Trung Quốc ban hành quy định siết an ninh chuỗi cung ứng

Theo báo Global Times, văn bản cho phép thiết lập cơ chế rà soát an ninh đối với các yếu tố bên ngoài, đồng thời trao quyền cho cơ quan chức năng điều tra và áp dụng biện pháp đáp trả nếu phát hiện rủi ro đối với hệ thống cung ứng.

Ông Trương Hiểu Vinh, Giám đốc Viện Nghiên cứu Công nghệ Tiên tiến tại Bắc Kinh, cho biết quy định này là phản ứng trực tiếp trước các biện pháp hạn chế công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực chip. Theo ông, khung pháp lý mới giúp Trung Quốc “chuyển từ thế bị động sang chủ động”, đồng thời gửi tín hiệu rằng các hành động gây sức ép sẽ phải đối mặt với biện pháp đối ứng tương xứng.

Quy định nêu rõ hai kịch bản có thể kích hoạt điều tra an ninh. Thứ nhất, khi quốc gia hoặc tổ chức quốc tế áp dụng các biện pháp bị coi là phân biệt đối xử đối với Trung Quốc. Thứ hai, khi các tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài gây gián đoạn hoạt động kinh tế hoặc đe dọa nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng.

Trong các trường hợp này, cơ quan chức năng có thể triển khai hàng loạt công cụ như hạn chế xuất nhập khẩu hàng hóa và công nghệ, kiểm soát thương mại dịch vụ, áp dụng phí bổ sung hoặc hạn chế đầu tư. Các đối tượng liên quan cũng có thể bị đưa vào danh sách kiểm soát.

Theo hãng tin Bloomberg, quy định mới trao quyền cho cơ quan nhà nước khởi động điều tra an ninh đối với các quốc gia hoặc tổ chức quốc tế nếu áp dụng các biện pháp gây tổn hại đến chuỗi cung ứng của Trung Quốc. Ông Christopher Beddor, Phó Giám đốc nghiên cứu Trung Quốc tại Gavekal Dragonomics, nhận định đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Bắc Kinh phản ứng với các lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu từ bên ngoài.

Không chỉ dừng ở biện pháp đối ứng, Trung Quốc còn thiết lập hệ thống quản lý “vòng kín” gồm chia sẻ dữ liệu chuỗi cung ứng, cảnh báo sớm và cơ chế ứng phó khẩn cấp. Danh mục các lĩnh vực trọng yếu sẽ được cập nhật linh hoạt nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất và lưu thông của nguyên liệu, công nghệ và sản phẩm thiết yếu không bị gián đoạn.

Bà Thạch Hiểu Lợi, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Luật WTO thuộc Đại học Chính pháp Trung Quốc, cho rằng quy định mới gửi đi thông điệp rõ ràng rằng các hành vi phân biệt đối xử hoặc cắt nguồn cung mang tính có chủ đích có thể dẫn đến việc bị đưa vào danh sách trừng phạt hoặc danh sách thực thể không đáng tin cậy.

Trong khi đó, ông Chu Mịch, chuyên gia tại Học viện Hợp tác Kinh tế và Thương mại Quốc tế Trung Quốc, nhấn mạnh với một nền kinh tế sản xuất quy mô lớn, việc bảo vệ chuỗi cung ứng là yếu tố then chốt để duy trì ổn định kinh tế.

Dù siết chặt kiểm soát, giới chức Trung Quốc khẳng định quy định mới không làm thay đổi định hướng mở cửa. Văn bản nhấn mạnh việc kết hợp giữa phát triển và an ninh, đồng thời duy trì hợp tác quốc tế nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng toàn cầu vận hành ổn định trong dài hạn.