Iran ưu tiên tàu Nhật qua Hormuz: Dòng dầu bắt đầu bị ‘phân luồng’

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran sẵn sàng tạo điều kiện để tàu Nhật Bản đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh tuyến vận tải năng lượng quan trọng này đang chịu áp lực lớn từ căng thẳng khu vực. Tuy nhiên, tín hiệu “mở cửa” này đi kèm điều kiện và chưa làm giảm đáng kể rủi ro gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

Theo ông Araghchi, Iran không đóng hoàn toàn eo biển Hormuz nhưng đã áp đặt hạn chế với các tàu thuộc những quốc gia tham gia tấn công chống lại nước này. Động thái này cho thấy Tehran đang sử dụng tuyến hàng hải chiến lược như một công cụ gây sức ép, đồng thời duy trì dư địa đàm phán với các đối tác không trực tiếp liên quan.

Nhật Bản trở thành trường hợp đáng chú ý khi phụ thuộc hơn 90% nguồn dầu thô từ Trung Đông, phần lớn vận chuyển qua eo biển Hormuz. Việc Iran sẵn sàng đảm bảo an toàn cho tàu Nhật nếu có phối hợp cho thấy nỗ lực phân hóa đối tác, giảm áp lực quốc tế nhưng vẫn giữ thế chủ động trong kiểm soát dòng chảy năng lượng.

Các cuộc trao đổi giữa ông Abbas Araghchi và Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi đã đề cập trực tiếp đến vấn đề này, song chi tiết chưa được công bố. Điều này phản ánh tiến trình đàm phán vẫn đang trong giai đoạn thăm dò, khi cả hai bên đều thận trọng trước những rủi ro địa chính trị phức tạp.

Trong khi đó, ngày 19/3, một nhóm gồm Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản, Italy và Hà Lan tuyên bố sẵn sàng tham gia bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz. Động thái này cho thấy cộng đồng quốc tế ngày càng lo ngại về nguy cơ gián đoạn tuyến vận tải chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu.

Dù Iran phát tín hiệu mềm mỏng hơn với một số đối tác, thị trường năng lượng vẫn khó kỳ vọng vào sự ổn định sớm. Việc kiểm soát có chọn lọc các tuyến vận tải cho thấy rủi ro không nằm ở việc đóng – mở hoàn toàn, mà ở khả năng gián đoạn cục bộ, đủ để đẩy chi phí năng lượng và biến động thị trường lên cao trong thời gian tới.