Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề xuất xác định giá đất sát thị trường

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa lấy ý kiến đối với hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), với trọng tâm là hoàn thiện các quy định sau gần hai năm thực thi Luật Đất đai 2024. Dự thảo tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn, hướng tới tháo gỡ vướng mắc, đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và các luật liên quan.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở nhóm chính sách về tài chính đất đai và giá đất. Dự thảo định hướng xây dựng cơ chế xác định giá đất sát thực tiễn thị trường, trên cơ sở hệ thống dữ liệu đầy đủ, khoa học và được cập nhật thường xuyên, thay cho cách tiếp cận chủ yếu dựa trên yếu tố hành chính như trước.

Theo dự thảo, dữ liệu đất đai sẽ được kết nối với hệ thống thuế, công chứng, ngân hàng và thị trường bất động sản. Mục tiêu là nâng cao tính minh bạch của thông tin, hạn chế tình trạng thao túng giá và không để hình thành cơ chế nhiều giá, vốn là một trong những vấn đề được thị trường quan tâm trong nhiều năm qua.

Định hướng sửa đổi cũng thể hiện sự chuyển dịch trong tư duy quản lý. Thay vì thiên về quản lý hành chính, dự thảo hướng tới mô hình quản trị đất đai hiện đại, vận hành trên nền tảng số và cơ sở dữ liệu thống nhất, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với cơ chế định giá, Nhà nước sẽ ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất cùng các nguyên tắc xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và mức bồi thường phù hợp với từng loại đất. Việc xác định giá được yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

Dự thảo cũng phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương. Theo đó, Trung ương sẽ ban hành tiêu chí, phương pháp xác định giá đất và thực hiện kiểm tra, giám sát, trong khi địa phương là cơ quan quyết định giá đất trên cơ sở các quy định thống nhất.

Ngoài nội dung về giá đất, dự thảo còn đề xuất nhiều cơ chế tài chính mới nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai. Trong đó có chính sách đối với đất sản xuất, kinh doanh; đất phát triển nhà ở cho thuê; cơ chế khai thác quỹ đất vùng phụ cận các đầu mối giao thông để đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án và phát triển mô hình TOD, qua đó điều tiết phần giá trị gia tăng từ đất đai.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất cơ chế điều tiết ngân sách giữa các địa phương, bảo đảm hài hòa lợi ích của những địa phương có diện tích đất lúa, đất rừng lớn với các địa phương khác, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các quy định về quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường, chuyển đổi số, thanh tra và giải quyết tranh chấp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và tổ chức liên quan góp ý đối với toàn bộ hồ sơ dự án Luật trước ngày 24/7/2026 để tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.