CPI quý I/2026 tăng 3,51%, lạm phát cơ bản tăng 3,63%

Theo số liệu công bố từ Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 03/2026 tăng 1,23% so với tháng trước, tăng 2,44% so với tháng 12/2025 và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng cao nhất của tháng Ba trong 5 năm gần đây, cho thấy áp lực giá cả đang gia tăng rõ rệt ngay từ đầu năm.

Trong mức tăng 1,23% của CPI tháng 03, có 9/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ ghi nhận tăng giá. Đáng chú ý nhất là nhóm giao thông khi tăng tới 12,85%, đóng góp 1,28 điểm phần trăm vào CPI chung. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá xăng tăng 29,72% và dầu diesel tăng 57,03% do giá nhiên liệu thế giới leo thang trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung.

Chi phí nhiên liệu tăng kéo theo giá vận tải đồng loạt đi lên, trong đó vận tải hàng không tăng 23,19%, đường sắt tăng 13,92%, đường thủy tăng 6,51%, xe buýt tăng 4,32% và taxi tăng 1,77%. Bên cạnh đó, chi phí bảo dưỡng phương tiện và giá phụ tùng cũng tăng do giá nguyên liệu nhập khẩu và chi phí sản xuất cao hơn.

Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,77%, góp phần làm CPI chung tăng 0,17 điểm phần trăm. Giá dầu hỏa tăng 62,35%, gas tăng 5,56%, cùng với đó là giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 1,58% và chi phí sửa chữa nhà ở tăng 1,20%. Giá thuê nhà cũng tăng 0,94%, phản ánh áp lực chi phí sinh hoạt tiếp tục gia tăng.

Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,38% khi một số địa phương điều chỉnh giá dịch vụ theo quy định mới. Đồng thời, giá thuốc tăng do chi phí nhập khẩu nguyên liệu và chi phí sản xuất, phân phối tăng, với nhiều nhóm thuốc như giảm đau, tim mạch hay thuốc nội tiết đều ghi nhận mức tăng.

Các nhóm hàng khác cũng ghi nhận mức tăng nhẹ như đồ uống và thuốc lá tăng 0,37% do chi phí đầu vào và tỷ giá USD tăng; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,33%; thông tin và truyền thông tăng 0,18%. Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,13%, trong đó giá trang sức tăng mạnh theo giá vàng.

Ở chiều ngược lại, có 2 nhóm hàng giảm giá là văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,05% do nhu cầu sau Tết suy yếu, và nhóm hàng ăn, dịch vụ ăn uống giảm 0,59%. Trong đó, giá thực phẩm giảm 1,41% đã góp phần kiềm chế đà tăng chung của CPI, dù giá ăn uống ngoài gia đình vẫn tăng 1,17%.

Tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng mạnh nhất 5,69%, tiếp theo là hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%, hàng hóa và dịch vụ khác tăng 3,68% và giáo dục tăng 3,21%. Một số nhóm có mức tăng thấp hơn như giao thông tăng 1,07%, y tế tăng 0,89%, trong khi thông tin và truyền thông giảm 0,20%.

Đáng chú ý, lạm phát cơ bản tháng 03/2026 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ. Bình quân quý I/2026, lạm phát cơ bản tăng 3,63%, cao hơn mức tăng CPI chung. Nguyên nhân chủ yếu do nhóm lương thực - yếu tố đang kéo CPI chung giảm - không được tính vào lạm phát cơ bản, trong khi các nhóm dịch vụ và chi phí đầu vào vẫn duy trì xu hướng tăng.

Diễn biến này cho thấy áp lực lạm phát đang hình thành rõ nét hơn, đặc biệt từ nhóm năng lượng và chi phí sản xuất. Tuy nhiên, việc một số nhóm hàng thiết yếu như thực phẩm giảm giá đã góp phần cân bằng mặt bằng giá, giúp CPI vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát trong quý đầu năm.