Vì sao HoSE có thể buộc VAF rời sàn dù kết quả tích cực?

CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển (HoSE: VAF) đang đứng trước khả năng bị hủy niêm yết bắt buộc trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE). Điều đáng chú ý là nguy cơ này không đến từ yếu tố kinh doanh suy giảm, mà xuất phát từ các vi phạm liên quan đến minh bạch tài chính và tuân thủ quy định thị trường.

Theo thông báo của HoSE ngày 19/03/2026, cổ phiếu VAF hiện thuộc diện bị kiểm soát từ năm 2025. Nguyên nhân chính là báo cáo tài chính của doanh nghiệp liên tiếp bị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ trong ba năm 2023–2025. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng khiến cổ phiếu có thể bị hủy niêm yết bắt buộc.

Cụ thể, trong báo cáo tài chính năm 2025, kiểm toán nêu ý kiến ngoại trừ liên quan đến khoản đầu tư hơn 24,7 tỷ đồng vào dự án nhà máy tại Thanh Hóa. Dù dự án đã dừng triển khai, doanh nghiệp chưa ghi nhận khoản tổn thất tương ứng, khiến báo cáo tài chính chưa phản ánh đầy đủ tình hình tài chính.

Việc duy trì ý kiến ngoại trừ trong nhiều năm liên tiếp cho thấy các vấn đề chưa được xử lý triệt để. Đây là yếu tố khiến cơ quan quản lý thị trường buộc phải xem xét các biện pháp mạnh nhằm bảo vệ tính minh bạch và quyền lợi của nhà đầu tư.

Bên cạnh vấn đề kiểm toán, VAF còn chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông đại chúng. Theo quy định, doanh nghiệp niêm yết phải có tối thiểu 10% cổ phần do ít nhất 100 cổ đông không phải cổ đông lớn nắm giữ. Tuy nhiên, tại VAF, tỷ lệ này chỉ đạt 8,47%.

Cơ cấu sở hữu của công ty hiện tập trung cao vào hai cổ đông lớn. Tập đoàn Hóa chất Việt Nam nắm hơn 67% vốn, trong khi Công ty TNHH Hoàng Ngân sở hữu gần 24,5%. Phần còn lại thuộc về hàng trăm cổ đông nhỏ lẻ với tỷ lệ nắm giữ thấp.

Đáng chú ý, cổ đông lớn Hoàng Ngân có mối liên hệ chặt chẽ với lãnh đạo doanh nghiệp, làm gia tăng mức độ tập trung quyền lực. Điều này không vi phạm trực tiếp quy định, nhưng khiến tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành thấp hơn yêu cầu.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn bị nhắc nhở do chậm công bố thông tin liên quan đến báo cáo kiểm toán năm 2025. Việc không kịp thời giải trình theo yêu cầu của HoSE là một yếu tố làm gia tăng rủi ro về tuân thủ quy định công bố thông tin.

Ở chiều ngược lại, kết quả kinh doanh của Phân lân Văn Điển lại cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Năm 2025, doanh thu đạt hơn 1.600 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế vượt 170 tỷ đồng, mức cao nhất trong nhiều năm.

Sự tăng trưởng này đánh dấu bước phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn trước đó. Lợi nhuận gộp vượt 400 tỷ đồng cũng cho thấy quy mô hoạt động được mở rộng đáng kể.

Tuy nhiên, trong thị trường chứng khoán, kết quả kinh doanh không phải là yếu tố duy nhất quyết định việc duy trì niêm yết. Các tiêu chí về minh bạch tài chính, công bố thông tin và cơ cấu cổ đông đóng vai trò quan trọng không kém.

Trường hợp của VAF cho thấy một nghịch lý: doanh nghiệp có thể hoạt động hiệu quả nhưng vẫn đối mặt nguy cơ rời sàn nếu không đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực quản trị và công bố thông tin.

Trong thời gian tới, khả năng duy trì niêm yết của VAF sẽ phụ thuộc vào việc xử lý các vấn đề tồn tại trong báo cáo tài chính, cũng như cải thiện cơ cấu cổ đông để đáp ứng quy định. Đây sẽ là yếu tố then chốt quyết định việc cổ phiếu có tiếp tục giao dịch trên HoSE hay không.