Điện gió ngoài khơi và lưới điện đón cú hích chính sách, Vietcap chỉ ra nhóm hưởng lợi

Sau nhiều chính sách tháo gỡ được ban hành từ đầu năm, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho lĩnh vực năng lượng bằng Nghị định số 272/2026/NĐ-CP. Theo đánh giá của Chứng khoán Vietcap, quy định mới sẽ rút ngắn thủ tục đầu tư, tăng tính minh bạch và tạo thêm động lực cho các dự án điện gió ngoài khơi cũng như đầu tư lưới điện trong khu vực tư nhân.

Nghị định 272 được Chính phủ ban hành ngày 4/7 nhằm hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 253/2025/QH15 về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 và có hiệu lực ngay trong ngày ký đến hết ngày 31/12/2030. Đây được xem là mắt xích tiếp theo trong chuỗi chính sách phát triển năng lượng sau khi Chính phủ ban hành cơ chế giá điện gió ngoài khơi và sản lượng hợp đồng cam kết (Qc) ở mức 80% theo Nghị định 58 trước đó.

Theo Vietcap, điểm tích cực lớn nhất của Nghị định mới là chuẩn hóa các thủ tục đầu tư vốn còn kéo dài trong nhiều năm. Quy trình điều chỉnh quy hoạch điện được rút gọn với thời gian xử lý cụ thể cho từng bước, từ kiểm tra hồ sơ, thẩm định, lấy ý kiến đến phê duyệt, đồng thời cho phép thực hiện trên môi trường điện tử. Điều này được kỳ vọng giúp các dự án sớm hoàn tất thủ tục và rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.

Một điểm đáng chú ý khác là lần đầu các điều kiện khảo sát điện gió ngoài khơi được quy định rõ hơn. Nghị định yêu cầu đơn vị khảo sát phải đáp ứng tiêu chí về năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu và chuyên môn, đồng thời quy định nguyên tắc xử lý chi phí khảo sát đối với doanh nghiệp Nhà nước. Theo Vietcap, việc chuẩn hóa quy trình sẽ giảm đáng kể sự thiếu thống nhất trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư.

Nghị định cũng làm rõ yêu cầu về năng lực tài chính của chủ đầu tư dự án điện gió ngoài khơi. Theo đó, chủ đầu tư phải có vốn chủ sở hữu tối thiểu tương đương 20% tổng vốn đầu tư; nhà đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải góp tối thiểu 15% vốn chủ sở hữu, trong khi doanh nghiệp trong nước phải góp tối thiểu 5%. Đối với các dự án theo hình thức liên danh, năng lực tài chính được phép cộng gộp.

Ở lĩnh vực truyền tải điện, Vietcap đánh giá việc quy định rõ thẩm quyền chấp thuận nhà đầu tư và cơ chế xử lý đối với các dự án đi qua nhiều địa phương sẽ giúp giảm đáng kể các vướng mắc pháp lý từng khiến nhiều dự án lưới điện kéo dài tiến độ. Điều này cũng mở rộng cơ hội tham gia của khu vực tư nhân vào phát triển hạ tầng truyền tải.

Từ những thay đổi trên, Vietcap cho rằng nhóm doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi sẽ được hưởng lợi trước tiên khi tiến trình khảo sát và lựa chọn nhà đầu tư được đẩy nhanh. Trong đó, PVS và REE được đánh giá là những doanh nghiệp có vị thế thuận lợi nhờ đã tham gia chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi trong thời gian qua.

Ở mảng lưới điện, việc hoàn thiện cơ chế đầu tư được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng cho PC1 và TV2, hai doanh nghiệp có kinh nghiệm trong xây lắp, tư vấn và triển khai các dự án truyền tải điện.

Theo Vietcap, Nghị định 272 không tạo ra chính sách hoàn toàn mới mà đóng vai trò hoàn thiện những cơ chế đã được ban hành trước đó. Tuy nhiên, việc quy định rõ trách nhiệm, điều kiện tham gia và quy trình thực hiện được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt các rào cản thủ tục, qua đó đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án năng lượng trong giai đoạn 2026-2030 và tạo thêm động lực cho nhóm doanh nghiệp tham gia chuỗi đầu tư điện gió ngoài khơi và lưới điện.