Call margin cục bộ xuất hiện, VN-Index đối mặt phép thử tại mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 13/7 ghi dấu một trong những nhịp giảm mạnh nhất của VN-Index kể từ đầu quý III. Có thời điểm chỉ số lao xuống 1.781,45 điểm, mất gần 50 điểm so với tham chiếu trước khi lực cầu bắt đáy xuất hiện vào cuối phiên, giúp thu hẹp mức giảm còn 27,8 điểm và đóng cửa tại 1.800,54 điểm.

Điều đáng chú ý không nằm ở riêng diễn biến của VN-Index mà ở độ lan tỏa của áp lực bán. Trên HoSE, có tới 271 cổ phiếu giảm giá, trong đó 207 mã giảm trên 1%, tương đương 56,6% số cổ phiếu có giao dịch. Riêng 120 mã mất hơn 2% giá trị. Điều đó cho thấy áp lực chốt lời và cắt lỗ đã lan rộng trên phần lớn thị trường, thay vì chỉ tập trung ở một vài cổ phiếu vốn hóa lớn.

Nhóm VN30 cũng chịu sức ép mạnh khi 27/30 cổ phiếu đóng cửa trong sắc đỏ. Thanh khoản phiên chiều tăng khoảng 24% so với buổi sáng, phản ánh cường độ bán ra gia tăng khi nhiều nhà đầu tư chấp nhận hạ giá để thoát hàng. Tuy nhiên, dòng tiền bắt đáy cũng không đứng ngoài cuộc. Khoảng 42% số cổ phiếu đã hồi phục từ 1% trở lên so với mức thấp nhất trong ngày, góp phần giúp VN-Index lấy lại mốc 1.800 điểm trước khi kết phiên.

Một tín hiệu tích cực khác là khối ngoại đảo chiều mua ròng trong phiên chiều sau khi bán ròng mạnh vào buổi sáng. Dòng tiền ngoại quay trở lại ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn như VHM, MBB, HDB, GMD và TCB, phần nào hỗ trợ tâm lý thị trường trong giai đoạn cuối phiên.

Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Kafi, thị trường hiện vẫn đang trong nhịp điều chỉnh mang tính phòng thủ hơn là rơi vào trạng thái hoảng loạn diện rộng. VN-Index tiếp tục giao dịch dưới đường trung bình động MA20, phản ánh xu hướng ngắn hạn còn suy yếu. Dù vậy, cấu trúc tăng của thị trường trong trung và dài hạn vẫn chưa bị phá vỡ khi các vùng hỗ trợ quan trọng phía dưới vẫn được duy trì.

Điều đáng lưu ý hơn là áp lực từ đòn bẩy tài chính đang bắt đầu bộc lộ. Theo ông Huy, thị trường chưa ghi nhận tình trạng call margin trên diện rộng, song đã xuất hiện một số trường hợp call margin cục bộ tại các cổ phiếu giảm sâu. Đây chưa phải là tín hiệu của một làn sóng bán giải chấp mang tính hệ thống, nhưng là lời cảnh báo sớm trong bối cảnh dư nợ margin toàn thị trường vẫn ở mức cao.

Theo chuyên gia, rủi ro lớn nhất lúc này không nằm ở việc call margin đã xảy ra, mà ở khả năng lan rộng nếu thị trường tiếp tục suy yếu. Khi nhiều tài khoản sử dụng đòn bẩy cùng lúc chịu áp lực, hoạt động bán giải chấp có thể tạo hiệu ứng dây chuyền, khiến áp lực bán không chỉ dừng lại ở những cổ phiếu yếu mà còn lan sang các mã vốn hóa lớn, qua đó gây sức ép lên toàn bộ thị trường.

Về mặt kỹ thuật, vùng 1.790-1.800 điểm hiện được xem là ngưỡng hỗ trợ gần nhất của VN-Index, đồng thời là khu vực hội tụ vùng đáy ngắn hạn và đường trung bình động MA100. Việc chỉ số lùi xuống 1.781,45 điểm rồi hồi phục cho thấy lực cầu vẫn đang bảo vệ khu vực này. Nếu thanh khoản cải thiện và mốc 1.800 điểm tiếp tục được giữ vững, thị trường có thể hình thành vùng cân bằng trước khi hướng tới vùng kháng cự 1.840-1.860 điểm.

Ở chiều ngược lại, nếu áp lực bán tiếp tục gia tăng và VN-Index đánh mất mốc 1.800 điểm, vùng hỗ trợ tiếp theo được xác định quanh 1.750-1.760 điểm. Trong kịch bản tiêu cực hơn, nếu hoạt động bán giải chấp lan rộng dưới tác động của margin, chỉ số có thể lùi về kiểm định khu vực 1.700 điểm.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy cần chủ động rà soát tỷ lệ ký quỹ, hạn chế bình quân giá xuống bằng vốn vay và ưu tiên giảm tỷ trọng margin nếu tài khoản tiến sát ngưỡng cảnh báo. Với dòng tiền chưa sử dụng đòn bẩy, chiến lược phù hợp là giải ngân từng phần vào những cổ phiếu vẫn giữ được xu hướng tích cực, thay vì mua đuổi trong các nhịp hồi kỹ thuật.

Phiên giảm mạnh đầu tuần chưa đủ để phủ nhận xu hướng tăng trung hạn của thị trường. Tuy nhiên, diễn biến ngày 13/7 cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn, khi tâm lý thận trọng gia tăng và áp lực từ đòn bẩy bắt đầu xuất hiện. Mốc 1.800 điểm vì thế không chỉ là một ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là phép thử đối với sức mạnh của dòng tiền và khả năng hấp thụ áp lực bán trong những phiên sắp tới.