Bitcoin bốc hơi 235 tỷ USD, dòng tiền chuyển sang hạ tầng blockchain

Trong nhiều năm, Bitcoin gần như là phong vũ biểu duy nhất của thị trường tiền mã hóa. Mỗi đợt tăng giá đều kéo theo dòng vốn đổ vào các sàn giao dịch, startup blockchain, quỹ đầu tư mạo hiểm và hàng nghìn token mới. Ngược lại, mỗi đợt lao dốc lại khiến thanh khoản co hẹp, dòng tiền rút lui và toàn bộ hệ sinh thái rơi vào trạng thái phòng thủ.

Nhưng chu kỳ hiện tại đang cho thấy một sự thay đổi đáng chú ý. Trong vòng 7 ngày tính đến ngày 7/6, Bitcoin đã mất khoảng 235 tỷ USD vốn hóa thị trường và có thời điểm rơi xuống dưới ngưỡng 60.000 USD. Áp lực bán xuất phát từ dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay, sự hấp dẫn ngày càng lớn của các chủ đề AI đối với nhà đầu tư cá nhân, cũng như những nghi ngờ về khả năng duy trì lực mua từ các tổ chức lớn.

Trong khi đó, thị trường altcoin còn chịu tổn thất nặng nề hơn khi vốn hóa giảm từ đỉnh 431 tỷ USD xuống chỉ còn khoảng 170 tỷ USD. Nhiều dự án từng được kỳ vọng sẽ tái định hình ngành tài chính đang thu hẹp hoạt động, sáp nhập hoặc âm thầm biến mất khỏi thị trường.

Tuy nhiên, điều nghịch lý là khi các tài sản số suy yếu, những ứng dụng có giá trị thương mại lớn nhất của blockchain lại tiếp tục mở rộng. Theo McKinsey & Company, công ty tư vấn quản trị toàn cầu, và Artemis Analytics, đơn vị nghiên cứu dữ liệu blockchain, Stablecoin đang dần trở thành một phần của hệ thống thanh toán toàn cầu với khoảng 390 tỷ USD giá trị giao dịch thường niên. Chỉ riêng năm 2025, tổng khối lượng giao dịch stablecoin đã tăng 72%, lên khoảng 33.000 tỷ USD. Cùng lúc đó, các định chế tài chính truyền thống cũng tăng tốc hiện diện trên blockchain thay vì đứng ngoài quan sát như trước.

Quỹ thị trường tiền tệ token hóa BUIDL của BlackRock hiện quản lý khoảng 2,4 tỷ USD tài sản. Nasdaq đã hợp tác với Kraken để cung cấp cổ phiếu token hóa, trong khi tổng giá trị tài sản được đưa lên blockchain dưới dạng token đã vượt 30 tỷ USD, từ cổ phiếu, trái phiếu cho tới bất động sản. Visa, Mastercard và nhiều công ty thanh toán quốc tế cũng đang mở rộng các giải pháp thanh toán bằng stablecoin, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển tiền và thanh toán xuyên biên giới. Nói cách khác, dù giá nhiều loại tài sản số giảm mạnh, cơ sở hạ tầng blockchain vẫn tiếp tục được mở rộng và tích hợp sâu hơn vào hệ thống tài chính truyền thống.

Diễn biến này cho thấy thị trường tiền mã hóa đang dần tách thành hai câu chuyện khác nhau. Một bên là thế giới tài sản đầu cơ, nơi giá cả vẫn bị chi phối mạnh bởi tâm lý nhà đầu tư và dòng vốn ngắn hạn. Bên còn lại là lớp hạ tầng công nghệ đang được các ngân hàng, công ty thanh toán và tổ chức tài chính khai thác ngày càng nhiều. Khoảng cách giữa hai câu chuyện này ngày càng lớn, khiến biến động của Bitcoin không còn phản ánh đầy đủ sức khỏe của toàn ngành như trước.

Theo Delphi Digital, trong số hàng chục triệu token từng được tạo ra, hiện chưa đến 1.700 token còn duy trì được hoạt động giao dịch có ý nghĩa. Con số này phản ánh một thực tế rằng ngành tiền mã hóa đang trải qua một trong những cuộc thanh lọc mạnh nhất lịch sử. Dòng vốn đầu cơ rút khỏi những dự án thiếu giá trị sử dụng thực tế, trong khi các mô hình có khả năng tạo doanh thu, tiết kiệm chi phí hoặc cải thiện hiệu quả vận hành lại thu hút ngày càng nhiều nguồn lực.

Đối với nhiều chuyên gia, đây không hẳn là tín hiệu tiêu cực. Ông Eric Jackson, nhà sáng lập kiêm Giám đốc đầu tư quỹ EMJ Capital, cho rằng giá Bitcoin và mức độ ứng dụng thực tế của blockchain đang trở thành hai thước đo ngày càng độc lập. Việc Bitcoin giảm giá không đồng nghĩa blockchain thất bại, cũng giống như sự sụp đổ của hàng trăm công ty dot-com không đồng nghĩa Internet thất bại hơn hai thập kỷ trước.

Bà Roxanna Islam, Trưởng bộ phận Nghiên cứu ngành và lĩnh vực tại TMX VettaFi, nhận định ngành tiền mã hóa đang dịch chuyển từ giai đoạn đầu cơ bán lẻ sang giai đoạn ứng dụng mang tính tổ chức. Trong khi đó, ông Mike McGlone, Chiến lược gia cấp cao về hàng hóa tại Bloomberg Intelligence, cho rằng stablecoin mới là công nghệ có ý nghĩa lớn nhất hiện nay đối với hệ sinh thái blockchain, còn cuộc thanh lọc hiện tại có thể mới chỉ bắt đầu.

Lịch sử công nghệ cho thấy những giai đoạn hưng phấn tài chính thường để lại các lớp hạ tầng có giá trị lâu dài sau khi cơn sốt đầu cơ kết thúc. Blockchain có thể đang bước vào thời điểm tương tự. Sau hơn một thập kỷ phát triển, công nghệ này lần đầu tiên đủ trưởng thành để tồn tại và mở rộng vượt ra ngoài chính hoạt động giao dịch đã tạo nên nó.

Bitcoin vẫn là tài sản lớn nhất và có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong thế giới tiền mã hóa. Nhưng lần đầu tiên, tương lai của blockchain có vẻ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào biến động của Bitcoin. Và đó có thể mới là thay đổi quan trọng nhất của ngành trong chu kỳ hiện nay.