6 nhóm sản phẩm được chọn để “kích hoạt” Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam

Tại cuộc họp Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) ngày 19/8, cơ quan điều hành tại TP.HCM và Đà Nẵng đề xuất 6 nhóm sản phẩm ưu tiên gồm quỹ đầu tư và quản lý tài sản; tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực; tín chỉ carbon quốc tế; sàn giao dịch hàng hóa và hàng hóa phái sinh; công nghệ tài chính; trái phiếu phát hành trong VIFC.

Điểm đáng chú ý là danh mục này được lựa chọn theo hướng tạo hoạt động thực chất ngay từ giai đoạn đầu, thay vì mở rộng quá nhanh sang nhiều sản phẩm. Bộ Tài chính định hướng ưu tiên những sản phẩm xuất phát từ nhu cầu của nền kinh tế thực, có cơ sở pháp lý hoặc rủi ro thấp, đồng thời dành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho các lĩnh vực mới.

Trong 6 nhóm sản phẩm, quỹ đầu tư và quản lý tài sản cùng trái phiếu phát hành trong VIFC là những cấu phần trực tiếp gắn với mục tiêu thu hút nguồn vốn trung và dài hạn. Đây cũng là nhóm có khả năng tạo dòng vốn vào các hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh thay vì chỉ hình thành thị trường giao dịch thuần túy.

Trong khi đó, tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực và tín chỉ carbon quốc tế mở ra những không gian tài chính mới. Hai nhóm này có tiềm năng kết nối tài sản thực với dòng vốn quốc tế, nhưng cũng đòi hỏi tiêu chuẩn chặt chẽ về định giá, minh bạch, xác thực tài sản và quản trị rủi ro.

Sàn giao dịch hàng hóa và hàng hóa phái sinh lại hướng tới một nhu cầu rất cụ thể của nền kinh tế là giao dịch và phòng ngừa rủi ro giá. Khi hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và thương mại hàng hóa mở rộng, các công cụ phái sinh có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động của thị trường hàng hóa quốc tế.

Fintech là mảnh ghép còn lại, gắn với yêu cầu số hóa hệ thống tài chính và thử nghiệm các mô hình dịch vụ mới. Việc đưa công nghệ tài chính vào nhóm sản phẩm ưu tiên cũng tạo dư địa để VIFC thu hút các doanh nghiệp công nghệ và các mô hình tài chính mới, thay vì chỉ tập trung vào các định chế truyền thống.

Tuy nhiên, để 6 nhóm sản phẩm thực sự vận hành, bài toán quan trọng nhất vẫn nằm ở khung pháp lý. Bộ Tài chính cho biết trong thời gian tới sẽ hoàn thiện điều kiện vận hành thực tế, thống nhất hệ thống văn bản hướng dẫn tại hai địa điểm và ưu tiên các quy định tác động trực tiếp tới việc vận hành, thu hút thành viên.

Các nội dung được đặt trọng tâm gồm kết nối có kiểm soát với thị trường trong nước, ngoại hối, tín dụng, tài sản bảo đảm và chính sách ưu đãi. Đây là những điều kiện nền tảng quyết định mức độ thuận lợi của các tổ chức tài chính, nhà đầu tư và doanh nghiệp khi tham gia VIFC.

Cùng với đó, nguyên tắc phát triển sản phẩm mới được đặt trên ba yêu cầu: đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế thực, tuân thủ các điều ước quốc tế và bảo đảm an ninh quốc gia. Những sản phẩm có rủi ro cao sẽ không được mở rộng đại trà ngay mà cần đi qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Cách tiếp cận này cho thấy VIFC đang ưu tiên bài toán vận hành an toàn trước khi mở rộng quy mô. Với một trung tâm tài chính quốc tế, tốc độ thu hút thành viên quan trọng, nhưng khả năng kiểm soát rủi ro, bảo vệ nhà đầu tư và duy trì niềm tin của thị trường mới là nền tảng để dòng vốn có thể ở lại lâu dài.

Một bước tiến về vận hành đã được thực hiện khi cơ quan điều hành VIFC tại TP.HCM và Đà Nẵng ra mắt hệ thống đăng ký, công nhận thành viên giai đoạn 2026-2027. Hệ thống được tích hợp trên Cổng thông tin điện tử chính thức của VIFC, đi kèm bộ quy trình và biểu mẫu chuẩn hóa.

Bộ biểu mẫu gồm 31 mẫu, trong đó 20 mẫu dành cho doanh nghiệp và 11 mẫu dành cho cơ quan điều hành. Việc chuẩn hóa thủ tục giúp giảm độ trễ khi tiếp nhận và xử lý hồ sơ, đồng thời tạo một quy trình thống nhất cho các tổ chức muốn tham gia tại hai địa điểm của VIFC.

Song song với việc hoàn thiện cơ chế vận hành, mục tiêu thu hút vốn cũng được đặt ở mức cao. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho biết trung tâm đặt mục tiêu thu hút vài tỷ USD ngay trong năm đầu tiên và hướng tới 10-15 tỷ USD mỗi năm.

Sau 6 tháng hoạt động, tổng vốn cam kết từ các nhà đầu tư, đối tác trong và ngoài nước được công bố khoảng 20 tỷ USD, liên quan đến các hệ sinh thái tài chính hàng không và tài chính hàng hải. Con số này cho thấy mức độ quan tâm ban đầu, nhưng khả năng chuyển hóa cam kết thành dòng vốn thực tế vẫn phụ thuộc vào chất lượng môi trường hoạt động.

Bởi vậy, 6 nhóm sản phẩm chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng một hệ thống pháp lý đủ rõ, quy trình đủ nhanh và cơ chế giám sát đủ chặt. Nếu những điều kiện này được thiết lập đồng bộ, các sản phẩm được lựa chọn sẽ không chỉ là danh mục khởi động mà có thể trở thành những kênh đầu tiên đưa vốn quốc tế, công nghệ tài chính và các mô hình tài chính mới vào nền kinh tế Việt Nam.