Một tuần biến động của vàng: Người mua trả giá đắt cho tâm lý đuổi theo đám đông

Một tuần trước, nhiều người còn tranh nhau mua vàng ở vùng giá trên 150 triệu đồng/lượng. Một tuần sau, không ít nhà đầu tư đã phải chấp nhận khoản lỗ tức thì lên tới 6,3 triệu đồng/lượng khi giá vàng đảo chiều lao dốc.

Diễn biến này khép lại một trong những tuần biến động mạnh nhất của thị trường vàng kể từ đầu năm. Giá vàng thế giới mất hơn 170 USD/ounce chỉ trong vài ngày giao dịch, kéo vàng miếng SJC từ vùng đỉnh 151,8 triệu đồng/lượng xuống còn khoảng 146-147 triệu đồng/lượng vào cuối tuần.

Đằng sau cú giảm này là sự thay đổi nhanh chóng trong kỳ vọng của thị trường toàn cầu. Sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát tín hiệu tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cao, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng mạnh trong khi đồng USD phục hồi trở lại. Chi phí cơ hội nắm giữ vàng vì thế gia tăng, kích hoạt làn sóng chốt lời trên thị trường kim loại quý.

Yếu tố địa chính trị cũng góp phần làm suy yếu động lực tăng giá của vàng. Bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran cùng những tín hiệu hạ nhiệt tại eo biển Hormuz khiến phần bù rủi ro từng hỗ trợ giá vàng trong nhiều tháng qua nhanh chóng thu hẹp. Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng giảm bớt, nhu cầu nắm giữ tài sản trú ẩn cũng không còn mạnh như trước.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn lại nằm ở thị trường trong nước. Nếu giá vàng thế giới giảm hơn 170 USD/ounce khiến nhà đầu tư quốc tế chịu áp lực thua lỗ, thì nhà đầu tư Việt Nam còn phải đối mặt với một rủi ro khác: khoảng cách quá lớn giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới. Tính theo tỷ giá hiện hành, vàng quốc tế hiện tương đương khoảng 132-136 triệu đồng/lượng, thấp hơn vàng SJC từ 13 đến 15,5 triệu đồng/lượng.

Khoảng chênh lệch này đồng nghĩa người mua vàng trong nước không chỉ đặt cược vào xu hướng tăng giảm của giá vàng thế giới. Họ còn phải đặt cược vào việc mức chênh lệch nội - ngoại sẽ tiếp tục được duy trì. Nếu khoảng cách này thu hẹp, giá vàng trong nước có thể giảm mạnh hơn tốc độ điều chỉnh của thị trường quốc tế.

Thực tế tuần qua đã phần nào phản ánh rủi ro đó. Khi giá vàng thế giới giảm sâu, nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng đồng thời mở rộng chênh lệch mua - bán lên 3-3,5 triệu đồng/lượng. Điều này khiến phần lớn rủi ro thanh khoản được chuyển sang phía người mua, làm mức lỗ thực tế lớn hơn nhiều so với biến động giá niêm yết.

Những nhà đầu tư mua vàng ở vùng đỉnh ngắn hạn 150-151 triệu đồng/lượng là nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất. Chỉ sau vài phiên giao dịch, khoản lỗ đã lên tới hơn 6 triệu đồng mỗi lượng. Nếu nhìn xa hơn, những người mua vàng tại đỉnh lịch sử 190,9 triệu đồng/lượng hồi đầu tháng 3 hiện vẫn đang ghi nhận mức âm vốn khoảng 44-45 triệu đồng/lượng.

Áp lực đối với thị trường vàng còn đến từ những thay đổi chính sách sắp tới. Theo dự thảo sửa đổi Nghị định 24, cơ chế quản lý thị trường vàng dự kiến sẽ có những điều chỉnh đáng kể từ tháng 7/2026. Trong đó, hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng trang sức được kỳ vọng thông thoáng hơn, qua đó góp phần gia tăng nguồn cung và kéo giá các sản phẩm vàng sát hơn với giá quốc tế.

Nếu điều này xảy ra, khoảng chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới có thể tiếp tục thu hẹp. Đây là yếu tố mà nhà đầu tư vàng vật chất cần đặc biệt lưu ý trong giai đoạn hiện nay. Giá vàng thế giới vẫn có thể tăng trở lại nếu lạm phát kéo dài, Fed thay đổi chính sách hoặc rủi ro địa chính trị tái xuất hiện.

Tuy nhiên, bài học lớn nhất từ tuần giao dịch vừa qua là giá vàng không phải lúc nào cũng đi theo kỳ vọng của đám đông. Khi thị trường biến động mạnh, rủi ro lớn nhất đôi khi không nằm ở việc vàng tăng hay giảm, mà nằm ở mức giá mà nhà đầu tư sẵn sàng trả để sở hữu nó.