Iraq phát tín hiệu rời OPEC nếu không được nâng hạn ngạch khai thác

Theo hãng thông tấn Anadolu, người phát ngôn Bộ Dầu mỏ Iraq Salim al-Rikabi khẳng định Baghdad chưa có kế hoạch rời OPEC và vẫn cam kết tuân thủ các cơ chế của tổ chức. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Iraq đang theo đuổi mục tiêu nâng sản lượng phù hợp với năng lực khai thác, đồng thời mong muốn OPEC điều chỉnh hạn ngạch tương ứng. Nếu đề xuất không được chấp thuận, Iraq sẽ phải cân nhắc việc tiếp tục ở lại hay rời khỏi tổ chức.

Phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh Iraq chuẩn bị khôi phục hoạt động khai thác sau khi lưu thông qua eo biển Hormuz dần được nối lại nhờ thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran. Theo Bộ Dầu mỏ Iraq, sản lượng dầu thô có thể trở lại mức trên 3 triệu thùng/ngày trong vòng 2–3 tháng, chủ yếu từ các mỏ ở miền Nam.

Trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, Iraq xuất khẩu khoảng 3,5 triệu thùng dầu/ngày, phần lớn đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, gần 4 tháng gián đoạn tại tuyến vận tải chiến lược này khiến hoạt động xuất khẩu lao dốc, buộc nhiều mỏ dầu phải cắt giảm hoặc tạm dừng khai thác khi hệ thống kho chứa đạt giới hạn.

Số liệu của Bộ Dầu mỏ Iraq cho thấy lượng dầu vận chuyển qua Hormuz đã giảm từ khoảng 93 triệu thùng trong tháng 4 xuống chỉ còn 10 triệu thùng trong giai đoạn căng thẳng nhất. Bộ trưởng Dầu mỏ Bassim Khudair cho biết xuất khẩu sẽ được khôi phục từng bước, phụ thuộc vào tốc độ bình thường hóa hoạt động hàng hải tại khu vực.

Việc Iraq muốn nhanh chóng gia tăng sản lượng phản ánh nhu cầu bù đắp phần doanh thu đã mất trong thời gian xung đột. Tuy nhiên, điều này cũng đặt Baghdad vào thế khó khi OPEC vẫn điều tiết sản lượng nhằm duy trì sự cân bằng của thị trường dầu mỏ và hạn chế áp lực giảm giá.

Đây không phải lần đầu tiên các thành viên OPEC bày tỏ sự không hài lòng với cơ chế phân bổ hạn ngạch. Trước đó, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã rời tổ chức sau nhiều năm bất đồng với Saudi Arabia về giới hạn sản lượng, cho thấy lợi ích giữa các nhà sản xuất ngày càng khó dung hòa khi năng lực khai thác liên tục mở rộng.

Trong bối cảnh đó, OPEC đang tiến hành rà soát lại năng lực sản xuất kỹ thuật của từng quốc gia thành viên. Kết quả dự kiến hoàn tất vào cuối năm nay sẽ là cơ sở để xây dựng hạn ngạch khai thác từ năm 2027, đồng thời có thể trở thành phép thử đối với khả năng duy trì sự đồng thuận của liên minh.

Đối với thị trường năng lượng, việc Iraq sớm khôi phục xuất khẩu cùng với khả năng các quốc gia khác thúc đẩy tăng sản lượng có thể góp phần cải thiện nguồn cung toàn cầu sau nhiều tháng gián đoạn. Tuy nhiên, nếu những bất đồng về hạn ngạch tiếp tục gia tăng, OPEC sẽ phải đối mặt với thách thức lớn hơn là duy trì kỷ luật sản lượng – yếu tố đã giúp tổ chức giữ vai trò điều tiết thị trường dầu trong nhiều năm qua.

Ở góc độ dài hạn, phát biểu của Iraq có thể được xem như một động thái gây sức ép trong quá trình đàm phán hơn là tín hiệu cho thấy nước này sẽ sớm rời OPEC. Dù vậy, khi ngày càng nhiều quốc gia muốn tận dụng giai đoạn hậu khủng hoảng để mở rộng khai thác, sự cân bằng giữa lợi ích của từng thành viên và mục tiêu ổn định giá dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục là bài toán khó đối với OPEC trong thời gian tới.