Điều kiện tiên quyết trong quy hoạch mới sông Hồng: An toàn đê điều

Từ ngày 7/9/2026, thành phố Hà Nội chính thức mở đợt lấy ý kiến nhân dân, các cơ quan, tổ chức và chuyên gia về Đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở) cùng Phương án hướng tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tỷ lệ 1/500.

Việc lấy ý kiến được thực hiện theo Kế hoạch số 176/KH-SXD ngày 5/9/2026 của Sở Xây dựng Hà Nội, với sự tham gia của 126 xã, phường trên toàn thành phố, trong đó 16 xã, phường nằm trong ranh giới quy hoạch và 8 phường, xã thuộc vùng ảnh hưởng trực tiếp.

Cao điểm của đợt lấy ý kiến là Hội nghị trực tuyến tiếp nhận, tổng hợp ý kiến và trả lời nhân dân, được Sở Xây dựng tổ chức sáng 11/9 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới các điểm cầu địa phương từ trụ sở UBND thành phố.

Mục tiêu và nguyên tắc điều chỉnh quy hoạch

Phát biểu tại hội nghị, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội Đào Duy Hưng cho biết mục tiêu lớn nhất của đồ án là cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, không chỉ phục vụ một dự án giao thông đơn lẻ mà nhằm tổ chức, sắp xếp lại toàn bộ không gian hai bên sông, gắn với phát triển đô thị an toàn, hệ thống phân lũ, giao thông, công viên xanh và hạ tầng kỹ thuật. Đồ án được xây dựng trên các nhóm giá trị xuyên suốt gồm an toàn phòng chống lũ, sinh thái, hạ tầng, chuyển đổi chức năng, phát triển kinh tế - văn hóa và văn minh đô thị.

Về nguyên tắc, ông Đào Duy Hưng nhấn mạnh việc điều chỉnh trước hết phải tuân thủ Quy hoạch tổng thể Thủ đô, bảo đảm tính thống nhất của cấu trúc không gian hai bên sông, không được làm suy giảm khả năng thoát lũ, không lấn chiếm hành lang lũ và hành lang đê, đồng thời phải hài hòa với phát triển đô thị và bảo vệ cảnh quan sông.

Nguyên tắc xuyên suốt được ông gọi tên là "điều kiện đi trước quyền phát triển" - nghĩa là các điều kiện về an toàn, hạ tầng phải được bảo đảm trước khi cho phép phát triển đô thị. Trên cơ sở đó, đồ án xác định sông Hồng sẽ trở thành trục xanh trung tâm, trục văn hóa - kinh tế - thương mại của Thủ đô, với hệ thống 11 công viên sinh thái quy mô khoảng 3.500ha gắn với chức năng thoát lũ, đồng thời đặt ra nguyên tắc tái thiết khu dân cư, di dời và tái định cư phải bảo đảm người dân có đời sống ổn định trước khi thực hiện.

Riêng Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, dự kiến triển khai theo hình thức đối tác công tư trong giai đoạn 2026-2038 có quy mô khoảng 11.418ha với tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới gần 737.000 tỷ đồng, cho thấy tầm vóc và mức độ ảnh hưởng rộng của đợt điều chỉnh quy hoạch lần này.

Những vấn đề người dân quan tâm

Tại hội nghị ngày 11/9, người dân từ nhiều điểm cầu đã đóng góp ý kiến thẳng thắn, tập trung vào việc đề nghị thành phố làm rõ ranh giới các khu dân cư được giữ lại, chỉnh trang, cũng như giải thích cụ thể các khái niệm "chỉnh trang" và "chỉnh trang chọn lọc".

Nhiều ý kiến đề nghị công khai sớm chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các hộ phải di dời, cùng lộ trình triển khai và phương án bảo đảm sinh kế sau khi giải phóng mặt bằng; phần lớn người dân mong muốn được tái định cư tại chỗ để hạn chế xáo trộn cuộc sống. Bên cạnh đó là đề nghị bảo tồn các nghĩa trang cổ, di tích lịch sử và làng nghề truyền thống nằm trong khu vực dự án.

Tại các điểm cầu địa phương, nhiều người dân bày tỏ sự đồng tình với chủ trương cải tạo, chỉnh trang đô thị hai bên sông, song đề nghị thành phố ưu tiên bảo tồn các di tích lịch sử và không gian văn hóa truyền thống ven sông. Một số ý kiến cũng phản ánh thực tế tuyến đê hiện hữu đang tạo ra sự chia cắt không gian đô thị giữa khu vực trong đê và ngoài đê, mong muốn quy hoạch mới sẽ tăng cường kết nối giữa hai khu vực này. Vấn đề được quan tâm nhiều nhất vẫn là bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và đê điều tại khu vực triển khai dự án.

Phản hồi của thành phố và các bước tiếp theo

Ghi nhận các ý kiến, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Minh Tâm cho biết thành phố vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến nhân dân và đề nghị chính quyền địa phương tổng hợp đầy đủ các phản ánh, kiến nghị để hoàn thiện báo cáo theo đúng quy trình, quy định pháp luật hiện hành về tổ chức lập quy hoạch.

Ông cho biết đã tổng hợp được 8 nhóm nội dung liên quan đến công tác quy hoạch, tái định cư và các cơ chế, chính sách liên quan. Về an toàn phòng, chống lũ, ông Đào Minh Tâm thông tin các cơ quan chuyên môn và đơn vị tư vấn độc lập đã và đang rà soát, đánh giá kỹ lưỡng các mô hình tính toán để bảo đảm các giải pháp quy hoạch an toàn tuyệt đối, không để xảy ra rủi ro trong quá trình khai thác, sử dụng.

Về các khu dân cư, làng xóm hiện hữu, ông Đào Minh Tâm cho biết những khu vực được giữ lại sẽ tiếp tục được lập quy hoạch chi tiết, cải tạo chỉnh trang, đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật, bổ sung các thiết chế cần thiết để bảo đảm tiện ích sinh sống cũng như an toàn phòng cháy, chữa cháy cho người dân.

Theo thông tin từ báo Gia đình và Xã hội, thành phố xác định sẽ giữ lại, bảo tồn nguyên vẹn 8 cụm làng cổ lâu đời như Bát Tràng, Mê Linh, Thúy Lĩnh, Yên Mỹ hay Vạn Phúc do đây là những khu vực mang giá trị di sản văn hóa, lịch sử và làng nghề truyền thống; đồng thời thành phố đã định hướng quy hoạch 6 khu đô thị đa mục tiêu tập trung lớn để bổ sung quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.

Về công tác tái định cư, ông Đào Minh Tâm cho biết thành phố đã chấp thuận chủ trương với 8 vị trí đất tại các xã, phường lân cận trong khu vực dự án đô thị sông Hồng, và sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương xác định ranh giới, quy mô cụ thể, lập quy hoạch chi tiết làm cơ sở đầu tư xây dựng cũng như bố trí tái định cư.

Các khu tái định cư sẽ được công bố công khai và thực hiện đầy đủ quy trình lập, thẩm định, phê duyệt trước khi thông báo tới người dân. Theo kế hoạch chung, sau giai đoạn lập quy hoạch hiện nay, việc lấy ý kiến sẽ tiếp tục được thực hiện ở giai đoạn thẩm định quy hoạch, với sự tham gia của các bộ, ngành trung ương, sở, ngành thành phố cùng các chuyên gia và Hội đồng Thẩm định quy hoạch đô thị và nông thôn Hà Nội.