GOZO bắt tay loạt doanh nghiệp, tham vọng đưa 10.000 xe điện vào logistics Việt Nam

Đây là nỗ lực kết nối các mắt xích vốn đang phân tán trong ngành - từ phương tiện, kho vận, đơn hàng đến tài chính và công nghệ - nhằm tối ưu chi phí vận hành và cắt giảm phát thải cho ngành vận tải hàng hóa.

Áp lực chuyển đổi xanh của ngành logistics Việt Nam đến từ nhiều phía, và những con số được GOZO dẫn ra tại lễ ký kết cho thấy đây không phải một xu hướng nhất thời.

Đầu tiên là bài toán chi phí, theo số liệu Bộ Công Thương được GOZO trích dẫn, chi phí logistics của Việt Nam hiện tương đương khoảng 16,5% GDP, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 11,6% của thế giới. Trong cơ cấu đó, vận tải đường bộ vẫn là phương thức chủ đạo để lưu chuyển hàng hóa, chiếm tới 75,2% khối lượng vận chuyển trong năm 2025.

Vấn đề nằm ở chỗ, cũng chính phương thức vận tải này lại là nguồn phát thải lớn nhất của ngành. Dữ liệu từ World Bank cho thấy xe tải và xe buýt tuy chỉ chiếm khoảng 2% tổng số phương tiện đăng ký tại Việt Nam, nhưng lại tạo ra hơn 65% lượng khí nhà kính phát sinh từ hoạt động vận tải đường bộ. Nói cách khác, muốn giảm phát thải của cả ngành giao thông, khâu vận tải hàng hóa - chứ không phải xe cá nhân - mới là nơi cần ưu tiên can thiệp.

Song song đó, sự bùng nổ của thương mại điện tử đang khiến áp lực lên hạ tầng vận tải nội đô tăng nhanh. Theo số liệu từ VECOM được GOZO dẫn lại, mỗi ngày thị trường phát sinh khoảng 13 triệu đơn hàng chặng cuối, phần lớn được xử lý bằng xe cơ giới chạy trong đô thị - nơi mật độ giao thông và ô nhiễm không khí vốn đã ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, áp lực còn đến từ thị trường xuất khẩu. Các tiêu chuẩn phát triển bền vững và yêu cầu báo cáo phát thải trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng khắt khe hơn. GOZO nhận định doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng xuất khẩu sẽ sớm phải minh bạch dữ liệu phát thải, kể cả phần phát thải phát sinh từ các đơn vị vận tải thuê ngoài - điều mà nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện chưa có công cụ để đo lường.

Chính bốn áp lực này - chi phí cao, phát thải tập trung vào xe tải, thương mại điện tử tăng trưởng nóng và tiêu chuẩn ESG từ thị trường xuất khẩu - đã đặt nền cho sự ra đời của Liên minh Xanh hóa Logistics Việt Nam. Thay vì để từng doanh nghiệp tự xoay xở, GOZO chọn cách gom các năng lực rời rạc của thị trường lại thành một hệ sinh thái vận hành chung.

Năm mảnh ghép của liên minh và tham vọng 10.000 xe xanh vào năm 2030

Theo thỏa thuận ký kết, liên minh vận hành dựa trên 5 nhóm năng lực bổ trợ lẫn nhau: phương tiện xanh, kho vận, nền tảng giao vận, tài chính và công nghệ điều phối.

Về phương tiện: Kim Long Motor tham gia với vai trò cung cấp xe thương mại điện và dịch vụ hậu mãi, trong đó mẫu xe van thuần điện GK48-EV được đưa vào hệ sinh thái. Khách hàng sở hữu hoặc thuê xe Kim Long có thể sạc tại mạng lưới trạm FUTA EV Power trên toàn quốc; xe dùng cổng sạc chuẩn CCS2 nên vẫn tương thích với các trạm sạc bên ngoài hệ thống này.

Về kho vận: VTTC Logistics phụ trách mảng kho bãi, dịch vụ fulfillment, vận tải đa phương thức và mô hình backhaul - tận dụng chiều xe chạy về để chở thêm hàng, qua đó giảm tình trạng xe rỗng lãng phí nhiên liệu. Đại diện VTTC từng chia sẻ trong một sự kiện liên quan rằng kho bãi và vận tải là hai cấu phần ảnh hưởng lớn nhất đến tổng chi phí logistics của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, và hệ thống kho quy mô lớn tại TP.HCM của công ty là lợi thế để kết nối khách hàng doanh nghiệp với năng lực vận chuyển nội đô của GOZO.

Về nền tảng giao vận: Ahamove đảm nhiệm việc kết nối phương tiện xanh với nhu cầu giao nhận đô thị và chặng cuối. Hợp tác giữa hai bên thực chất đã bắt đầu từ đầu quý III/2026: tuyến xe điện phục vụ khách lẻ tại TP.HCM đã chạy thử, mức hoa hồng riêng cho xe tải điện đã được áp dụng toàn hệ thống, và Ahamove đặt mục tiêu duy trì 300 xe van điện hoạt động thường xuyên ngay trong quý này.

Về Tài chính: Một số ngân hàng và quỹ đầu tư tham gia nghiên cứu các gói giải pháp tài chính riêng để hỗ trợ doanh nghiệp vận tải chuyển đổi và mở rộng đội xe xanh. Bối cảnh thuận lợi là dư nợ tín dụng xanh của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam, theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, đã vượt 780.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025 với sự tham gia của 63 tổ chức tín dụng - tương đương khoảng 4,2% tổng dư nợ nền kinh tế, cho thấy dòng vốn xanh không còn là khái niệm xa lạ với ngành ngân hàng.

Về Công nghệ: Mảnh ghép cuối cùng là nền tảng GOZO eMover, đóng vai trò kết nối, điều phối và quản lý dữ liệu vận hành - xử lý các biến số như tải trọng, khung giờ giao nhận, thời gian bốc dỡ, tình trạng giao thông và quy định lưu thông riêng của từng loại xe. Ngoài mục tiêu tối ưu lộ trình và hiệu suất sử dụng phương tiện, dữ liệu phát thải từ nền tảng này còn được kỳ vọng trở thành công cụ để doanh nghiệp phục vụ báo cáo và quản trị ESG.

Ông Phan Duy Minh, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc GOZO, cho rằng xanh hóa logistics không phải là việc một doanh nghiệp có thể tự làm một mình, mà đòi hỏi sự cộng hưởng đồng thời của phương tiện, mạng lưới, nguồn đơn hàng, dòng vốn và công nghệ vận hành chung.

Từ startup chuyển phát đến tham vọng hệ sinh thái xanh

Đây không phải bước đi đầu tiên của GOZO trên hành trình điện hóa. Thành lập năm 2020, tiền thân là ABM Express - công ty từng gây chú ý khi đặt mua 2.000 xe tải điện VinFast vào năm 2025 để triển khai cho dịch vụ GOZO Move, đồng thời phát triển mô hình nhượng quyền bưu cục chuyển phát nhanh quốc tế không thu phí nhượng quyền - một cách tiếp cận khá mới trên thị trường logistics trong nước.

Hiện GOZO vận hành 5 dịch vụ cốt lõi, gồm GOZO Express (chuyển phát quốc tế), GOZO Move (vận tải nội đô bằng xe van điện dưới 1 tấn), GOZO Logistics (vận tải đường dài, logistics khu công nghiệp, 3PL), GOZO Home Express và GOZO Share Biz. Theo số liệu doanh nghiệp công bố trong tháng 8/2026, hệ thống đang kết nối hơn 13.000 chủ xe và đối tác vận tải, phủ 34 tỉnh, thành phố, với tỷ lệ giao hàng đúng hạn đạt 99,3%.

Trên nền tảng đó, GOZO đặt mục tiêu mở rộng quy mô đội xe xanh trong toàn hệ sinh thái lên hơn 10.000 chiếc vào năm 2030. Để đo lường hiệu quả liên minh trong thời gian tới, doanh nghiệp cho biết sẽ theo dõi các chỉ số cụ thể: số phương tiện xanh được đưa vào vận hành, quãng đường xe chạy rỗng được cắt giảm, mức tối ưu chi phí đạt được và khả năng xây dựng dữ liệu vận hành minh bạch cho toàn chuỗi.

Sau lễ ký kết, các bên đã tổ chức tọa đàm "Từ cam kết đến hành động" và trưng bày 21 phương tiện thương mại, đánh dấu bước khởi động chính thức cho liên minh được xem là mô hình hợp tác đa bên đầu tiên trong ngành logistics Việt Nam theo hướng tích hợp đồng thời cả xe, kho vận, nền tảng giao vận, vốn và công nghệ.