Thống đốc Phạm Đức Ấn giao 6 nhiệm vụ cho các ngân hàng trong chuyển đổi số
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn yêu cầu ngành ngân hàng tiếp tục hoàn thiện pháp lý, nâng cấp hạ tầng, ứng dụng AI, tăng cường an ninh mạng và phát triển nguồn nhân lực số.
Tại sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026 với chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI” sáng 18/8, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết chuyển đổi số ngành ngân hàng đã đạt nhiều kết quả trong 5 năm qua.
Đến nay, gần 89% người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 vượt 28 lần GDP. Số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng bình quân khoảng 59% mỗi năm trong 5 năm qua, riêng giao dịch tài chính qua mã QR tăng trên 100% mỗi năm.
Việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử, cùng các giải pháp xác thực, cảnh báo và phòng chống gian lận đã góp phần thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ trực tuyến, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ khách hàng.
Tuy nhiên, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho rằng những kết quả này mới là bước đầu. Chuyển đổi số càng sâu rộng càng đặt ra các vấn đề về thể chế, dữ liệu, an ninh mạng, gian lận số, bảo vệ quyền riêng tư và quản trị trí tuệ nhân tạo.
Trên cơ sở đó, Thống đốc đề nghị các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ.
Thứ nhất, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý
Ngành ngân hàng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát hiệu quả rủi ro.
Trọng tâm là các hoạt động ngân hàng trên môi trường số, đồng thời kịp thời nhận diện những vấn đề mới liên quan đến AI, dữ liệu, ngân hàng mở và các mô hình ngân hàng số.
Thứ hai, nâng cấp hạ tầng và chuẩn hóa dữ liệu
Thống đốc yêu cầu tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng thanh toán quốc gia theo hướng an toàn, liên tục, có khả năng xử lý các giao dịch giá trị lớn và mở rộng kết nối.
Ngành ngân hàng cần xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất, nâng cao chất lượng dữ liệu theo hướng đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và có khả năng chia sẻ; đẩy mạnh kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Mục tiêu là đưa ngành ngân hàng đi đầu trong quản lý, giám sát và ra quyết định dựa trên dữ liệu, đồng thời nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm.
Thứ ba, ứng dụng AI theo hướng thực chất
Các ngân hàng được yêu cầu nghiên cứu và phát triển ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, phát hiện gian lận, tối ưu quy trình, chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm.
Theo Thống đốc, mỗi ứng dụng AI cần xác định rõ giải quyết vấn đề gì, tạo ra giá trị gì và rủi ro được kiểm soát như thế nào.
Cùng với việc thúc đẩy ứng dụng AI, ngành ngân hàng cần sớm hình thành các nguyên tắc quản trị phù hợp, bảo đảm khả năng kiểm soát, trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Thứ tư, tăng cường an ninh, an toàn và niềm tin số
Các ngân hàng cần chuyển từ ứng phó sự cố sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; đầu tư tương xứng cho an ninh mạng, an ninh dữ liệu và phòng chống gian lận.
Trong bối cảnh tội phạm sử dụng AI, Deepfake và các thủ đoạn công nghệ cao ngày càng tinh vi, Thống đốc lưu ý các tổ chức không chỉ có trách nhiệm bảo vệ hệ thống mà còn phải góp phần bảo vệ khách hàng.
Thứ năm, chuyển đổi số phải phục vụ người dân và doanh nghiệp
Theo Thống đốc, chuyển đổi số ngành ngân hàng cần trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tài chính toàn diện.
Các ngân hàng cần khai thác dữ liệu tốt hơn để đổi mới phương thức đánh giá khách hàng, quản trị tín dụng và phát triển sản phẩm phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã, người lao động và khu vực nông thôn.
Mục tiêu là tạo điều kiện để những khách hàng có phương án kinh doanh khả thi, dòng tiền minh bạch tiếp cận vốn thuận lợi hơn với chi phí hợp lý.
Bên cạnh đó, các ngân hàng cần quan tâm đến người cao tuổi, người yếu thế và người dân vùng sâu, vùng xa, bảo đảm khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính cơ bản một cách thuận tiện và an toàn.
Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực về dữ liệu và AI
Nhiệm vụ cuối cùng là phát triển nguồn nhân lực có năng lực về dữ liệu, AI, công nghệ và an ninh mạng.
Thống đốc yêu cầu người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả chuyển đổi số.
Đặc biệt, mỗi nhiệm vụ phải rõ mục tiêu, rõ sản phẩm, rõ người chịu trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và có chỉ tiêu đo lường được.
Kết thúc bài phát biểu, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi số phải đi vào thực chất: “Không làm dàn trải, không làm theo phong trào; phải đánh giá bằng những vấn đề đã được giải quyết và những giá trị thực tế đã tạo ra”.
Thảo Vân
