Tín chỉ carbon rừng chỉ được giao dịch theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch
Từ ngày 1/7/2026, các giao dịch tín chỉ carbon rừng chỉ được phép thực hiện thông qua hai hình thức, gồm ký kết hợp đồng thương mại hoặc giao dịch trên sàn giao dịch carbon tập trung.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng chính thức có hiệu lực, mở ra khung pháp lý hoàn chỉnh đầu tiên cho thị trường carbon rừng tại Việt Nam.
Nghị định số 180/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước đi quan trọng trong quá trình hình thành thị trường carbon rừng minh bạch, có kiểm soát tại Việt Nam.
Điểm nổi bật nhất của Nghị định là việc siết chặt toàn bộ hoạt động trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon rừng. Theo đó, từ ngày 1/7/2026, các giao dịch chỉ được phép thực hiện thông qua hai hình thức, gồm ký kết hợp đồng thương mại hoặc giao dịch trên sàn giao dịch carbon tập trung.
Quy định này đồng nghĩa việc mua bán tự phát, chuyển nhượng “trao tay” hoặc các giao dịch thiếu xác nhận pháp lý sẽ không còn được chấp nhận. Mọi giao dịch trước khi thực hiện đều phải được Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc cơ quan có thẩm quyền xác nhận nhằm đảm bảo tính hợp pháp và khả năng kiểm soát nguồn gốc tín chỉ carbon.
Đặc biệt, Nghị định số 180/2026/NĐ-CP cũng đưa ra cơ chế ngăn chặn tình trạng “bán trùng” tín chỉ carbon - vấn đề được xem là rủi ro lớn nhất của thị trường carbon tự nguyện hiện nay. Theo quy định, kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ carbon rừng sau khi đã được trao đổi, chuyển nhượng theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch sẽ không được tiếp tục bán cho bên thứ ba.
Theo giới chuyên gia, quy định này giúp tăng tính minh bạch, tránh gian lận và tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong và ngoài nước khi tham gia thị trường carbon rừng tại Việt Nam.
Không chỉ kiểm soát giao dịch, Nghị định còn lần đầu phân định rõ quyền sở hữu đối với kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon rừng. Chủ rừng được sở hữu hoàn toàn tín chỉ carbon tạo ra từ các dự án do mình trực tiếp triển khai; đồng thời được phép hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức để xây dựng dự án carbon rừng, thực hiện đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) và đề nghị cấp tín chỉ theo quy định.
Đối với diện tích rừng thuộc sở hữu toàn dân, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là đại diện chủ sở hữu đối với tín chỉ carbon tạo ra từ các dự án do cơ quan chuyên môn thuộc Bộ thực hiện; UBND cấp tỉnh là đại diện chủ sở hữu đối với các dự án do địa phương triển khai.
An Mai (t/h)
