Bộ trưởng Tài chính cảnh báo xung đột Trung Đông tác động mạnh tới tăng trưởng

Xung đột Trung Đông kéo dài hơn một tháng đang tạo áp lực rõ rệt lên kinh tế Việt Nam, theo Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng. Giá dầu tăng mạnh, trong khi các kênh truyền dẫn như lạm phát, chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng đều chịu tác động, buộc nhà điều hành phải xây dựng nhiều kịch bản ứng phó.

Tác động trực tiếp nhất đến từ giá năng lượng. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết giá xăng dầu trong nước đã tăng đáng kể so với trước xung đột, kéo theo chi phí đầu vào của doanh nghiệp leo thang. Điều này gây áp lực lên lạm phát và tiêu dùng, trong bối cảnh Việt Nam vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026.

Ở góc độ khu vực, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đưa ra kịch bản các nền kinh tế Đông Nam Á có thể giảm từ 0,6% đến 2,3% GDP nếu xung đột kéo dài. Nhóm này bao gồm Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Malaysia, cho thấy mức độ nhạy cảm cao của khu vực với cú sốc năng lượng và thương mại toàn cầu.

Không chỉ năng lượng, rủi ro còn lan sang nhiều lĩnh vực khác. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cảnh báo các ngành sản xuất, xuất khẩu, du lịch và thu hút FDI đều có thể bị ảnh hưởng khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% dầu toàn cầu gặp tắc nghẽn.

Trước những rủi ro này, Chính phủ đã ban hành các giải pháp cấp bách nhằm đảm bảo nguồn cung. Các nghị quyết về an ninh năng lượng được triển khai, cùng với việc thành lập tổ công tác chuyên trách và tăng cường tìm kiếm nguồn cung xăng dầu từ các đối tác quốc tế, nhằm giữ ổn định thị trường trong mọi tình huống.

Ở góc nhìn dài hạn, Tổng thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh cho rằng Việt Nam vẫn có cơ hội duy trì tăng trưởng hai chữ số nhờ nền tảng như nợ công thấp và dư địa tài khóa còn lớn. Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu không vượt qua bẫy thu nhập trung bình trước năm 2035, Việt Nam có nguy cơ tụt lại phía sau trong quá trình phát triển.

Một vấn đề cốt lõi được ông Mạnh chỉ ra là hiệu quả sử dụng vốn. Chỉ số ICOR của Việt Nam không cải thiện trong 10 năm qua, cho thấy tăng trưởng vẫn phụ thuộc nhiều vào mở rộng đầu tư thay vì nâng cao năng suất. Điều này đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ định hướng chuyển từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, đồng thời thúc đẩy các động lực mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, việc xác định đúng các ngành còn dư địa tăng trưởng sẽ là yếu tố then chốt để bù đắp tác động từ bên ngoài và giữ vững mục tiêu tăng trưởng.