Đồng yên giảm về vùng đáy 40 năm, thị trường chia rẽ về triển vọng

Đồng yên tiếp tục dao động quanh 162 JPY/USD trong phiên 7/7, duy trì vùng thấp nhất gần 40 năm. Tuần trước, đồng tiền này có thời điểm giảm xuống 162,84 JPY/USD, mức thấp nhất kể từ năm 1986. So với bảng Anh, đồng yên cũng đang ở vùng thấp nhất kể từ năm 2007, trong khi tỷ giá với đồng euro ở khoảng 185,47 JPY/EUR.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh thị trường từng kỳ vọng Chính phủ Nhật Bản có thể can thiệp vào kỳ nghỉ Quốc khánh Mỹ, thời điểm thanh khoản thấp hơn bình thường. Tuy nhiên, điều đó đã không diễn ra. Theo ông Lee Hardman, chuyên gia phân tích tiền tệ cấp cao tại MUFG, việc thiếu vắng động thái hỗ trợ đã góp phần khiến đồng yên tiếp tục chịu áp lực bán trong những phiên đầu tuần.

Ở chiều ngược lại, đồng USD cũng không còn duy trì đà tăng mạnh như trước khi báo cáo việc làm của Mỹ thấp hơn kỳ vọng khiến giới đầu tư giảm bớt kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất. Thị trường hiện chuyển sự chú ý sang biên bản cuộc họp tháng 6 của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhằm tìm thêm tín hiệu về lộ trình điều hành chính sách tiền tệ trong các tháng tới.

Dù vậy, điều đáng chú ý là triển vọng của đồng yên đang ngày càng phân hóa. Trao đổi với Bloomberg, ông Tatsuo Yamasaki, cựu Thứ trưởng Bộ Tài chính Nhật Bản, cho rằng đồng yên hiện đã bị thị trường định giá thấp khoảng 20% so với các yếu tố cơ bản của nền kinh tế. Theo ông, mức tỷ giá hiện nay chủ yếu phản ánh kỳ vọng của thị trường hơn là sức khỏe thực sự của kinh tế Nhật Bản.

Ông Yamasaki cho rằng nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) tiếp tục nâng lãi suất trong khi Fed dần giảm mức độ thắt chặt, khoảng cách lãi suất giữa hai nền kinh tế sẽ thu hẹp. Trong kịch bản đó, ông cho rằng đồng yên hoàn toàn có thể phục hồi về khoảng 130 JPY/USD và nhấn mạnh sẽ "không ngạc nhiên" nếu điều này xảy ra.

Vị cựu quan chức Bộ Tài chính Nhật Bản cũng cảnh báo giới đầu tư không nên hiểu sự yên ắng gần đây của các nhà chức trách là dấu hiệu Nhật Bản sẽ từ bỏ việc bảo vệ đồng nội tệ. Theo ông, Chính phủ Nhật Bản cần chuẩn bị cho một "cuộc chiến dài hơi" với các nhà đầu cơ, thay vì chỉ can thiệp mỗi khi thị trường biến động mạnh.

Ông Yamasaki đồng thời cho rằng ưu tiên của Tokyo không phải là liên tục kéo đồng yên tăng giá bằng các biện pháp hành chính, mà là ngăn đà mất giá tiếp tục kéo dài. Khi thị trường nhận ra các yếu tố cơ bản vẫn ủng hộ một đồng yên mạnh hơn, tỷ giá sẽ có xu hướng tự điều chỉnh mà không cần quá nhiều biện pháp can thiệp.

Ở góc độ chính sách, ông cũng nhận định khả năng Nhật Bản và Mỹ phối hợp can thiệp thị trường ngoại hối "về cơ bản là không thể xảy ra". Tuy nhiên, ông cho biết sự trao đổi giữa hai nước về các vấn đề tiền tệ hiện rất chặt chẽ. Quan điểm này cũng tương đồng với phát biểu gần đây của ông Atsushi Mimura, người đứng đầu bộ phận ngoại hối của Nhật Bản, khi cho rằng kênh trao đổi giữa Tokyo và Washington đang "gần gũi hơn bao giờ hết".

Không chỉ đưa ra góc nhìn về tỷ giá, ông Yamasaki cũng bác bỏ lo ngại rằng kế hoạch đầu tư khoảng 370.000 tỷ yên trong 14 năm của Thủ tướng Sanae Takaichi sẽ khiến tình hình tài khóa của Nhật Bản xấu đi. Theo ông, khi kế hoạch ngân sách năm tới được công bố, thị trường sẽ có cái nhìn rõ hơn về định hướng tài khóa cũng như chính sách tiền tệ của Chính phủ Nhật Bản.

Trái ngược với quan điểm trên, Goldman Sachs vẫn duy trì cái nhìn thận trọng hơn. Ngân hàng đầu tư này vừa điều chỉnh dự báo tỷ giá đồng yên trong 12 tháng từ 155 lên 165 JPY/USD, cho rằng chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản, lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao cùng lộ trình tăng lãi suất thận trọng của BoJ sẽ tiếp tục gây sức ép lên đồng tiền Nhật.

Theo Goldman Sachs, các biện pháp can thiệp của Chính phủ Nhật Bản nếu được triển khai nhiều khả năng chỉ phát huy tác dụng trong ngắn hạn nếu các yếu tố kinh tế vĩ mô chưa thay đổi đáng kể. Đồng yên vì vậy vẫn có thể tiếp tục giữ vai trò đồng tiền tài trợ cho các giao dịch carry trade, khi nhà đầu tư vay vốn bằng đồng yên với chi phí thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn, qua đó tiếp tục tạo áp lực giảm giá lên đồng tiền này.

Sự khác biệt giữa các dự báo cho thấy triển vọng của đồng yên trong nửa cuối năm vẫn phụ thuộc lớn vào tốc độ thu hẹp chênh lệch lãi suất giữa BoJ và Fed. Nếu khoảng cách này giảm dần, đồng yên có thể phục hồi như kỳ vọng của một số chuyên gia. Ngược lại, nếu lợi suất tại Mỹ tiếp tục duy trì ở mức cao và BoJ vẫn thận trọng với lộ trình tăng lãi suất, áp lực giảm giá đối với đồng tiền Nhật Bản nhiều khả năng sẽ còn kéo dài.