Từ 1/7, ngân hàng phải cung cấp thêm số dư, giao dịch cho cơ quan thuế

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định mới về trách nhiệm cung cấp thông tin giữa các tổ chức tài chính với cơ quan thuế. Đáng chú ý nhất là phạm vi dữ liệu ngân hàng phải chia sẻ đã được mở rộng đáng kể so với trước đây.

Theo quy định mới, ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán quốc tế phải định kỳ cung cấp thông tin tài khoản của người nộp thuế bằng phương thức điện tử trước ngày 10 hằng tháng. Đồng thời, các đơn vị này cũng có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thuế trong quá trình xác minh khi phát hiện các giao dịch có dấu hiệu bất thường.

Nếu trước đây dữ liệu chủ yếu gồm tên chủ tài khoản, số tài khoản, nơi mở và thời điểm mở, đóng tài khoản, thì từ ngày 1/7, phạm vi thông tin được mở rộng sang nhiều nhóm dữ liệu liên quan đến dòng tiền và giao dịch.

Cụ thể, ngân hàng phải cung cấp thông tin về số lượng và giá trị giao dịch, nội dung chuyển tiền, thông tin người gửi và người nhận trong nước cũng như xuyên biên giới, số dư tài khoản, các khoản thu nhập phát sinh, cùng thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản và người thụ hưởng theo quy định.

Đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, Nghị định 252 cũng bổ sung trách nhiệm chia sẻ thông tin về các giao dịch có dấu hiệu bất thường hoặc đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền. Việc cung cấp dữ liệu được thực hiện định kỳ, theo thỏa thuận giữa các bên hoặc theo yêu cầu của cơ quan thuế trong từng trường hợp cụ thể.

So với quy định trước đây, đây là thay đổi đáng chú ý. Trước ngày 1/7, dữ liệu về số dư tài khoản và giao dịch chỉ được ngân hàng cung cấp khi cơ quan thuế có yêu cầu phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, xác định nghĩa vụ thuế hoặc thực hiện cưỡng chế thuế. Quy định mới mở rộng đáng kể phạm vi dữ liệu phục vụ công tác quản lý rủi ro thuế.

Một điểm mới khác là lần đầu tiên cơ quan báo chí được bổ sung vào nhóm đơn vị có trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan thuế. Theo đó, khi có yêu cầu, cơ quan báo chí phải cung cấp các thông tin thu thập được trong quá trình tác nghiệp liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, giá bán và thị trường của tổ chức, cá nhân, đồng thời phản ánh các trường hợp có dấu hiệu vi phạm hoặc tiềm ẩn rủi ro về thuế.

Theo Bộ Tài chính, việc mở rộng phạm vi dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả phân tích rủi ro, thay vì chỉ đối chiếu thông tin theo từng vụ việc như trước. Thông tin về dòng tiền và giao dịch được xem là cơ sở quan trọng để đánh giá nghĩa vụ thuế của cá nhân và hộ kinh doanh, đồng thời hỗ trợ phát hiện các dấu hiệu trốn thuế, gian lận hoặc rửa tiền.

Hiện ngành thuế đang quản lý dữ liệu của khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu là tài khoản cá nhân. Theo Bộ Tài chính, hệ sinh thái dữ liệu kết nối giữa hóa đơn điện tử, ngân hàng và các tổ chức trung gian thanh toán đang tiếp tục được hoàn thiện. Các dữ liệu này sẽ được phân tích bằng các ứng dụng công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nhận diện sớm các giao dịch bất thường và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.