Doanh nghiệp tư vấn điện hạt nhân của Mỹ chính thức hiện diện tại Việt Nam

Doanh nghiệp tư vấn kỹ thuật điện hạt nhân của Mỹ EXCEL Services Corporation đã chính thức hiện diện tại Việt Nam thông qua việc thành lập công ty con, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình mở rộng hợp tác về năng lượng hạt nhân giữa hai nước. Động thái diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang tái khởi động chương trình phát triển điện hạt nhân và thu hút sự quan tâm của nhiều đối tác quốc tế.

Theo thông báo ngày 28/7, EXCEL Services Corporation đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Trường Đại học Bách khoa TP. HCM, đồng thời xúc tiến thêm các thỏa thuận hợp tác với cơ quan Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam. Ông James Voss được bổ nhiệm giữ chức Tổng Giám đốc EXCEL Services Vietnam để phụ trách hoạt động của doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam.

Trước đó, tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ do NIC phối hợp cùng EXCEL Services Corporation tổ chức vào tháng 5/2026, ông James Voss, khi đó là Phó Chủ tịch phụ trách phát triển kinh doanh khu vực ASEAN của EXCEL Services Corporation, cho biết doanh nghiệp đang nghiên cứu các giải pháp năng lượng thế hệ mới, bao gồm lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) và hệ thống năng lượng tích hợp phục vụ nhu cầu vận hành liên tục của các ngành công nghệ cao.

Theo ông James Voss, Việt Nam là thị trường có nhiều tiềm năng để triển khai các giải pháp năng lượng tiên tiến phù hợp với điều kiện thực tiễn. Doanh nghiệp cũng bày tỏ định hướng từng bước chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm vận hành và thúc đẩy hợp tác lâu dài trong lĩnh vực điện hạt nhân.

Theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, CTCP EXCEL Services Việt Nam được thành lập ngày 7/7/2026 với vốn điều lệ 50 triệu đồng. Ông Bùi Tiến Long giữ chức Phó Tổng Giám đốc và sở hữu 98% vốn điều lệ; 2% còn lại thuộc về bà Phạm Thị Thanh Trúc và bà Bùi Thị Hiền, mỗi người nắm giữ 1%.

Thành lập năm 1985, EXCEL Services Corporation là doanh nghiệp tư vấn kỹ thuật của Mỹ chuyên về năng lượng hạt nhân. Sau hơn 40 năm hoạt động, công ty đã tham gia các dự án tại hơn 30 quốc gia với đội ngũ hơn 250 chuyên gia, cung cấp dịch vụ từ tư vấn chính sách, cấp phép, thiết kế, quản lý dự án đến hỗ trợ vận hành các nhà máy điện hạt nhân.

Việc EXCEL Services hiện diện tại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh chương trình điện hạt nhân quốc gia bước vào giai đoạn tái khởi động. Trong thời gian qua, nhiều quốc gia như Nga, Hàn Quốc, Pháp, Mỹ và Trung Quốc đều bày tỏ mong muốn tham gia hợp tác phát triển điện hạt nhân với Việt Nam.

Đáng chú ý, ngày 23/3, Việt Nam và Liên bang Nga đã ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Theo định hướng ban đầu, dự án gồm hai tổ máy với tổng công suất khoảng 2.400 MW, sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 do Nga phát triển.

Tiếp đó, ngày 22/4, Petrovietnam và các đối tác Hàn Quốc ký hai bản ghi nhớ quan trọng, gồm thỏa thuận nghiên cứu hợp tác phát triển nhà máy điện hạt nhân với Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO) và thỏa thuận nghiên cứu hợp tác tài chính với KEPCO, Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc (KEXIM) cùng Tổng công ty Bảo hiểm Thương mại Hàn Quốc (KSURE).

Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận gồm Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, mỗi nhà máy có quy mô dự kiến từ 2.000-3.200 MW và được kỳ vọng đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035. Dự án từng được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư năm 2009, tạm dừng triển khai năm 2016 và được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII thống nhất chủ trương tái khởi động từ tháng 11/2024 nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Song song với quá trình chuẩn bị của Chính phủ, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng đang chủ động tham gia vào chuỗi giá trị điện hạt nhân. Các đơn vị như Vinaconex, Tập đoàn Đèo Cả, Coninco, IBST, CCU, Hòa Bình, Coteccons, Fecon, Newtecons, Ricons và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội đã phối hợp đào tạo nguồn nhân lực, trong khi Tập đoàn Hòa Phát khẳng định sẵn sàng cung ứng thép cho các dự án điện hạt nhân trong tương lai.