Dầu Brent tăng 63% trong tháng 3, cú sốc lớn nhất kể từ 1988

Giá dầu Brent tăng vọt 63% trong tháng 3, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1988, khi xung đột Iran gây ra cú sốc gián đoạn nguồn cung quy mô lớn. Chốt phiên 31/3, Brent giao tháng 5 tăng gần 5% lên 118,35 USD/thùng, trong khi hợp đồng tháng 6 lại giảm 3,2%, phản ánh sự phân hóa kỳ hạn.

Dầu WTI cũng tăng khoảng 51% trong tháng, mức cao nhất kể từ tháng 5/2020, nhưng quay đầu giảm 1,46% trong phiên cuối, xuống 101,38 USD/thùng. Diễn biến trái chiều này cho thấy thị trường bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng khi xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt xung đột.

Theo ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy, thị trường năng lượng đang trải qua một “kịch bản tồi tệ chưa từng có”, nhưng đồng thời xuất hiện kỳ vọng rằng cú sốc có thể sớm kết thúc. Điều này lý giải vì sao giá dầu tăng mạnh theo tháng nhưng biến động đảo chiều trong ngắn hạn.

Tâm lý thị trường chịu tác động từ thông tin Tổng thống Donald Trump sẵn sàng chấm dứt chiến dịch quân sự tại Iran, ngay cả khi eo biển Hormuz chưa được mở lại. Tuy nhiên, các tín hiệu này vẫn thiếu chắc chắn khi Tehran tiếp tục duy trì lập trường riêng và điều kiện kiểm soát tuyến vận tải chiến lược này.

Rủi ro nguồn cung vẫn hiện hữu khi Iran gia tăng các hành động gây sức ép trên thực địa. Vụ tấn công tàu chở dầu của Kuwait ngoài khơi Dubai, dù không gây thiệt hại lớn, được xem là dấu hiệu cho thấy Iran đang siết kiểm soát khu vực xung quanh eo biển Hormuz – nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu vận chuyển đường biển toàn cầu trước chiến tranh.

Ông Ben Emons, Giám đốc đầu tư tại FedWatch Advisors, nhận định thị trường đang bước vào trạng thái “bất cân xứng”, khi Mỹ phát tín hiệu rút lui trong khi Iran vẫn duy trì động lực gia tăng chi phí đối đầu. Điều này khiến rủi ro gián đoạn nguồn cung chưa thể được loại bỏ.

Trong kịch bản xấu hơn, Mỹ có thể mở rộng chiến dịch sang các cơ sở năng lượng dân sự của Iran, hoặc triển khai lực lượng kiểm soát đảo Kharg – nơi chiếm khoảng 90% xuất khẩu dầu thô của nước này. Các chuyên gia cảnh báo động thái này có thể kéo dài xung đột và làm trầm trọng thêm cú sốc năng lượng.

Dù xuất hiện kỳ vọng hạ nhiệt, thực tế dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz hiện gần như tê liệt kể từ cuối tháng 2. Điều này cho thấy cú sốc nguồn cung không chỉ là rủi ro tiềm ẩn, mà đã trở thành yếu tố chi phối trực tiếp cấu trúc giá dầu toàn cầu.

Diễn biến hiện tại đặt thị trường vào trạng thái nhạy cảm cao, khi giá dầu phản ứng đồng thời với cả tín hiệu địa chính trị và kỳ vọng chính sách. Với mức tăng hơn 60% chỉ trong một tháng, câu hỏi không còn là giá đã tăng bao nhiêu, mà là cú sốc này sẽ kéo dài bao lâu.