Luật chơi đầu tiên của thị trường crypto Việt Nam đã lộ diện

Tại hội nghị về tài sản mã hóa do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức ngày 5/6, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, đã hé lộ nhiều chi tiết quan trọng về mô hình vận hành trong giai đoạn thí điểm.

Theo đó, Việt Nam không lựa chọn cách mở cửa hoàn toàn ngay từ đầu. Thay vào đó, thị trường được thiết kế theo hướng từng bước, có giới hạn đối tượng tham gia và đặt trọng tâm vào khả năng giám sát dòng tiền.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là trong giai đoạn đầu, nhà đầu tư trong nước được phép tham gia chỉ bao gồm những người đã sở hữu sẵn tài sản mã hóa. Những nhà đầu tư chưa từng nắm giữ tài sản mã hóa sẽ chưa được mở mới tài khoản để tham gia thị trường.

Đây được xem là cách tiếp cận khá thận trọng. Thay vì tạo ra một làn sóng nhà đầu tư mới đổ vào thị trường ngay lập tức, cơ quan quản lý ưu tiên quản lý nhóm nhà đầu tư đã hiện hữu, những người vốn đã tham gia giao dịch trên các nền tảng quốc tế trong nhiều năm qua.

Điểm thứ hai là yêu cầu mọi giao dịch của nhà đầu tư trong nước phải được thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được cấp phép tại Việt Nam (VASP) sau 6 tháng kể từ khi đơn vị đầu tiên được cấp phép hoạt động.

Quy định này cho thấy mục tiêu trọng tâm không phải kiểm soát việc nắm giữ tài sản, mà là kiểm soát hoạt động giao dịch. Nhà đầu tư vẫn có thể lưu trữ Bitcoin, Ethereum hoặc các tài sản mã hóa khác trong ví cá nhân. Tuy nhiên, khi phát sinh giao dịch mua bán, dòng tiền sẽ phải đi qua hệ thống được cấp phép và giám sát.

Một chi tiết khác cũng rất đáng chú ý là toàn bộ giao dịch sẽ được thực hiện bằng đồng Việt Nam. Điều này đồng nghĩa các cặp giao dịch phổ biến trên thị trường quốc tế như BTC/USD hay ETH/USD sẽ được thay bằng BTC/VND, ETH/VND hoặc USDT/VND.

Từ góc độ quản lý, mô hình này giúp cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi dòng tiền, thực hiện các yêu cầu về phòng chống rửa tiền và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của FATF, IOSCO hay FSB. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Nam tháo gỡ các khuyến nghị liên quan đến giám sát tài sản số.

Theo ông Tô Trần Hòa, mục tiêu của chính sách hiện nay không chỉ là xây dựng thị trường tài sản mã hóa có kiểm soát mà còn hướng tới thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế và phục vụ chiến lược phát triển kinh tế số.

Ở góc độ nhà đầu tư, thông điệp quan trọng nhất từ những quy định đầu tiên có lẽ là Việt Nam không chọn cách cấm đoán cũng không mở cửa hoàn toàn. Thay vào đó, thị trường đang được thiết kế theo mô hình "mở cửa có kiểm soát", nơi quyền sở hữu tài sản được thừa nhận nhưng hoạt động giao dịch sẽ dần được đưa vào khuôn khổ giám sát chính thức.

Sau nhiều năm vận hành chủ yếu trên các nền tảng nước ngoài, thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng: từ một thị trường tồn tại trên thực tế sang một thị trường được thừa nhận và quản lý bằng pháp luật.