Doanh nghiệp chi tiền triệu “gom” cổ đông: ĐHCĐ đang có gì bất thường?

Xu hướng doanh nghiệp chi tiền hoặc tặng quà cho cổ đông tham dự đại hội đồng cổ đông (ĐHCĐ) đang ngày càng phổ biến trên thị trường. Động thái này chủ yếu nhằm đảm bảo cuộc họp đạt đủ điều kiện tiến hành, khi tỷ lệ cổ phần có quyền biểu quyết tham dự thường không đạt yêu cầu ngay từ lần triệu tập đầu tiên.

Một trong những trường hợp đáng chú ý là Tổng Công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng (mã chứng khoán: DIG), khi doanh nghiệp này triển khai chương trình thưởng tiền mặt cho cổ đông tham dự và biểu quyết tại ĐHCĐ thường niên 2026. Theo đó, cổ đông sở hữu từ 2 triệu cổ phiếu trở lên có thể nhận tối đa 20 triệu đồng, trong khi các cổ đông khác nhận theo tỷ lệ 10 đồng/cổ phiếu thực hiện quyền. Khoản chi được thực hiện sau khi xác nhận hoàn tất việc tham dự và biểu quyết, bao gồm cả hình thức trực tuyến.

Động cơ phía sau chính sách này mang tính kỹ thuật hơn là ưu đãi đơn thuần. Theo quy định, ĐHCĐ chỉ được coi là hợp lệ khi có số cổ đông tham dự đại diện cho một tỷ lệ nhất định cổ phần có quyền biểu quyết. Nếu không đạt, doanh nghiệp phải tổ chức lại đại hội, kéo theo chi phí tổ chức gia tăng và làm gián đoạn kế hoạch kinh doanh.

Áp lực này đặc biệt lớn đối với các doanh nghiệp có cơ cấu cổ đông phân tán. Tại thời điểm cuối năm 2025, DIG có hơn 89.000 cổ đông, trong khi cổ đông lớn nhất chỉ nắm khoảng 8,61% vốn điều lệ. Với cấu trúc sở hữu như vậy, việc tập hợp đủ tỷ lệ biểu quyết trở thành bài toán khó, buộc doanh nghiệp phải tìm đến các biện pháp khuyến khích mang tính tài chính.

Không riêng DIG, Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (mã chứng khoán: CII) cũng áp dụng chính sách chuyển tiền cho cổ đông chỉ cần đăng ký tham dự đại hội, bất kể tham dự trực tiếp hay ủy quyền. Theo cách tính này, một cổ đông nắm hơn 2,23 triệu cổ phiếu có thể nhận trên 22 triệu đồng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngay cả khi có chính sách khuyến khích, không phải kỳ đại hội nào cũng đảm bảo thành công ngay từ lần đầu tổ chức.

Ở chiều khác, Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã chứng khoán: BSR) lựa chọn phương án tặng quà thay vì chi tiền mặt trực tiếp. Cổ đông tham dự được nhận thẻ quà tặng điện tử trị giá 500.000 đồng, có thể sử dụng linh hoạt tại các hệ thống đối tác. Cách tiếp cận này giúp tạo động lực tham dự nhưng vẫn kiểm soát chi phí ở mức hợp lý.

Ngược lại, Ngân hàng TMCP Quân đội (mã chứng khoán: MBB) lại quyết định dừng chính sách hỗ trợ chi phí đi lại và ăn trưa cho cổ đông trong năm 2026. Trước đó, tại ĐHCĐ năm 2025, ngân hàng này đã chi khoảng 2,2 tỷ đồng để hỗ trợ hơn 4.700 cổ đông tham dự. Với quy mô cổ đông hiện đã vượt 200.000 người, việc duy trì chính sách hỗ trợ trở thành gánh nặng chi phí đáng kể.

Việc doanh nghiệp chi tiền “gom” cổ đông phản ánh rõ áp lực tuân thủ quy định về tổ chức ĐHCĐ trong bối cảnh cơ cấu sở hữu ngày càng phân tán. Tuy nhiên, đây chủ yếu là giải pháp ngắn hạn, khi chi phí tăng lên nhưng chưa chắc đảm bảo tỷ lệ tham dự ổn định qua các năm.

Trong dài hạn, việc nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường tương tác với cổ đông và ứng dụng công nghệ trong tổ chức đại hội được xem là hướng đi bền vững hơn. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào các biện pháp khuyến khích tài chính mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản trị trên thị trường.