FPT, Coteccons, Hòa Phát, Đại Dũng bàn lập liên minh làm đường sắt, hướng tới toàn cầu

Cụ thể, một liên minh doanh nghiệp nội địa trong lĩnh vực đường sắt đang được thảo luận, với sự tham gia của ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần FPT; ông Nguyễn Bá Dương, nguyên Chủ tịch HĐQT Coteccons; ông Trần Đình Long, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát; và ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đại Dũng. Mục tiêu không chỉ dừng ở các dự án trong nước, mà hướng tới xây dựng năng lực đủ sức tham gia thị trường toàn cầu.

Chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông 2026 của FPT, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần FPT cho biết các doanh nghiệp đã có những trao đổi bước đầu và cùng nhìn thấy cơ hội trong lĩnh vực đường sắt – nơi Việt Nam đang chuẩn bị triển khai hàng loạt dự án lớn. Theo đó, mỗi bên sẽ đảm nhận một vai trò theo thế mạnh riêng, tạo thành chuỗi giá trị khép kín.

Trong cấu trúc này, FPT được định vị ở phần “não bộ” – hệ thống phần mềm điều khiển, vận hành và bảo mật. Các doanh nghiệp còn lại sẽ tham gia vào những khâu cốt lõi như xây dựng, cơ khí và chế tạo. Cách tiếp cận này nhằm tối ưu năng lực nội địa thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhà thầu nước ngoài.

Theo ông Phạm Minh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc FPT, Việt Nam dự kiến triển khai ít nhất 37 dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao trong thời gian tới. Tuy nhiên, câu chuyện không chỉ nằm ở hạ tầng, mà còn liên quan trực tiếp đến an ninh và chủ quyền công nghệ, khi hệ thống giao thông công cộng được xem là mục tiêu nhạy cảm trong các kịch bản xung đột.

Để cạnh tranh với các đối thủ lớn, đặc biệt là Trung Quốc, chiến lược được đưa ra là “Co-opetition” – vừa hợp tác, vừa cạnh tranh. Thay vì đối đầu trực diện, doanh nghiệp Việt có thể tận dụng các nền tảng công nghệ sẵn có, sau đó phát triển thêm các lớp giá trị dựa trên thế mạnh riêng.

Lợi thế mà FPT nhấn mạnh nằm ở việc tích hợp các công nghệ như AI và Digital Twin vào hệ thống vận hành. Những giải pháp này cho phép tối ưu hiệu suất, giảm chi phí bảo trì và nâng cao độ an toàn những yếu tố then chốt trong các dự án đường sắt hiện đại.

Không dừng lại ở thị trường nội địa, liên minh này được kỳ vọng sẽ mở rộng ra quốc tế sau khi tích lũy đủ năng lực. Với dung lượng lớn của thị trường đường sắt toàn cầu, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển, cơ hội vẫn còn rộng mở cho các doanh nghiệp mới tham gia nếu tìm được cách tiếp cận phù hợp.

Ở thời điểm hiện tại, liên minh mới dừng ở các cuộc thảo luận ban đầu. Tuy nhiên, nếu được hiện thực hóa, đây có thể là bước đi hiếm hoi mà doanh nghiệp Việt chủ động tham gia sâu hơn vào một ngành công nghiệp có tính chiến lược, thay vì chỉ đứng ở vai trò nhà thầu phụ như trước.