Thái Nguyên: Xã 44 km2, dân số hơn 74.000 người vươn lên thành phường "công nghiệp mới"

Đủ điều kiện lên thành phường mới của Thái Nguyên

Phú Bình là một trong 8 xã của Thái Nguyên đang nằm trong Đề án thành lập phường năm 2026, cùng Chợ Đồn, Định Hóa, Đồng Hỷ, Phú Lương, Quân Chu, Trại Cau và Võ Nhai. Theo phương án, phường Phú Bình được thành lập trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã hiện hữu.

Gần đấy nhất, Đoàn công tác liên ngành Trung ương đã khảo sát thực tế tại Phú Bình để đánh giá các điều kiện trước khi hoàn thiện hồ sơ thành lập phường.

Các địa điểm được khảo sát gồm Quảng trường trung tâm, khu dân cư, Cụm công nghiệp Hạnh Phúc - Xuân Phương, Nhà máy may TNG Phú Bình và làng nghề mộc mỹ nghệ Phương Độ.

Phú Bình hiện có diện tích tự nhiên 44,16 km2 và dân số gần 74.700 người. Địa phương kết nối với Bắc Ninh và Hà Nội thông qua Quốc lộ 37, Vành đai V vùng Thủ đô cùng các tuyến ĐT.266, ĐT.269B.

Theo hồ sơ đề xuất, tỷ lệ dân số đô thị tại Phú Bình đạt 53,16%. Công nghiệp, xây dựng và dịch vụ chiếm 76,16% cơ cấu kinh tế, trong khi tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt 84%.

Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 58 triệu đồng năm 2023 lên 65,4 triệu đồng năm 2024. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 2,92% xuống còn 1,51% vào năm 2025.

Các chỉ tiêu trên là cơ sở để địa phương được đánh giá cơ bản đáp ứng tiêu chuẩn thành lập phường. Tuy vậy, Đoàn công tác liên ngành đề nghị tỉnh tiếp tục thống nhất một số số liệu trong hồ sơ, gồm quy mô dân số, tỷ lệ dân số đô thị, cơ cấu công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thu nhập và lao động phi nông nghiệp.

Trước đó, Phú Bình đã tổ chức lấy ý kiến người dân về việc thành lập phường trên cơ sở nguyên trạng xã. HĐND xã sau đó thông qua nghị quyết về chủ trương này.

Mở rộng hạ tầng công nghiệp - dịch vụ

Cùng với quá trình hoàn thiện hồ sơ thành lập phường, Phú Bình đang tập trung đầu tư hạ tầng và mở rộng không gian công nghiệp. Đáng chú ý nhất là Khu công nghiệp Phú Bình có quy mô 675 ha, trải trên địa bàn các xã Phú Bình, Kha Sơn và Tân Thành.

Dự án có tổng mức đầu tư hơn 11.492 tỷ đồng, do Tổng Công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc - CTCP làm chủ đầu tư. Khu công nghiệp được định hướng thu hút các ngành công nghệ cao, điện tử, tự động hóa, công nghiệp sạch và công nghiệp hỗ trợ.

Vị trí dự án gắn với Vành đai V vùng Thủ đô, tạo kết nối với cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, Bắc Ninh và các trung tâm công nghiệp lớn trong khu vực.

Ngoài Khu công nghiệp Phú Bình, trên địa bàn còn có Cụm công nghiệp Bảo Lý - Xuân Phương và Cụm công nghiệp Hạnh Phúc - Xuân Phương.

Riêng Cụm công nghiệp Hạnh Phúc - Xuân Phương có quy mô khoảng 73,88 ha. Các dự án khu, cụm công nghiệp trong khu vực đang tiếp tục thực hiện GPMB, đầu tư hạ tầng và các khu tái định cư phục vụ người dân bị ảnh hưởng.

Theo kế hoạch của địa phương, riêng năm 2026, Phú Bình tập trung triển khai 32 dự án đầu tư công, đồng thời tạo quỹ đất sạch cho các dự án công nghiệp, giao thông và đô thị.

Ngoài khu công nghiệp 675 ha, nhóm dự án được ưu tiên còn có tuyến đường kết nối Vành đai V với Quốc lộ 37, các cụm công nghiệp Bảo Lý - Xuân Phương, Hạnh Phúc - Xuân Phương và một số khu dân cư, khu đô thị.

Quá trình mở rộng công nghiệp kéo theo yêu cầu lớn về giải phóng mặt bằng. Thực tế, tại các xã Phú Bình, Kha Sơn, Tân Thành và Tân Khánh, nhiều dự án khu, cụm công nghiệp đang đồng thời triển khai, với tổng diện tích quy hoạch trên 1.700 ha.

Các khó khăn hiện nay chủ yếu liên quan đến giá bồi thường, quỹ đất tái định cư, kiểm đếm và hoàn thiện hạ tầng tại các khu tái định cư. Vì vậy, Phú Bình xác định tiếp tục đẩy nhanh GPMB, đồng thời cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin quy hoạch, đất đai và chính sách đầu tư.

Quá trình chuyển sang mô hình phường sẽ diễn ra trong bối cảnh cơ cấu kinh tế Phú Bình đã chuyển mạnh sang công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, trong khi hàng loạt dự án hạ tầng mới tiếp tục được triển khai.