Thời kỳ hoàng kim của altcoin có thể không bao giờ quay trở lại, dòng tiền crypto đang đi đâu?

Thứ sáu, ngày 10/10/2025, sau khi một thông tin về thuế quan xuất hiện, thị trường crypto đang sử dụng đòn bẩy cao đã chứng kiến 19 tỷ USD vị thế bị thanh lý chỉ trong 24 giờ, phần lớn là các vị thế mua (long) và chủ yếu đến từ nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Bitcoin lao dốc từ trên 120.000 USD xuống khoảng 105.000 USD. Solana có thời điểm giảm 40% trước khi lực mua quay trở lại. Hơn 1,6 triệu tài khoản rơi về mức 0 hoặc gần 0.

Giá sau đó ổn định trở lại, nhưng hành vi của nhà đầu tư đã thay đổi.

Sau 10 tháng, ngày 10/10 không chỉ được nhắc đến bởi cú sụt giảm mạnh mà còn bởi những thay đổi trong cách nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia thị trường. Mức độ chấp nhận rủi ro vẫn còn, nhưng dòng tiền không còn tìm đến những tài sản và sản phẩm giống như trước.

Sự khác nhau giữa spot và future

Cú sụt giảm ngày 10/10 cho thấy sự khác biệt rõ giữa giao dịch giao ngay (spot) và hợp đồng tương lai, đặc biệt là hợp đồng perpetual - loại hợp đồng phái sinh không có ngày đáo hạn cố định, thường cho phép sử dụng đòn bẩy.

Nhà đầu tư giao dịch spot có thể chịu khoản lỗ lớn trong ngày thị trường lao dốc nhưng vẫn còn nắm giữ tài sản và có thể chờ giá phục hồi. Ngược lại, những người giao dịch perpetual futures bằng đòn bẩy có thể bị thanh lý và mất phần lớn, thậm chí toàn bộ số vốn.

Việc xây dựng lại danh mục từ con số 0 vì vậy khác hoàn toàn với việc tiếp tục nắm giữ tài sản và chờ đợi thị trường phục hồi sau một năm khó khăn.

Những dữ liệu sau đó cũng phản ánh tác động của cú giảm này. Khối lượng giao dịch perpetual on-chain giảm liên tiếp trong 5 tháng sau tháng 10, từ 1.360 tỷ USD xuống dưới 700 tỷ USD, gần như không có nhịp phục hồi đáng kể.

Khoảng 38% altcoin hiện ở gần mức giá thấp nhất mọi thời đại, thậm chí thấp hơn thời điểm sau vụ FTX. Giá trung bình của altcoin cũng thấp hơn khoảng 79% so với đỉnh của chu kỳ gần nhất.

Nhiều token từng có mức định giá hàng tỷ USD vào tháng 9 đã giảm mạnh trong tháng 10, khi thị trường cho thấy lực mua chỉ quay trở lại sau khi giá đã giảm 50-80%.

Không chỉ giá cả thay đổi. Khi thị trường chứng khoán lập đỉnh nhờ AI, crypto không còn là điểm đến duy nhất của dòng vốn đầu tư mạo hiểm. Nhà đầu tư bắt đầu đặt ra câu hỏi mà ngành này đã né tránh trong nhiều năm: Token thực sự có giá trị gì khi sự chú ý của nhà đầu cơ chuyển sang những nơi khác?

Biểu đồ giá Bitcoin kể từ ngày 10/10/2025. Nguồn: CoinGecko 

Vì sao Hyperliquid lại tăng mạnh khi thị trường sụp đổ?

Hyperliquid là một ví dụ đáng chú ý bởi nền tảng này có khả năng tạo ra doanh thu thực tế.

Token HYPE từng giảm xuống khoảng 20 USD trong mùa đông nhưng sau đó thiết lập đỉnh mới gần 77 USD vào tháng 6/2026. Theo nội dung bài viết, doanh thu hằng năm của nền tảng vượt 650 triệu USD, đưa vốn hóa lên trên 12 tỷ USD.

Một doanh nghiệp crypto tạo ra dòng tiền thực tế đã được thị trường định giá lại ngay giữa giai đoạn khó khăn.

Trong khi đó, nhiều sàn DEX perpetual mới được xây dựng để tận dụng nhu cầu giao dịch lại chủ yếu thu hút nhóm người dùng cũ, thay vì tạo ra một lượng lớn nhà giao dịch mới.

Một sàn giao dịch từng mất tới 83% khối lượng giao dịch trong tháng ngay sau khi chương trình thưởng kết thúc. Thị trường tiếp tục xuất hiện thêm nhiều sàn mới trong khi số lượng nhà giao dịch perpetual ngày càng thu hẹp.

Hyperliquid vì vậy trở thành một trường hợp khác biệt thay vì một mô hình có thể dễ dàng lặp lại.

Cuộc chơi không cần đòn bẩy

Trong khi đó, nhóm nhà giao dịch memecoin - vốn thường được xem là một trong những nhóm có mức độ đầu cơ cao - lại ít chịu ảnh hưởng từ cú sụt giảm tháng 10.

Một nguyên nhân là giao dịch memecoin chủ yếu không sử dụng đòn bẩy.

Đến tháng 1/2026, pump.fun ghi nhận khối lượng giao dịch có thời điểm đạt mức kỷ lục, vượt 2 tỷ USD/ngày, trong khi nhiều altcoin vẫn tiếp tục giảm.

Khoảng 97% memecoin được cho là sẽ thất bại. Những người tham gia thị trường này hiểu rõ điều đó nhưng vẫn tiếp tục giao dịch.

Thay vì tập trung vào white paper hay công nghệ, nhà giao dịch memecoin thường theo dõi số lượng ví nắm giữ, mức độ tập trung nguồn cung, cách token được phân bổ, ai đang mua và mua vào thời điểm nào, cũng như tốc độ lan truyền sự chú ý.

Trong thị trường này, sự chú ý và cộng đồng trở thành những yếu tố quan trọng.

Có thể xem giao dịch memecoin giống một trò chơi cạnh tranh hơn là hình thức đầu tư truyền thống. Nhà giao dịch tích lũy kinh nghiệm, xây dựng chiến thuật, phân tích hành vi của những người tham gia khác và coi mỗi giao dịch thua lỗ là một phần trong chuỗi giao dịch dài hơn.

Mục tiêu không nhất thiết là nắm giữ một tài sản trong dài hạn, mà là tìm kiếm lợi thế trong quá trình giao dịch.

Dòng tiền đã chảy đi đâu?

Vậy thị trường perpetual đang suy giảm cùng với altcoin? Dữ liệu về khối lượng giao dịch lại cho thấy một xu hướng khác.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, các sàn giao dịch đã xử lý khoảng 1.320 tỷ USD giao dịch perpetual liên quan đến cổ phiếu, chỉ số và hàng hóa, so với chỉ 104 tỷ USD trong cả năm 2025.

Những hợp đồng perpetual token hóa cổ phiếu được quản lý hợp pháp đầu tiên cũng xuất hiện từ tháng 2/2026.

S&P 500 hiện có hợp đồng perpetual được cấp phép hoạt động trên blockchain. Khi Phố Wall đóng cửa vào chiều thứ Sáu, những hợp đồng này vẫn tiếp tục được giao dịch vào cuối tuần và có thể góp phần hình thành kỳ vọng về giá mở cửa vào thứ Hai.

Một số sàn giao dịch crypto cũng đã bắt đầu cung cấp các sản phẩm TradFi futures, cho phép nhà đầu tư giao dịch các tài sản tài chính truyền thống trên cùng hệ thống.

Tesla, Apple, Nvidia, vàng, bạc và các chỉ số lớn hiện có thể được giao dịch liên tục 24/7 trên cùng một tài khoản USDT và cùng hệ thống ký quỹ với các vị thế crypto.

Ngay trong ngày đầu tiên, khối lượng giao dịch của các sản phẩm mới đã vượt 100 triệu USD.

Điều này cho thấy nhà đầu tư không nhất thiết đang chờ đợi một altcoin mới xuất hiện. Họ đang tìm kiếm những sản phẩm đủ thanh khoản và đủ hấp dẫn để giao dịch vào bất kỳ thời điểm nào.

Phiên bản của thị trường crypto năm 2020, khi hàng trăm token có thể cùng duy trì vốn hóa lớn và thị trường perpetual có thanh khoản dồi dào, có thể đã trở thành quá khứ. Bức tranh hiện tại thu hẹp hơn nhưng cũng phân hóa rõ hơn.

Ở một phía là hoạt động giao dịch memecoin với mức độ cạnh tranh và đầu cơ cao. Ở phía còn lại, các hợp đồng perpetual đang dần trở thành một phần hạ tầng để giao dịch nhiều loại tài sản tài chính trên toàn cầu.

Thị trường từng tạo ra những đợt bùng nổ altcoin có thể sẽ không bao giờ trở lại như trước. Tuy nhiên, hạ tầng được xây dựng trong giai đoạn đó vẫn đang tiếp tục phát triển và bắt đầu mở rộng sang những thị trường nằm ngoài crypto.

Biên tập từ bài viết của Federico Variola, CEO Phemex, đăng trên BeInCrypto ngày 20/8/2026.