Bắc Ninh định hình 3 cực logistics Quế Võ – Gia Bình – Kép

Bắc Ninh hình thành ba cực logistics với ba phương thức vận tải chủ đạo

Bắc Ninh đang định hình mạng lưới logistics đa phương thức với ba cực phát triển tại Quế Võ, Gia Bình và Kép. Mỗi khu vực đảm nhận một vai trò riêng trong hoạt động vận chuyển, trung chuyển hàng hóa, đồng thời được kết nối với hệ thống khu công nghiệp và các đầu mối giao thương trong nước, quốc tế.

Định hướng này được xác lập trong Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1389/QĐ-TTg ngày 23/7/2026.

Theo quy hoạch, Bắc Ninh sẽ phát triển logistics đa phương thức, thông minh, lấy Quế Võ làm đầu mối vận tải thủy nội địa và cảng cạn; Gia Bình phát triển logistics hàng không; còn Kép tập trung vào vận tải đường sắt liên vận quốc tế. Song song với ba cực chính, địa phương định hướng hình thành mạng lưới cảng cạn ICD vệ tinh để tập kết, phân phối hàng hóa từ các vùng công nghiệp.

Tại Quế Võ, quy hoạch xác định khu vực cảng thủy và cảng cạn là đầu mối logistics trung tâm, kết nối với các cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh. Hoạt động tại đây được định hướng bao gồm gom hàng, phân phối, thông quan, điều phối container và tổ chức vận chuyển bằng sà lan.

Đáng chú ý, phương án điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh được HĐND tỉnh thông qua tháng 6/2026 đề cập việc phát triển cảng Quế Võ thành trung tâm logistics kết hợp đường thủy nội địa, cảng cạn và vận tải hàng hóa. Trong đó, tuyến vận tải sà lan kết nối với hệ thống cảng biển phía Đông Bắc giữ vai trò quan trọng.

Trong khi đó, Gia Bình được định hướng trở thành cực logistics hàng không, gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được đầu tư xây dựng. Theo Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh, sân bay Gia Bình được phát triển theo tiêu chuẩn cấp 4F, với công suất dự kiến đến năm 2030 đạt khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Đến năm 2050, công suất được định hướng nâng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Cùng với sân bay, khu vực Gia Bình được quy hoạch phát triển hệ sinh thái logistics hàng không, bao gồm kho lạnh, kho ngoại quan, dịch vụ vận chuyển hàng hóa giá trị cao, thương mại điện tử và các hoạt động hỗ trợ công nghiệp công nghệ cao.

Bắc Ninh cũng đưa nội dung nghiên cứu khu thương mại tự do gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình vào định hướng phát triển thương mại quốc tế. Tuy nhiên, đây mới là nội dung nghiên cứu, chưa đồng nghĩa với việc khu thương mại tự do đã được thành lập.

Khác với Quế Võ và Gia Bình, cực logistics Kép được định hướng dựa trên hệ thống đường sắt liên vận quốc tế, kết nối hoạt động vận chuyển hàng hóa với tuyến đường sắt đi Đồng Đăng và các cửa khẩu phía Bắc.

Quy hoạch xác định phát triển thương mại cửa khẩu, cảng cạn và hệ thống ICD gắn với ga đường sắt Kép, qua đó hình thành đầu mối tiếp nhận, tập kết và phân phối hàng hóa phục vụ xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đó, khu vực Kép – Lạng Giang còn được đưa vào định hướng nghiên cứu khu kinh tế chuyên biệt, gắn với logistics đa phương thức, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp xanh và dịch vụ thương mại quốc tế.

Theo Nghị quyết số 35/NQ-HĐND ngày 9/6/2026, khu kinh tế chuyên biệt tại Kép – Lạng Giang có diện tích quy hoạch dự kiến khoảng 11.500 ha. Quy mô chính thức sẽ được xác định trong quá trình lập và xem xét đề án thành lập khu kinh tế.

Kết nối ba cực logistics với hệ thống khu công nghiệp và cảng biển

Không chỉ phát triển từng đầu mối riêng biệt, Bắc Ninh còn định hướng tổ chức Quế Võ – Gia Bình – Kép thành một mạng lưới vận tải liên hoàn, kết hợp đường bộ, đường thủy, đường sắt và hàng không.

Theo phương án điều chỉnh quy hoạch tỉnh được HĐND tỉnh thông qua, hệ thống đường sắt sẽ được phát triển theo hướng kết nối tuyến đường, nhà ga, cảng cạn ICD, trung tâm logistics và khu công nghiệp. Trong đó, Gia Bình – Quế Võ – Kép được xác định là không gian logistics đa phương thức có tính liên kết.

Ba cực chính được hỗ trợ bởi mạng lưới các cảng cạn và trung tâm logistics vệ tinh, trong đó có ICD Sen Hồ cùng các đầu mối phục vụ khu công nghiệp tại Yên Phong, Tiên Sơn, Thuận Thành và Việt Yên.

Với cách tổ chức này, các khu vực sản xuất công nghiệp được định hướng kết nối với nhiều phương thức vận tải khác nhau. Hàng hóa có thể được tập kết tại các cảng cạn, trung tâm logistics trước khi vận chuyển đến cảng biển, sân bay hoặc các đầu mối đường sắt, tùy theo nhu cầu và đặc điểm từng loại hàng.

Để cụ thể hóa định hướng phát triển, ngày 15/7/2026, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Kế hoạch số 265/KH-UBND về phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2026–2030.

Theo kế hoạch, Bắc Ninh ưu tiên đầu tư hạ tầng logistics đa phương thức gắn với những công trình giao thông chiến lược như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến đường sắt liên vận quốc tế, hệ thống cảng thủy nội địa, đường Vành đai 4, Vành đai 5 và mạng lưới cao tốc.

Đối với vận tải thủy, tỉnh tập trung khai thác lợi thế của năm tuyến sông lớn gồm sông Cầu, sông Đuống, sông Thái Bình, sông Thương và sông Lục Nam. Việc nâng cấp hệ thống cảng thủy nội địa được thực hiện theo hướng tăng cường liên kết với đường bộ và các cảng cạn.

Bắc Ninh đồng thời định hướng thu hút đầu tư vào các khu logistics công nghệ cao, trung tâm phân phối, kho lạnh và kho thông minh, phục vụ ngành điện tử, công nghiệp chế biến, chế tạo và nông nghiệp công nghệ cao.

Một nội dung khác là phát triển các trung tâm hoàn tất đơn hàng phục vụ thương mại điện tử trong nước và xuyên biên giới, ứng dụng công nghệ quản lý kho, truy xuất nguồn gốc và quản lý dữ liệu tập trung.

Trong giai đoạn 2030–2040, Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh tiếp tục xác định việc hoàn thiện mạng lưới đường sắt, hạ tầng giao thông và các cực logistics lớn tại Quế Võ, Gia Bình, Kép là một phần trong quá trình phát triển đô thị đa cực, đa trung tâm.

Việc đưa ba đầu mối này vào cấu trúc logistics chủ đạo tạo cơ sở quy hoạch để Bắc Ninh tổ chức mạng lưới vận tải hàng hóa theo từng phương thức, gắn với các trung tâm sản xuất và đầu mối giao thương quốc tế.