Chuyên gia SSI: VIC, VHM, HPG, VPB, FPT có thể hút hơn một nửa dòng vốn ETF mới

Theo ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại SSI, khi một cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn trong các chỉ số quốc tế, dòng tiền từ các quỹ đầu tư thụ động sẽ được phân bổ theo tỷ trọng đó, bất kể đánh giá của nhà đầu tư về doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo “Lộ trình Niêm yết cho Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam” tổ chức sáng 17/9, ông Thomas Nguyen cho rằng việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng sẽ mở ra cơ hội thu hút thêm dòng vốn quốc tế, đặc biệt từ các quỹ đầu tư theo chỉ số.

Ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại Chứng khoán SSI. Ảnh: SSI

Theo ước tính của SSI, sau kỳ rà soát của FTSE Russell, lượng vốn ETF mới có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam khoảng 2,21 tỷ USD. Trong đó, một phần đáng kể có thể tập trung vào những cổ phiếu vốn hóa lớn do tỷ trọng của các doanh nghiệp này trong chỉ số.

VIC chiếm tỷ trọng lớn, dòng tiền ETF sẽ phân bổ theo chỉ số

Lấy ví dụ về tác động của dòng vốn thụ động, ông Thomas Nguyen cho biết nếu một cổ phiếu chiếm 19% tỷ trọng của chỉ số, các quỹ mô phỏng chỉ số về nguyên tắc cũng sẽ phân bổ khoảng 19% lượng vốn vào cổ phiếu đó.

“Nếu VIC chiếm 19% chỉ số thì 19% số tiền sẽ đi vào đó. Không quan trọng bạn có đi xe điện VinFast hay bạn nghĩ doanh nghiệp tốt hay xấu, dòng tiền vẫn sẽ vào”, ông Thomas lấy ví dụ.

Theo ông, đây là đặc điểm của dòng vốn thụ động. Các quỹ này không nhất thiết đưa ra đánh giá riêng về từng doanh nghiệp trước khi phân bổ vốn, mà chủ yếu mô phỏng cơ cấu của chỉ số tham chiếu.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc khi tỷ trọng của một cổ phiếu trong chỉ số tăng, lượng vốn phân bổ theo chỉ số vào cổ phiếu đó có thể tăng theo.

SSI ước tính VIC có thể nhận khoảng 690 triệu USD, tương đương khoảng 32% tổng lượng vốn ETF mới dự kiến phân bổ vào thị trường Việt Nam. VHM đứng tiếp theo với khoảng 247 triệu USD, HPG khoảng 142 triệu USD, VPB khoảng 97 triệu USD và FPT khoảng 96 triệu USD.

Như vậy, 5 cổ phiếu này có thể nhận hơn một nửa lượng vốn ETF mới theo ước tính của SSI.

10 tỷ USD có thể đổ vào thị trường trong năm tới

Ông Thomas Nguyen lưu ý con số 2,21 tỷ USD nói trên mới tập trung vào dòng vốn thụ động. Trong khi đó, khi Việt Nam được đưa vào nhóm thị trường mới nổi, dòng vốn chủ động từ các tổ chức quốc tế cũng có thể tăng lên.

Theo kịch bản thận trọng được ông đưa ra, tổng dòng vốn quốc tế vào thị trường Việt Nam trong 12 tháng tới có thể đạt khoảng 10 tỷ USD, bao gồm cả dòng vốn thụ động và chủ động.

Ông cho rằng các quỹ chủ động sẽ có cách tiếp cận khác, khi nhà quản lý quỹ có thể lựa chọn doanh nghiệp dựa trên triển vọng tăng trưởng, định giá, chất lượng quản trị và nhiều yếu tố khác.

Tuy nhiên, sự gia tăng của dòng vốn theo chỉ số cũng đặt ra một đặc điểm đáng chú ý: dòng tiền có xu hướng tập trung hơn vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.

Ông Thomas Nguyen cho biết hiện tượng này không chỉ xuất hiện tại Việt Nam. Cuối tháng 7/2026, nhóm Vingroup chiếm khoảng 19% VN-Index. Tại Hàn Quốc, riêng SK Hynix và Samsung chiếm khoảng 52% KOSPI; TSMC chiếm khoảng 42% chỉ số chứng khoán Đài Loan. Trong S&P 500, nhóm Magnificent 7 cũng chiếm khoảng 34%.

Theo ông, khi dòng vốn quốc tế tăng lên, những doanh nghiệp có tỷ trọng lớn trong các chỉ số sẽ nhận được sự chú ý đáng kể từ các quỹ đầu tư.

Đây cũng là một trong những thay đổi mà thị trường Việt Nam có thể trải qua khi chuyển sang giai đoạn mới sau nâng hạng. SSI ghi nhận tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường Việt Nam đã tăng từ 7,4% năm 2021 lên 13,2% trong 7 tháng đầu năm 2026.

Với việc ngày càng nhiều dòng vốn quốc tế tham gia, ông Thomas Nguyen cho rằng thị trường Việt Nam sẽ có thêm một nhóm nhà đầu tư tổ chức lớn, qua đó thay đổi đáng kể cơ cấu dòng tiền trên thị trường.