Cổ phiếu trên HOSE dự kiến được sắp xếp vào hai bảng từ 28/12

Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) vừa gửi dự thảo quy chế phân loại cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) để lấy ý kiến các doanh nghiệp niêm yết và công ty chứng khoán thành viên.

Theo dự thảo, toàn bộ cổ phiếu trên HOSE sẽ được phân vào một trong hai bảng gồm Bảng cổ phiếu Chính (Prime Board) và Bảng cổ phiếu Tiêu chuẩn (Standard Board). Việc phân loại được xem là cơ sở để HOSE tổ chức, vận hành thị trường, phát triển các sản phẩm và chỉ số chứng khoán, đồng thời cung cấp thêm thông tin tham chiếu cho nhà đầu tư.

Để được xếp vào Prime Board, cổ phiếu phải đồng thời đáp ứng 4 điều kiện.

Trước hết, vốn điều lệ đã góp của doanh nghiệp, căn cứ trên báo cáo tài chính năm gần nhất đã kiểm toán, phải đạt tối thiểu 1.000 tỷ đồng.

Tiêu chí thứ hai liên quan tới tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa, hay FOL. Cổ phiếu đáp ứng điều kiện nếu FOL từ 50% trở lên. Trường hợp tỷ lệ này thấp hơn 50%, doanh nghiệp vẫn có thể đạt yêu cầu nếu vốn điều lệ nhân với FOL từ 500 tỷ đồng trở lên.

Chẳng hạn, doanh nghiệp có vốn điều lệ 2.000 tỷ đồng nhưng room ngoại tối đa chỉ 30% vẫn đáp ứng tiêu chí do giá trị quy đổi tương ứng 600 tỷ đồng.

Điều kiện thứ ba được áp dụng đối với tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, hay free-float. Theo đó, tỷ lệ free-float phải từ 50% trở lên hoặc giá trị vốn điều lệ nhân với tỷ lệ free-float phải đạt tối thiểu 500 tỷ đồng.

Cả FOL và free-float sẽ do HOSE xác định định kỳ theo phương pháp do Sở ban hành.

Tiêu chí cuối cùng là tình trạng giao dịch của cổ phiếu. Tại ngày chốt số liệu, mã cổ phiếu không được thuộc diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế giao dịch, tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch.

Chỉ cần không đáp ứng một trong bốn điều kiện trên, cổ phiếu sẽ được xếp vào Standard Board.

Riêng đối với cổ phiếu mới niêm yết, HOSE dự kiến đưa mã vào Standard Board ngay từ ngày đầu giao dịch. Trong vòng 7 ngày làm việc kể từ khi xác định được tỷ lệ free-float, HOSE sẽ tiến hành đánh giá lại theo đầy đủ 4 tiêu chí, thay vì chờ đến kỳ xét định kỳ hằng năm.

Theo kế hoạch, kết quả phân loại lần đầu sẽ được HOSE công bố vào ngày 28/12/2026.

Đáng chú ý, đây cũng là thời điểm toàn bộ cổ phiếu đang niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) dự kiến bắt đầu giao dịch trên HOSE theo lộ trình đã được VNX công bố. Tính đến phiên 30/9, HNX có 299 cổ phiếu niêm yết với tổng vốn hóa gần 463.000 tỷ đồng.

Sau lần phân loại đầu tiên, HOSE sẽ thực hiện rà soát hai bảng mỗi năm một lần. Ngày chốt dữ liệu là phiên giao dịch cuối cùng của tháng 6, kết quả được công bố trong vòng 7 ngày làm việc sau đó.

Kết quả phân loại có hiệu lực từ ngày công bố hoặc theo một thời điểm khác do HOSE xác định trong thông báo.

Tuy nhiên, giữa hai kỳ xét hằng năm, cổ phiếu đang thuộc Prime Board vẫn có thể bị chuyển xuống Standard Board. Trường hợp cổ phiếu bị đưa vào diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế giao dịch, tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch, HOSE sẽ điều chỉnh kết quả phân loại trong vòng 7 ngày làm việc.

Dự thảo cũng cho phép VNX rà soát và điều chỉnh các tiêu chí phân loại nhằm phù hợp hơn với sự phát triển của thị trường và mục tiêu nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên, những thay đổi này phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận trước khi áp dụng.