16/19 nhóm ngành tăng lợi nhuận, bất động sản và dầu khí dẫn đầu quý 2

Mùa báo cáo quý 2 cho thấy bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết đang mở rộng theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Theo Chứng khoán Thiên Việt (TVS), lợi nhuận sau thuế toàn thị trường tăng 49,4% so với cùng kỳ, trong đó nhóm phi tài chính tăng tới 73% và nhóm tài chính tăng 25,2%.

Đáng chú ý, 16/19 nhóm ngành được thống kê ghi nhận lợi nhuận tăng. Ngay cả khi loại VIC, VHM, VRE, VPL và VEF, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng 34,6%. Điều này cho thấy động lực cải thiện không chỉ đến từ một vài doanh nghiệp vốn hóa lớn mà đã lan rộng hơn trong mặt bằng lợi nhuận.

Nếu xét về mức đóng góp tuyệt đối, bất động sản, ngân hàng, dầu khí, tài nguyên cơ bản và điện - nước - xăng dầu - khí đốt là những động lực chính. Còn về tốc độ tăng trưởng, bất động sản, dầu khí, truyền thông và bán lẻ đang nổi lên rõ nét hơn.

Trong bức tranh đó, ngân hàng là nhóm cho thấy sự cải thiện khá rõ về chất lượng tăng trưởng. Lợi nhuận sau thuế của các ngân hàng niêm yết quý 2 đạt 87.935 tỷ đồng, tăng 24,7% so với cùng kỳ, gần gấp đôi mức tăng 13,3% của quý trước và là tốc độ cao nhất trong 14 quý.

Tổng thu nhập hoạt động tăng 18,8% lên 217.053 tỷ đồng, trong đó thu nhập lãi thuần tăng 17% khi tín dụng mở rộng 17,8%. Đáng chú ý, lãi thuần từ dịch vụ tăng tới 70%, đạt 28.581 tỷ đồng nhờ thanh toán, tài trợ thương mại và bảo hiểm.

Hiệu quả hoạt động cũng cải thiện khi chi phí tăng chậm hơn thu nhập, kéo CIR từ 31% xuống 28,9%. NIM phục hồi 18 điểm cơ bản so với quý trước lên 3,15%, dù vẫn thấp hơn 10 điểm cơ bản so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, phía sau mức tăng chung là sự phân hóa mạnh. VCB và HDB đóng góp khoảng 44% mức tăng tuyệt đối toàn ngành, trong đó VCB tăng 65% lợi nhuận nhờ thu hồi nợ đã xử lý và giảm chi phí dự phòng, còn HDB tăng 58% nhờ khoản lãi đánh giá lại đầu tư khi hợp nhất HDS.

Trong khi đó, STB, EIB và ACB lại ghi nhận lợi nhuận suy giảm. Áp lực nguồn vốn cũng bắt đầu rõ hơn khi tiền gửi chỉ tăng 5,5% từ đầu năm, thấp hơn mức tăng 8,9% của cho vay, buộc các ngân hàng tăng phát hành giấy tờ có giá và vay trên thị trường liên ngân hàng.

Chất lượng tài sản cũng là biến số cần theo dõi khi tỷ lệ nợ nhóm 2 tăng từ 1,23% lên 1,38%, còn tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống 79%. Theo TVS, lợi nhuận ngân hàng vẫn có thể tăng trong nửa cuối năm, nhưng mức độ phân hóa sẽ rõ hơn khi CIR đã xuống thấp, chi phí vốn còn chịu áp lực và nhu cầu trích lập dự phòng có thể tăng.

Nếu ngân hàng nổi bật ở quy mô đóng góp, bất động sản lại dẫn đầu về tốc độ. Lợi nhuận sau thuế nhóm này tăng tới 257% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ VHM, VIC và KSF, trong đó VHM tăng 201% nhờ bàn giao tại các dự án trọng điểm.

KSF thậm chí ghi nhận doanh thu và lợi nhuận sau thuế tăng lần lượt 46 lần và 111 lần nhờ đẩy mạnh ghi nhận doanh thu chuyển nhượng tại các dự án bước vào giai đoạn bàn giao. Những con số này cho thấy chu kỳ ghi nhận doanh thu đang tạo tác động rất lớn lên lợi nhuận của nhóm bất động sản.

Dầu khí cũng tạo cú bứt tốc khi lợi nhuận sau thuế tăng 243%. Giá Brent bình quân quý 2 đạt 104 USD/thùng, cao hơn 54% cùng kỳ, trong khi crack spread khu vực lên mức cao nhất kể từ năm 2022, tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp trong chuỗi.

BSR là động lực lớn nhất với 7.460 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, gần gấp 9 lần cùng kỳ và chiếm 67% lợi nhuận toàn nhóm. PLX đạt 2.809 tỷ đồng, chủ yếu nhờ hoàn nhập dự phòng tồn kho đã trích trong quý 1, cho thấy một phần tăng trưởng cũng đến từ các yếu tố không hoàn toàn mang tính thường xuyên.

Ở chiều ngược lại, OIL lỗ ròng 136 tỷ đồng, đánh dấu quý thua lỗ đầu tiên sau gần 4 năm, còn PVD giảm 32% lợi nhuận xuống 163 tỷ đồng do lỗ tỷ giá, chi phí lãi vay và khấu hao tăng. Theo TVS, lợi nhuận dầu khí quý 3 có thể giảm nhẹ so với đỉnh quý 2 nhưng vẫn tăng cao so với cùng kỳ nếu giá dầu và biên lọc dầu tiếp tục thuận lợi.

Sự cải thiện cũng lan sang tài nguyên cơ bản, với lợi nhuận tăng 83,2%. HPG tăng 49,7% nhờ sản lượng tăng 64% và biên lợi nhuận cải thiện khi giá HRC duy trì ở mức cao, trong khi MSR tăng lợi nhuận tới 277 lần nhờ giá APT tăng mạnh trong bối cảnh nhu cầu liên quan đến hạ tầng AI toàn cầu gia tăng.

KSV cũng ghi nhận lợi nhuận tăng 2,7 lần nhờ diễn biến tích cực của giá vàng, bạc và đồng. Như vậy, tương tự dầu khí, kết quả của nhóm tài nguyên cơ bản đang chịu ảnh hưởng đáng kể từ chu kỳ giá hàng hóa, bên cạnh sự cải thiện về sản lượng và biên lợi nhuận.

Hóa chất tiếp tục duy trì đà tăng khi lợi nhuận sau thuế tăng 55,4%, đánh dấu quý thứ hai liên tiếp tăng trên 50%. GVR đạt 2.289 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 58%, PHR đạt 364 tỷ đồng, gấp 4 lần cùng kỳ, trong khi DPM tăng 125% và DCM tăng 36% khi giá urê cao hơn khoảng 35%.

Tuy nhiên, DGC lại đi ngược xu hướng khi lợi nhuận giảm 54% còn 389 tỷ đồng do mỏ Apatit số 25 tạm dừng khai thác, khiến doanh nghiệp phải sử dụng quặng nhập khẩu và mua ngoài với chi phí cao hơn. Sự trái chiều này cho thấy cùng một nhóm ngành, kết quả kinh doanh vẫn phụ thuộc lớn vào điều kiện nguyên liệu và đặc thù từng doanh nghiệp.

Nhóm điện - nước - xăng dầu - khí đốt cũng tăng 46,1%, với POW, GAS và PGV đóng góp khoảng 93% phần lợi nhuận tăng thêm. POW dẫn đầu khi lợi nhuận đạt 3.519 tỷ đồng, tăng 484% và cao nhất kể từ khi niêm yết, trong đó có khoảng 2.475 tỷ đồng lợi nhuận không thường xuyên.

GAS đạt 5.850 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 23%, còn PGV tăng 65% lên khoảng 1.447 tỷ đồng. Việc POW có khoản lợi nhuận không thường xuyên quy mô lớn một lần nữa cho thấy cần phân biệt giữa tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi và những khoản đóng góp mang tính thời điểm.

Một điểm sáng khác nằm ở bán lẻ khi lợi nhuận sau thuế tăng 105,5%, được dẫn dắt bởi MWG, FRT và DGW. MWG tăng 100% lợi nhuận, trong khi DGW và FRT cùng tăng khoảng 188%, nhờ nhu cầu tiêu dùng cải thiện, giá bán thiết bị điện tử tăng và lượng hàng tồn kho được tích trữ từ cuối năm 2025 hỗ trợ biên lợi nhuận.

Với FRT, Long Châu tiếp tục là động lực chính khi doanh thu bình quân mỗi cửa hàng đạt khoảng 1,4 tỷ đồng/tháng, tăng 13,1%, đồng thời chuỗi mở thêm 122 cửa hàng trong quý. Đây là nhóm tăng trưởng có cơ sở từ cả doanh thu và mở rộng quy mô, khác với một số trường hợp phụ thuộc nhiều vào thu nhập bất thường.

Ở phía ngược lại, du lịch và giải trí, ô tô và phụ tùng, hàng cá nhân và gia dụng là ba nhóm hiếm hoi ghi nhận lợi nhuận giảm. Lợi nhuận ngành du lịch và giải trí giảm 81,2%, chủ yếu do hai hãng hàng không: HVN chuyển từ lãi 2.856 tỷ đồng sang lỗ 735 tỷ đồng, còn VJC giảm 49% xuống 334 tỷ đồng khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh.

Hàng cá nhân và gia dụng giảm 18,9%, chủ yếu do PNJ ghi nhận lỗ 283 tỷ đồng so với mức lãi 437 tỷ đồng cùng kỳ. Ngoài biên lợi nhuận gộp thu hẹp, PNJ còn trích lập 865 tỷ đồng cho nghĩa vụ mua lại kim cương phát sinh sau ngày 30/6.

Nếu loại PNJ, lợi nhuận phần còn lại của nhóm vẫn tăng 22,7%, chủ yếu nhờ các doanh nghiệp dệt may. Điều này tiếp tục cho thấy khi nhìn vào số liệu ngành, cần tách các yếu tố đặc thù của từng doanh nghiệp để đánh giá đúng sức khỏe của xu hướng tăng trưởng.

Nhìn tổng thể, quý 2/2026 đang cho thấy một nền lợi nhuận rộng hơn với 16/19 nhóm ngành tăng trưởng và lợi nhuận toàn thị trường tăng gần 50%. Bất động sản và dầu khí dẫn đầu về tốc độ, ngân hàng đóng vai trò quan trọng về quy mô, trong khi tài nguyên cơ bản, hóa chất, điện và bán lẻ cùng đóng góp vào đà tăng chung.

Nhưng tốc độ tăng trưởng cao chưa đồng nghĩa với khả năng duy trì tương ứng trong nửa cuối năm. Hiệu ứng nền thấp, biến động giá hàng hóa, hoàn nhập dự phòng, đánh giá lại đầu tư và các khoản lợi nhuận không thường xuyên vẫn chiếm vai trò đáng kể ở một số doanh nghiệp.

Vì vậy, điểm đáng chú ý nhất của mùa báo cáo quý 2 không chỉ là lợi nhuận toàn thị trường tăng 49,4%, mà là sự lan tỏa của tăng trưởng. Khi bước sang nửa cuối năm, phép thử thực sự sẽ nằm ở khả năng duy trì lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi của từng nhóm ngành, thay vì những cú hích mang tính thời điểm.