng có dấu hiệu suy yếu.

Nếu giá dầu không thể vượt ngưỡng 120 USD/thùng và bắt đầu điều chỉnh, áp lực lạm phát toàn cầu có thể giảm theo. Điều này đặc biệt quan trọng đối với thị trường cổ phiếu, khi chi phí năng lượng luôn là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Một yếu tố khác củng cố cho kịch bản hạ nhiệt là bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện không ủng hộ các cú sốc kéo dài. Theo ông Minh, nhiều nền kinh tế lớn, bao gồm Mỹ, đang ở giai đoạn tăng trưởng thận trọng, khiến khả năng duy trì một xung đột địa chính trị dài hạn trở nên kém khả thi.

Thực tế lịch sử cũng cho thấy các cú sốc địa chính trị thường chỉ gây biến động mạnh trong khoảng hơn 20 phiên giao dịch trước khi thị trường dần ổn định. Với diễn biến hiện tại, khoảng thời gian chịu ảnh hưởng cũng đang tiến gần ngưỡng này.

Lo ngại lạm phát quay trở lại như năm 2022 cũng được đánh giá là chưa thực sự lớn. Khi đó, giá dầu và giá khí tự nhiên cùng tăng mạnh, tạo ra cú sốc chi phí trên diện rộng. Trong khi ở thời điểm hiện tại, giá dầu tăng nhưng giá khí vẫn duy trì ở mức thấp, khiến áp lực lạm phát chưa lan tỏa mạnh như giai đoạn trước.

Ở góc độ thị trường, định giá cũng đang trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh vừa qua. Theo ông Minh, triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp chưa có sự thay đổi đáng kể, trong khi định giá thị trường đã lùi về vùng P/E quanh 12 lần – thấp hơn đáng kể so với nhiều giai đoạn trước. Đồng thời, nhiều cổ phiếu đã rơi vào trạng thái quá bán sâu, cho thấy áp lực bán phần nào được giải tỏa.

Dù vậy, vị chuyên gia từ Yuanta cho rằng giai đoạn hiện tại vẫn cần sự thận trọng. Khi xu hướng chưa được xác nhận rõ ràng, chiến lược phù hợp là giải ngân từng phần với tỷ trọng thấp, tránh sử dụng đòn bẩy hoặc dồn toàn bộ vốn vào thị trường.

Trong bối cảnh biến động vẫn còn hiện hữu, các nhóm cổ phiếu mang tính phòng thủ được đánh giá có nền tảng ổn định hơn, như bảo hiểm – hưởng lợi từ môi trường lãi suất, ngân hàng với nền tảng tài chính vững, hay ngành điện với dòng tiền tương đối ổn định. Ngược lại, nhóm cổ phiếu chứng khoán thường biến động mạnh theo thị trường chung, do đó cần được tiếp cận thận trọng trong ngắn hạn.

Nếu giá dầu thực sự đang tiến gần điểm đảo chiều, thị trường cổ phiếu có thể sớm bước vào giai đoạn tái cân bằng sau nhịp điều chỉnh mạnh. Trong nhiều chu kỳ trước, khi áp lực từ năng lượng bắt đầu hạ nhiệt, đó cũng là thời điểm dòng tiền dần quay trở lại với tài sản rủi ro.