Chính sách thuế mới từ tháng 2/2026: Những điểm người nộp thuế cần biết

Từ tháng 2/2026, loạt quy định mới về thuế và thủ tục hải quan chính thức có hiệu lực, trong đó đáng chú ý là thay đổi cách quyết toán thuế thu nhập cá nhân với người có nhiều nguồn thu và việc số hóa mạnh thủ tục xuất nhập khẩu.

Quyết toán thuế cá nhân: gom về nơi có thu nhập cao nhất

Theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 14/02/2026), cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại từ hai nơi trở lên, sẽ nộp hồ sơ quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm.

Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập lớn nhất bằng nhau, người nộp thuế được lựa chọn một trong các cơ quan thuế quản lý tổ chức chi trả, để thực hiện quyết toán. Quy định này, thay thế cách xác định nơi quyết toán dựa trên giảm trừ gia cảnh, hoặc nơi làm việc cuối cùng như trước đây.

Nói tóm lại, quyết toán thuế thu nhập cá nhân được xác định theo nguồn thu nhập lớn nhất trong năm, thay vì dựa vào giảm trừ gia cảnh, hay nơi làm việc cuối cùng như trước. Quy định mới này giúp tăng tính linh hoạt, giảm rủi ro sai nơi nộp hồ sơ.

Giảm rủi ro thủ tục cho người nộp thuế

Một điểm mới nhằm hạn chế phát sinh thủ tục cho người dân là: nếu cá nhân nộp hồ sơ quyết toán không đúng cơ quan thuế, cơ quan đã tiếp nhận sẽ chủ động chuyển hồ sơ đến đúng đơn vị quản lý, căn cứ trên cơ sở dữ liệu ngành thuế.

Ngoài ra, Nghị định 373 cũng bổ sung các quy định, như không xử phạt chậm nộp hồ sơ, do thay đổi kỳ khai thuế và điều chỉnh cách xác định thời điểm phát sinh nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Như vậy, trách nhiệm điều phối được chuyển về phía cơ quan thuế, giảm gánh thủ tục cho người dân. Đồng thời, chính sách thuế hướng tới giảm rủi ro thủ tục, hơn là siết xử phạt.

Thủ tục hải quan: đẩy mạnh số hóa, giảm giấy tờ

Song song với chính sách thuế nội địa, Thông tư 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính (hiệu lực từ 01/02/2026) sửa đổi hàng loạt quy định về thủ tục hải quan và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Theo đó, khai hải quan được thực hiện hoàn toàn qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử, người khai sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký và thực hiện thủ tục, phù hợp với định hướng chuyển đổi số trong quản lý thuế – hải quan.

Ngoài ra, người khai hải quan không phải nộp tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu, khi đề nghị thực hiện các thủ tục như miễn, giảm, hoàn thuế; xử lý tiền thuế, tiền phạt nộp thừa; gia hạn, khoanh nợ, xóa nợ thuế hoặc xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế (trừ trường hợp khai giấy).

Đồng thời, chứng từ điện tử đã được cấp trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, Cổng một cửa ASEAN, hoặc hệ thống trao đổi theo điều ước quốc tế, sẽ không phải nộp lại, giúp rút ngắn thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Như vậy, từ 01/02/2026, Hải quan chuyển sang quản lý điện tử toàn diện, giảm phụ thuộc hồ sơ giấy. Đồng thời, chứng từ số được công nhận xuyên hệ thống, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Nhìn tổng thể, các thay đổi có hiệu lực từ tháng 2/2026 cho thấy, cơ quan quản lý đang tập trung chuẩn hóa điểm quyết toán, số hóa quy trình và giảm trùng lặp thủ tục, đặc biệt với nhóm lao động đa nguồn thu và doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Việc đơn giản hóa khâu quyết toán và thủ tục hải quan được kỳ vọng, giảm chi phí hành chính và tăng tính minh bạch trong quản lý thuế – hải quan.