Phú Thọ: Chủ động bảo vệ người tiêu dùng trên không gian số

Sự đa dạng của thị trường, đặc biệt là hoạt động kinh doanh phát triển nhanh trên môi trường số đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không chỉ tại Phú Thọ mà trên phạm vi cả nước. Trong bối cảnh đó, lực lượng Quản lý thị trường cần chủ động đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Trung - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Phú Thọ.

Phát hiện, xử lý gần 700 vụ việc

- Trong thời gian qua, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Phú Thọ đã triển khai những hoạt động, giải pháp trọng tâm nào nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn? Đâu là những lĩnh vực, nhóm hàng hóa hoặc hành vi vi phạm được lực lượng tập trung kiểm tra, kiểm soát?

Ông Nguyễn Đức Trung: Với vai trò và trách nhiệm được giao cho lực lượng Quản lý thị trường, chúng tôi xác định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác quản lý thị trường. Chi cục tập trung quản lý địa bàn, tăng cường kiểm tra theo chuyên đề và theo các đợt cao điểm, kết hợp kiểm tra với tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật cho cơ sở kinh doanh và người dân. Trọng tâm là hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng, vi phạm về an toàn thực phẩm, đo lường, giá và các hành vi gian lận thương mại.

Đặc biệt, trong năm 2026, lực lượng đã tập trung kiểm soát các nhóm hàng có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe là thực phẩm như: thực phẩm đông lạnh, sản phẩm động vật, các mặt hàng thực phẩm bao gói sẵn...; đồng thời tăng cường kiểm tra hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là trong các dịp lễ, Tết và mùa lễ hội.

- Thời gian qua, công tác phối hợp giữa lực lượng Quản lý thị trường với các sở, ngành, địa phương, tổ chức xã hội và các cơ quan chức năng khác trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được thực hiện như thế nào? Việc phối hợp đã mang lại những kết quả nổi bật nào trong phát hiện, xử lý vi phạm và hỗ trợ người tiêu dùng?

Ông Nguyễn Đức Trung: Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Phú Thọ đã chủ động thực hiện công tác phối hợp theo định hướng thường xuyên chia sẻ thông tin dữ liệu nắm bắt địa bàn từ sớm, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các đối tượng có dấu hiệu vi phạm.

Chi cục phối hợp với Công an, Sở Y tế, Sở Công Thương, các lực lượng chuyên ngành, UBND các xã, phường đồng thời tích cực tham mưu cho Ban Chỉ đạo 389 tỉnh trong công tác chỉ đạo các đơn vị thành viên phối hợp nhịp nhàng, tích cực trao đổi thông tin, xây dựng kế hoạch kiểm tra liên ngành và xử lý các vụ việc có tính chất phức tạp. Việc phối hợp cũng được cụ thể hóa bằng các quy chế, kế hoạch và các đoàn kiểm tra liên ngành, nhằm tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Kết quả nổi bật là nhiều vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng nhập lậu, thực phẩm không bảo đảm an toàn đã được phát hiện, xử lý kịp thời. Trong 8 tháng đầu năm 2026, lực lượng quản lý thị trường tỉnh đã phát hiện, xử lý gần 700 vụ, xử phạt vi phạm hành chính gần 4 tỷ đồng, tiêu hủy hàng hóa vi phạm là hàng giả, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng vi phạm về an toàn thực phẩm gần 1,5 tỷ đồng .

- Việc triển khai các chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ về tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ được Chi cục thực hiện ra sao? Đặc biệt, Chi cục đã cụ thể hóa các yêu cầu, nhiệm vụ này thành những chương trình, kế hoạch và hoạt động kiểm tra, giám sát cụ thể như thế nào?

Ông Nguyễn Đức Trung: Chúng tôi quán triệt đầy đủ các chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Bộ Công Thương và UBND tỉnh; trên cơ sở đó cụ thể hóa thành kế hoạch kiểm tra định kỳ, các kế hoạch cao điểm, chuyên đề và kế hoạch kiểm soát những nhóm hàng, địa bàn có nguy cơ cao.

Năm 2026, Kế hoạch kiểm tra định kỳ của Chi cục đã được phê duyệt nhằm định hướng thực hiện công tác kiểm tra xuyên suốt trong năm; đồng thời Chi cục đã xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện: Kế hoạch triển khai cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026; Kế hoạch cao điểm kiểm tra về an toàn thực phẩm trong “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; Kế hoạch kiểm tra chuyên đề đối với thương nhân phân phối xăng dầu trên địa bàn tỉnh; Kế hoạch cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; Kế hoạch phối hợp tổng rà soát, kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ ... nhằm chỉ đạo thực hiện công tác kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, kịp thời khi có các diễn biến bất thường trên thị trường.

Quan điểm của chúng tôi là không chỉ xử lý vi phạm mà phải phòng ngừa vi phạm. Vì vậy, tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hướng dẫn doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhận diện hàng thật - hàng giả cũng luôn là một nhiệm vụ quan trọng được triển khai thường xuyên.

Ngăn vi phạm, chủ động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

- Qua thực tiễn kiểm tra, kiểm soát thị trường, Chi cục đánh giá những thủ đoạn, phương thức vi phạm quyền lợi người tiêu dùng nào đang có diễn biến đáng chú ý trên địa bàn Phú Thọ? Những vi phạm này đặt ra thách thức gì đối với công tác quản lý, nhất là trong môi trường kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội?

Ông Nguyễn Đức Trung: Trong xu hướng phát triển số hóa của xã hội, các đối tượng vi phạm sử dụng các thủ đoạn ngày càng tinh vi, hàng giả và hàng vi phạm sở hữu trí tuệ có hình thức rất giống hàng thật; hàng không rõ nguồn gốc được hợp thức hóa bằng hóa đơn, chứng từ không đầy đủ hoặc thông tin không trung thực.

Đáng lưu ý hơn là hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử và mạng xã hội. Người bán có thể sử dụng tài khoản cá nhân, livestream, kho hàng nhỏ lẻ hoặc thay đổi địa điểm, tài khoản liên tục, khiến việc xác định chủ thể, nguồn hàng và kiểm tra thực tế khó khăn hơn.

Đây là cũng là thách thức lớn, đòi hỏi lực lượng quản lý thị trường phải đổi mới phương thức giám sát, tăng cường thu thập thông tin trên môi trường số và phối hợp chặt chẽ hơn với các cơ quan chức năng.

- Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Phú Thọ sẽ tập trung vào những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng? Chi cục có kiến nghị gì với các cơ quan Trung ương, UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp, hoàn thiện cơ chế quản lý và xử lý vi phạm?

Ông Nguyễn Đức Trung: Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục lấy quản lý địa bàn, ứng dụng công nghệ, kiểm tra có trọng tâm và phối hợp liên ngành làm các giải pháp chủ đạo. Tập trung vào hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, thực phẩm, hàng hóa ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, mạng xã hội.

Bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý, chúng tôi sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người tiêu dùng nhận thức, biết cách nhận diện hàng hóa giả mạo, lựa chọn nơi mua hàng uy tín và chủ động phản ánh khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Chúng tôi kiến nghị các cơ quan thẩm quyền ở Trung ương tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, nhất là đối với kinh doanh trên môi trường số; tăng cường cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan. Với UBND tỉnh Phú Thọ và các sở, ngành, đề nghị tiếp tục duy trì cơ chế phối hợp liên ngành, trao đổi thông tin nhanh và thống nhất trong kiểm tra, xử lý.

Ông Nguyễn Đức Trung cho biết: "Chúng tôi kỳ vọng doanh nghiệp chân chính và người tiêu dùng cùng tham gia đóng góp, chung tay trong công tác đấu tranh phòng, chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm để qua đó nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm trên địa bàn".