Kiểm toán gọi tên BIDV: Sai lệch nợ xấu, thiếu kê khai thuế hàng chục tỷ

Theo báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2025 đối với niên độ ngân sách 2024 của Kiểm toán Nhà nước, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (mã chứng khoán: BID) tiếp tục ghi nhận kết quả kinh doanh nổi bật với lợi nhuận trước thuế đạt 32.076,2 tỷ đồng. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 19,17%, trong khi tỷ lệ nợ xấu nội bảng được kiểm soát ở mức 1,45%. Các chỉ số này củng cố vị thế của BIDV trong nhóm ngân hàng thương mại nhà nước quy mô lớn.

Tuy nhiên, kết quả kiểm toán cho thấy một số sai sót trong công tác kế toán và tuân thủ nghĩa vụ tài chính. Cụ thể, BIDV hạch toán thừa 4,07 tỷ đồng lãi dự thu và trích khấu hao tài sản cố định vượt 7,09 tỷ đồng. Đáng chú ý, ngân hàng chưa hạch toán chi phí, chưa kê khai và nộp 20,29 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng liên quan đến nghiệp vụ L/C UPAS phát sinh trong năm 2023.

Một điểm đáng lưu ý khác là việc phân loại nợ chưa phù hợp, dẫn đến điều chỉnh đáng kể về cơ cấu dư nợ sau kiểm toán. Theo đó, dư nợ nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) bị điều chỉnh giảm hơn 302,0 tỷ đồng, trong khi dư nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) tăng gần 273,0 tỷ đồng. Đồng thời, các nhóm nợ rủi ro cao hơn như nhóm 4 và nhóm 5 cũng tăng lần lượt khoảng 14,0 tỷ đồng và 18,9 tỷ đồng.

Việc điều chỉnh phân loại nợ kéo theo thay đổi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, với mức giảm 68,3 tỷ đồng sau kiểm toán. Điều này phản ánh sự chênh lệch giữa báo cáo tự lập của ngân hàng và kết quả rà soát độc lập, đồng thời cho thấy yêu cầu cần nâng cao độ chính xác trong công tác đánh giá chất lượng tín dụng.

Bên cạnh đó, Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra hạn chế trong quản lý tài sản của BIDV, đặc biệt là các bất động sản chưa được khai thác hiệu quả. Hiện ngân hàng đang có 28 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích khoảng 2,00 ha trong tình trạng chờ phương án sử dụng, tạm khai thác hoặc chờ xử lý, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Ở góc độ cơ cấu tín dụng, báo cáo cho thấy sự mất cân đối khi dòng vốn vẫn tập trung đáng kể vào lĩnh vực bất động sản với mức tăng trưởng 20,79%, chiếm 22,3% tổng dư nợ. Trong khi đó, các lĩnh vực ưu tiên như doanh nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ chiếm tỷ trọng rất thấp, lần lượt khoảng 0,4% và 3%.

Ngoài ra, các lĩnh vực như nông nghiệp nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa hay tín dụng tiêu dùng cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng thấp hơn so với bất động sản. Điều này cho thấy dư địa điều chỉnh chính sách tín dụng theo hướng cân bằng hơn nhằm hạn chế rủi ro và hỗ trợ các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng bền vững.

Các phát hiện từ Kiểm toán Nhà nước cho thấy, bên cạnh kết quả lợi nhuận tích cực, BIDV vẫn cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, đảm bảo tuân thủ nghĩa vụ thuế và nâng cao chất lượng phân loại nợ. Đây là yếu tố quan trọng để củng cố tính minh bạch và an toàn hoạt động trong bối cảnh môi trường tài chính còn nhiều biến động.