Phát triển UAV - Cơ hội hình thành ngành công nghiệp công nghệ cao mới

Kinh tế không gian tầm thấp (còn gọi là kinh tế cận biên) với công cụ chủ đạo là sản phẩm thiết bị bay không người lái (UAV, drone) được dự báo sẽ tạo ra tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

Hiện, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã xây dựng và trình Bộ Chính trị về Đề án Chiến lược quốc gia về phát triển và ứng dụng UAV đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Theo Đề án, UAV được định hướng phát triển theo hướng lưỡng dụng, bảo đảm công nghệ phục vụ dân sự có khả năng chuyển đổi, thích ứng để đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh và ngược lại.

Việc phát triển UAV với mục tiêu là nghiên cứu, làm chủ và tiến tới tự chủ hoàn toàn các công nghệ thiết kế, chế tạo công nghệ lõi như bộ điều khiển bay (flight controller), chip AI xử lý tại biên, hệ thống truyền dữ liệu và phần mềm vận hành.

Chiến lược định hướng xây dựng Chương trình "Ứng dụng UAV quốc gia" tập trung vào các nhóm lĩnh vực và khu vực trọng điểm:

Cụ thể, lĩnh vực nông nghiệp thông minh, dùng UAV phun thuốc bảo vệ thực vật, giám sát cây trồng và gieo hạt (đặc biệt ưu tiên các vùng nông nghiệp trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long).

Lĩnh vực logistics, ứng dụng để giao hàng tự động, đặc biệt là kết nối các cộng đồng ở vùng sâu, vùng xa và hiện đại hóa chuỗi cung ứng.

Lĩnh vực đô thị thông minh, thực hiện giám sát giao thông, môi trường, lập bản đồ số 3D và cứu hộ, cứu nạn trong khu vực đô thị.

UAV cũng sẽ được ứng dụng tại 3 khu vực trọng điểm, gồm: Năng lượng và hạ tầng; quốc phòng - an ninh và khu vực thử nghiệm.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì nghiên cứu, xây dựng và ban hành tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) cho UAV, bao gồm yêu cầu kỹ thuật, an toàn khai thác và quản lý hệ thống không phận tầm thấp (UTM).

Việc xây dựng tiêu chuẩn về bảo mật và định danh sẽ có quy chuẩn bắt buộc về mã hóa thông tin điều khiển, bảo vệ dữ liệu và định danh điện tử (Remote ID) để quản lý và giám sát mọi UAV hoạt động trong không phận.

Cùng với đó, Bộ xây dựng cơ chế thử nghiệm (sandbox), các đề án thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để các doanh nghiệp triển khai sản phẩm, dịch vụ mới (như taxi bay, giao hàng) trong môi trường an toàn trước khi ban hành quy định chính thức .

Đồng thời, Bộ thiết lập Trung tâm kiểm định và chứng nhận UAV quốc gia để giám định chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt như NDAA, FCC, CE hoặc ISO.

Cũng theo Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện tại Điện Biên là tỉnh đầu tiên trên cả nước đề xuất tham gia thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) phát triển kinh tế tầm thấp ứng dụng phương tiện bay không người lái trên địa bàn tỉnh.